ศาลรธน.ชี้กฎหมายเลือกตั้งท้องถิ่นไม่ขัด ปัดคำร้อง สว.-ศึกษา QR บนบัตร

เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม 2569 ศาลรัฐธรรมนูญประชุมปรึกษาหารือและมีคำวินิจฉัยในคดีสำคัญ โดยมีมติเสียงข้างมากว่าบทบัญญัติเกี่ยวกับลักษณะต้องห้ามของผู้สมัครรับเลือกตั้งท้องถิ่นไม่ขัดรัฐธรรมนูญ พร้อมมีคำสั่งไม่รับคำร้องเกี่ยวกับกระบวนการเลือกสมาชิกวุฒิสภาไว้พิจารณา และให้ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมกรณีการใช้บาร์โค้ดและ QR Code บนบัตรเลือกตั้ง สส.

 

กรณีพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 มาตรา 50 (18) ซึ่งกำหนดลักษณะต้องห้ามของบุคคลที่ต้องคำพิพากษาถึงที่สุดว่ากระทำความผิดตามกฎหมายเลือกตั้ง ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเสียงข้างมาก 7 ต่อ 2 ว่าไม่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 26 วรรคหนึ่ง

 

ตุลาการเสียงข้างน้อย ได้แก่ นายนครินทร์ เมฆไตรรัตน์ และนายสุเมธ รอยกุลเจริญ เห็นว่าบทบัญญัติดังกล่าวขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ

 

นอกจากนี้ ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเป็นเอกฉันท์ว่า มาตรา 58/1 แห่งพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ. 2537 ซึ่งเกี่ยวข้องกับคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของผู้สมัครนายกองค์การบริหารส่วนตำบล ไม่ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญเช่นกัน

ส่วนกรณีนายดิเรก พรสีมา นักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษา และอดีตผู้สมัคร สว. ยื่นคำร้องขอให้ศาลวินิจฉัยว่าการจัดการเลือกสมาชิกวุฒิสภาในระดับอำเภอและระดับจังหวัดไม่เป็นความลับและขัดต่อรัฐธรรมนูญ ศาลรัฐธรรมนูญมีมติเป็นเอกฉันท์ไม่รับคำร้องไว้พิจารณา

 

ศาลเห็นว่า หากผู้ร้องเห็นว่าการดำเนินการดังกล่าวเป็นการละเมิดสิทธิหรือเสรีภาพ สามารถใช้สิทธิทางศาลอื่นตามที่รัฐธรรมนูญกำหนดได้ อีกทั้งกรณีดังกล่าวมีกระบวนการตามกฎหมายเฉพาะกำหนดไว้แล้ว จึงเข้าหลักเกณฑ์ที่ศาลไม่รับคำร้องตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 มาตรา 46 วรรคสาม ประกอบมาตรา 47 (2)

ขณะที่คำร้องของผู้ตรวจการแผ่นดิน ซึ่งขอให้พิจารณาว่าการใช้บาร์โค้ดและ QR Code บนบัตรเลือกตั้งในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ขัดต่อหลักการลงคะแนนโดยลับตามรัฐธรรมนูญหรือไม่ ศาลเห็นควรให้รับฟังความเห็นจากพยานผู้เชี่ยวชาญเพิ่มเติม

 

ศาลจึงมอบหมายให้สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญศึกษาข้อมูลและรายละเอียดที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำเสนอต่อที่ประชุมศาลสำหรับประกอบการพิจารณาในลำดับต่อไป

 

ศาลรัฐธรรมนูญยังย้ำว่า ประชาชนมีเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 34 แต่การวิจารณ์คำสั่งหรือคำวินิจฉัยของศาลโดยไม่สุจริต ใช้ถ้อยคำหยาบคาย เสียดสี หรืออาฆาตมาดร้าย อาจเข้าข่ายความผิดฐานละเมิดอำนาจศาลตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญฯ มาตรา 38 และมาตรา 39 รวมถึงอาจมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 198