ตั้งศูนย์ข้าวนำร่อง 5 จังหวัด แก้ปัญหาสายพันธุ์ด้อยคุณภาพ

“ข้าว” เป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญยิ่งของประเทศ ในฐานะประเทศผู้ส่งออกข้าวอันดับ 1 ของโลก

โดย...ทีมข่าวภูมิภาค

ที่กำลังเผชิญกับความท้าทายต่างๆ โดยเฉพาะประเทศคู่แข่ง ซึ่งแนวทางการรักษาชื่อเสียงความเป็นหนึ่งเอาไว้ต่อไป จำเป็นต้องเน้นคุณภาพ แต่ที่ผ่านมาข้าวไทยและชาวนาต่างเผชิญปัญหาต่างๆ มากมาย

ไพรวัลย์ ชูใหม่ นักวิชาการ สำนักงานเกษตรจังหวัดพัทลุง เปิดเผยว่า สถานการณ์ทำนาใน จ.พัทลุง ปี 2554 ปลูกข้าวนาปรังประมาณ 1 แสนไร่ แต่ขณะนี้เกิดโรคระบาดใบแห้งประมาณ 40% ในแต่ละพื้นที่ ซึ่งจะทำให้ผลผลิตข้าวหายไปจำนวนหนึ่ง แม้ต้นข้าวจะไม่ตายก็ตาม ซึ่งโรคนี้จะเกิดเป็นประจำทุกปีในขณะที่ข้าวกำลังแตกกอ โดยเฉพาะจะเกิดกับข้าวพันธุ์ชัยนาท

“ปัจจัยสำคัญที่ทำให้โรคระบาดเนื่องจากหว่านข้าวหนาแน่น และใส่ปุ๋ยที่มีไนโตรเจนสูง และจะแพร่ระบาดได้เร็วขึ้นเมื่ออากาศร้อนจัดในช่วงกลางวันและกลางคืนที่มีอากาศเย็น แต่มีแนวทางป้องกันที่ดีคืองดใส่ปุ๋ยไนโตรเจนสูง หาไม่แล้วจะระบาดลุกลามต่อไป”

ไพรวัลย์ กล่าวอีกว่า สิ่งสำคัญคือ ชาวนาควรปลูกพันธุ์ข้าวที่มีภูมิต้านทานโรค โดยปีนี้คาดว่าข้าวจะสูญหายไปปริมาณจำนวนหนึ่งจากการเกิดโรคใบแห้ง ผลผลิตข้าวที่เคยได้ประมาณไร่ละ 800 กิโลกรัมจะลดลงเหลือเพียงไร่ละ 600 กิโลกรัม

ปัญหาเมล็ดพันธุ์ข้าวไม่มีคุณภาพ หรือพันธุ์ข้าวด้อยคุณภาพเป็นปัญหาสำคัญของชาวนา เนื่องจากเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้นาน กรมการข้าว จึงดำเนินโครงการเพิ่มศักยภาพการผลิตข้าวและสร้างความเข้มแข็งให้กับชาวนา เพื่อรองรับผลกระทบจากการเปิดเสรีการค้าอาเซียน (AFTA) ปี 2553-2555

“กระทรวงเกษตรฯ ได้ให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับโครงการนี้ โดยอนุมัติงบ ประมาณ 128 ล้านบาท นำร่อง 5 จังหวัด ประกอบด้วย อ่างทอง นครสวรรค์ สุรินทร์ อุดรธานี และอำนาจเจริญ โดยร่วมมือกับกรมส่งเสริมการเกษตร จัดตั้งศูนย์ข้าวชุมชน 11 ศูนย์ในแต่ละจังหวัด นอกจากการสนับสนุนอุปกรณ์เครื่องมือแล้ว ยังเน้นการลดต้นทุน การผลิตเมล็ดพันธุ์ การกำจัดศัตรูพืช” ชัยฤทธิ์ ดำรงเกียรติ รองอธิบดีกรมการข้าว เปิดเผยถึงแนวคิดของโครงการดังกล่าว

รองอธิบดีกรมการข้าวเน้นว่า สิ่งที่คาดหวังคือเมล็ดพันธุ์ที่ไม่เพียงพอและไม่มีคุณภาพ เนื่องจากชาวนาเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้นานเกินไป ทำให้ผลผลิตด้อยคุณภาพ ซึ่งศูนย์ข้าวในแต่ละจังหวัดจะเป็นศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าว ส่วนเรื่องของเทคโนโลยีการลดต้นทุนการผลิตข้าว โดยเฉพาะการลงทุนเรื่องปุ๋ย สารเคมี และเมล็ดพันธุ์ การลดต้นทุนการผลิต จะเป็นการทำงานร่วมกันของ 9 กรมในกระทรวงเกษตรฯ

“อีกเรื่องที่น่าห่วงคือ การบริหารจัดการศัตรูข้าว ปัญหาโรคไหม้ใบข้าว ซึ่งเป็นปัญหาที่รุนแรงมาก จึงจัดตั้งศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชน มีการสำรวจและเฝ้าระวัง เตรียมการป้องกัน เตือนภัยให้เกษตรกรทราบ ด้านการสร้างมูลค่าเพิ่ม ก็จะมีถ่ายทอดเทคโนโลยีในรูปแบบของการแปรรูปและการบรรจุแพ็กเกจต่างๆ”