posttoday
เจาะร่างประกันสังคม “ไอซ์ รักชนก” ทำไมถูกคว่ำกลางสภา?

เจาะร่างประกันสังคม “ไอซ์ รักชนก” ทำไมถูกคว่ำกลางสภา?

19 พฤศจิกายน 2569

สภาฯ รับหลักการแก้กฎหมายประกันสังคม 4 ฉบับ แต่คว่ำร่าง “รักชนก” ที่เสนอแยกสำนักงานประกันสังคมจากระบบราชการ จุดชนวนศึกปฏิรูปกองทุน

KEY

POINTS

  • ร่างกฎหมายของรักชนกถูกตีตกเนื่องจากเสนอให้ปฏิรูปโครงสร้างโดยแยกสำนักงานประกันสังคมออกจากระบบราชการ ซึ่งแตกต่างจากร่างอื่นอีก 4 ฉบับที่เน้นเพิ่มสิทธิประโยชน์และผ่านการพิจารณา
  • ข้อเสนอหลักคือการเปลี่ยนโครงสร้างบอร์ดประกันสังคมโดยลดสัดส่วนภาครัฐ เพิ่มอำนาจผู้ประกันตนและนายจ้าง พร้อมเปิดทางให้ผู้บริหารมืออาชีพเข้ามาเป็นเลขาธิการ
  • ฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยกังวลเรื่องปัญหาในช่วงเปลี่ยนผ่านระบบบริหารกองทุน และความเสี่ยงที่กลุ่มการเมืองอาจเข้ามาครอบงำบอร์ดบริหารชุดใหม่

 

การพิจารณาแก้ไขพระราชบัญญัติประกันสังคมในสภาผู้แทนราษฎรกลายเป็นประเด็นร้อน เมื่อที่ประชุมลงมติรับหลักการร่างกฎหมาย 4 ฉบับ จากทั้งหมด 5 ฉบับ โดยมีเพียงร่างที่เสนอโดย นางสาวรักชนก ศรีนอก สส.พรรคประชาชน ที่ไม่ได้รับความเห็นชอบในวาระแรก

 

ความแตกต่างสำคัญอยู่ที่แนวทางปฏิรูป โดยร่างส่วนใหญ่เน้นเพิ่มสิทธิประโยชน์และปรับปรุงระบบเดิม ขณะที่ร่างรักชนกเสนอเปลี่ยนสถานะสำนักงานประกันสังคมจากส่วนราชการสังกัดกระทรวงแรงงาน เป็นหน่วยงานของรัฐที่มีฐานะนิติบุคคลและไม่อยู่ในระบบราชการ

 

ร่างที่ผ่านหลักการประกอบด้วยร่างของคณะรัฐมนตรี พรรคเพื่อไทย และพรรคประชาชนอีก 2 ฉบับ โดยหนึ่งในร่างพรรคประชาชนที่เสนอโดยนายสหัสวัต คุ้มคง เน้นลดเพดานงบบริหารสำนักงานประกันสังคมจาก 10% เหลือไม่เกิน 4% พร้อมเพิ่มการเปิดเผยข้อมูลการประชุมและผลตอบแทนการลงทุนรายไตรมาส

หัวใจของร่างกฎหมายฉบับนี้คือการเปลี่ยนโครงสร้างอำนาจบริหารกองทุน ได้แก่

  • แยกสำนักงานประกันสังคมออกจากระบบราชการ เพื่อเพิ่มความคล่องตัวในการบริหารและลงทุน
     
  • ปรับสัดส่วนบอร์ดประกันสังคม จากระบบไตรภาคี 7:7:7 ลดตัวแทนภาครัฐ เพิ่มน้ำหนักเสียงนายจ้างและผู้ประกันตน พร้อมให้กรรมการเลือกประธานกันเอง แทนปลัดกระทรวงแรงงานที่เป็นประธานโดยตำแหน่ง
     
  • สรรหาเลขาธิการจากผู้บริหารมืออาชีพ เปิดโอกาสให้บุคคลที่เชี่ยวชาญด้านการเงิน การลงทุน และสวัสดิการเข้ามาบริหาร ไม่จำกัดเฉพาะข้าราชการ
     
  • เพิ่มอำนาจตรวจสอบและถอดถอนกรรมการ เปิดทางให้ผู้ประกันตนตรวจสอบการทำหน้าที่และถอดถอนกรรมการที่บริหารบกพร่องหรือสร้างความเสียหายต่อกองทุน

 

ระหว่างอภิปราย รักชนกหยิบยกข้อมูลคาดการณ์ทางคณิตศาสตร์ประกันภัยมาเตือนว่า กองทุนประกันสังคมอาจเผชิญความเสี่ยงเงินหมดภายในปี 2597 หากไม่ปฏิรูประบบบริหาร

 

ปัจจัยสำคัญคือจำนวนผู้เกษียณที่เพิ่มขึ้น ขณะที่แรงงานรุ่นใหม่ซึ่งจ่ายเงินสมทบมีแนวโน้มลดลงตามอัตราการเกิด

 

อย่างไรก็ตาม ปี 2597 เป็นตัวเลขคาดการณ์ความเสี่ยงที่ถูกนำมาอ้างในการอภิปราย ไม่ใช่ข้อสรุปว่ากองทุนจะหมดเงินในปีดังกล่าวอย่างแน่นอน

 

ประเด็นขัดแย้งไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะรายละเอียดกฎหมาย เมื่อรักชนกเรียกร้องให้พรรคเพื่อไทยและพรรคภูมิใจไทยสนับสนุนแนวคิดนำประกันสังคมออกจากระบบราชการ โดยอ้างว่าเป็นนโยบายที่พรรคการเมืองเคยประกาศระหว่างหาเสียง

 

การอภิปรายมีการใช้คำว่า “ตลบแตลง” และ “ตระบัดสัตย์” จนประธานในที่ประชุมทักท้วง โดยรักชนกยอมถอนคำแรก แต่ไม่ถอนคำหลัง

 

ด้านฝ่ายที่ไม่เห็นชอบยกข้อกังวลเรื่องการโอนย้ายบุคลากร การเปลี่ยนผ่านระบบบริหารเงินกองทุน ความแตกต่างด้านหลักการกับร่างอื่น และความเสี่ยงที่กลุ่มการเมืองอาจเข้าครอบงำบอร์ด

 

ผลลงมติทำให้ร่างรักชนกสิ้นสุดการพิจารณาในวาระแรก ขณะที่ร่างอีก 4 ฉบับเดินหน้าสู่กระบวนการพิจารณาต่อไป

 

โจทย์สำคัญจึงอยู่ที่การปรับปรุงสิทธิประโยชน์ ความโปร่งใสด้านงบประมาณ และประสิทธิภาพการบริหารกองทุนจะถูกผลักดันได้มากเพียงใด

 

ส่วนการแยกสำนักงานประกันสังคมออกจากระบบราชการยังเป็นประเด็นที่มีความเห็นแตกต่างกัน และกลายเป็นคำถามทางการเมืองว่า ใครควรมีอำนาจตัดสินใจบริหารเงินประกันสังคม ระหว่างภาครัฐกับผู้จ่ายเงินสมทบที่เป็นเจ้าของกองทุน

ข่าวล่าสุด

เจาะร่างประกันสังคม “ไอซ์ รักชนก” ทำไมถูกคว่ำกลางสภา?

เจาะร่างประกันสังคม “ไอซ์ รักชนก” ทำไมถูกคว่ำกลางสภา?