ศึกซักฟอก 18 รัฐมนตรี ในสภา เกมชิงเวลา จับตากรอบตรวจสอบ

ศึกแรกเริ่มที่เวลา ก่อนถึงเนื้อหาซักฟอก

 

การอภิปรายไม่ไว้วางใจนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีรวม 18 คน ยังไม่ทันเริ่มขึ้นในห้องประชุมสภา แต่รัฐบาลกับฝ่ายค้านเปิดฉากโต้แย้งเรื่องกรอบเวลาแล้ว โดยฝ่ายค้านต้องการอภิปราย 4 วันและลงมติอีก 1 วัน ส่วนรัฐบาลเสนอให้อภิปรายวันที่ 27–29 ตุลาคม รวม 3 วัน ก่อนลงมติวันที่ 30 ตุลาคม

 

จุดตัดสินเบื้องต้นอยู่ที่การประชุมวิป 3 ฝ่าย ซึ่งนายโสภณ สารัมย์ ประธานสภาผู้แทนราษฎร นัดหารือวันที่ 21 ตุลาคม เพื่อหาข้อตกลงเรื่องวันอภิปราย หลังแต่ละฝ่ายแสดงจุดยืนผ่านสื่อแต่ยังไม่มีข้อยุติร่วมกัน

 

ความต่างจึงอยู่ที่เวลาอภิปรายจริง 4 วันกับ 3 วัน ขณะที่วันลงมติแยกออกไปอีกหนึ่งวัน ประเด็นนี้สำคัญต่อการทำความเข้าใจข้อเสนอ เพราะการกล่าวเพียงว่า “5 วันกับ 3 วัน” อาจทำให้เข้าใจว่าทั้งสองฝ่ายนับกรอบเวลาด้วยเงื่อนไขเดียวกัน

 

ณัฐพงษ์ชี้ 18 รัฐมนตรี ต้องมีเวลาตรวจสอบเพียงพอ

 

นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร ยืนยันว่าจำนวนรัฐมนตรีที่ถูกอภิปรายครั้งนี้จำเป็นต้องได้รับเวลาตรวจสอบอย่างเพียงพอ พร้อมเทียบเคียงการอภิปรายไม่ไว้วางใจนับตั้งแต่ปี 2563 ซึ่งมีผู้ถูกอภิปรายน้อยกว่า 18 คน แต่ยังใช้เวลาอภิปรายถึง 4 วันเต็ม

 

เขาวิจารณ์การให้ข่าวของรัฐบาลว่าจะจัดเวลาอภิปราย 3 วันว่าเป็นการ “คิดเองเออเอง” เพราะยังไม่ได้ตกลงกับฝ่ายค้านอย่างเป็นทางการ

 

ข้อกังวลของฝ่ายค้านไม่ได้จำกัดอยู่ที่จำนวนวันตามปฏิทิน แต่รวมถึงเวลาที่ได้ใช้จริง หากกรอบ 3 วันต้องแบ่งให้รัฐบาลชี้แจงด้วย นายณัฐพงษ์ประเมินว่าฝ่ายค้านอาจเหลือเวลาอภิปรายเพียงประมาณ 2 วัน สำหรับตรวจสอบรัฐมนตรีทั้ง 18 คน

 

ส่วนเหตุผลเรื่องภารกิจนายกรัฐมนตรี ผู้นำฝ่ายค้านเห็นว่านายกรัฐมนตรีสามารถบริหารตารางงานได้ หากให้ความสำคัญกับการรับฟังและชี้แจงต่อสภา พร้อมเรียกร้องให้ทุกฝ่ายกำหนดเวลาผ่านการหารือร่วมกัน

 

ภราดรกางปฏิทินรัฐบาล เปิดทางเจรจา

 

นายภราดร ปริศนานันทกุล รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ชี้แจงว่ารัฐบาลมีข้อจำกัดด้านตารางงาน โดยวันที่ 26 ตุลาคมจะมีการประชุมคณะรัฐมนตรีนัดพิเศษ ขณะที่นายกรัฐมนตรีมีภารกิจเดินทางไปต่างประเทศวันที่ 30–31 ตุลาคม

 

รัฐบาลจึงเสนอให้อภิปรายวันที่ 27–29 ตุลาคม และลงมติวันที่ 30 ตุลาคม อย่างไรก็ตาม รายละเอียดการจัดเวลาลงมติให้สอดคล้องกับภารกิจนายกรัฐมนตรียังต้องพิจารณาในการหารือ

 

นายภราดรระบุว่าพร้อมนำเหตุผลไปพูดคุยในการประชุมวิป 3 ฝ่าย หากฝ่ายค้านเห็นว่าเวลาอภิปราย 3 วันไม่เพียงพอ ข้อเสนอนี้จึงยังต้องผ่านการเจรจา ไม่ใช่กำหนดการที่ทุกฝ่ายยอมรับแล้ว

 

ด้านนายกรวีร์ ปริศนานันทกุล ประธานวิปรัฐบาล เสนอให้พิจารณาเนื้อหาและประเด็นอภิปรายประกอบการจัดสรรเวลา แทนการเริ่มต้นด้วยการยึดตัวเลข 3 วันหรือ 5 วันเพียงอย่างเดียว

 

แนวทางดังกล่าวทำให้การเจรจาต้องตอบทั้งคำถามว่า ฝ่ายค้านจะได้เวลาเท่าใด และเนื้อหาที่เตรียมตรวจสอบจะได้รับการจัดสรรเวลาอย่างไร

 

จับตาขอบเขตอภิปราย ปมใดอาจถูกประท้วง

 

นอกจากกรอบเวลา อีกประเด็นที่ต้องติดตามคือขอบเขตการอภิปราย  เรื่องที่เกี่ยวข้องกับบุคคลนอกคณะรัฐมนตรี กิจการภายในพรรค เหตุการณ์ก่อนรัฐบาลชุดปัจจุบัน หรือคดีในกระบวนการยุติธรรม อาจเผชิญการประท้วงระหว่างอภิปราย

 

ประเด็นที่ถูกจับตา ได้แก่ กรณีสส.สุชาดา ซาง แทนทรัพย์ เงินบริจาคพรรคภูมิใจไทย ข้อกล่าวหาฮั้ว สว. การโกงสอบมหาดไทย และคดีที่ดินเขากระโดง โดยอาจมีข้อโต้แย้งเรื่องความเชื่อมโยงกับการบริหารราชการของรัฐมนตรีที่ถูกอภิปราย หรือช่วงเวลาที่เกิดเหตุ

 

อย่างไรก็ตาม การประเมินว่าจะมีการประท้วงไม่เท่ากับสภามีข้อยุติว่าห้ามอภิปราย ข้อมูลที่ให้มายังไม่ปรากฏคำวินิจฉัยเฉพาะประเด็น จึงไม่ควรสรุปล่วงหน้าว่าเรื่องใดถูกตัดออกจากการตรวจสอบแล้ว

 

ส่วนปัญหาน้ำท่วมและการเยียวยารอบล่าสุด หนังสือเดินทางไทย และการปราบปรามแก๊งสแกมเมอร์ต่างชาติ ถูกประเมินว่าเชื่อมโยงกับการบริหารราชการและการทำงานของเจ้าหน้าที่รัฐโดยตรง

 

ความขัดแย้งจึงอาจขยับจากการต่อรองจำนวนวัน ไปสู่การโต้แย้งว่าเนื้อหาแต่ละเรื่องเกี่ยวข้องกับความรับผิดชอบของรัฐบาลอย่างไร

 

21 ตุลาคม จุดนัดหมายหาข้อยุติ

 

นายโสภณเตือนฝ่ายค้านไม่ให้ใช้เวทีสภาเพื่อ “หลอกด่า” รัฐบาล พร้อมเตือนฝ่ายรัฐบาลให้ชี้แจงตรงประเด็น ไม่ใช้เวลาตอบโต้กล่าวหาหรือเอาคืนฝ่ายอภิปราย

 

ท่าทีดังกล่าวสะท้อนโจทย์ของผู้ควบคุมการประชุมที่ต้องเปิดพื้นที่ให้ตรวจสอบ พร้อมดูแลให้การอภิปรายและคำชี้แจงอยู่ในประเด็น

 

การประชุมวิป 3 ฝ่ายวันที่ 21 ตุลาคมจึงเป็นขั้นตอนสำคัญในการกำหนดเวลาให้ชัดเจน ทั้งช่วงอภิปราย ช่วงชี้แจง และวันลงมติ ส่วนข้อประเมินว่าอาจตกลงอภิปราย 4 วันโดยไม่รวมวันลงมติ ยังเป็นเพียงฉากทัศน์ที่นักวิเคราะห์เสนอ

 

ก่อนเข้าสู่การซักฟอก 18 รัฐมนตรี สิ่งที่ยังต้องรอคำตอบคือ แต่ละฝ่ายจะยอมรับกรอบเวลาใดร่วมกัน และจะจัดการข้อโต้แย้งเรื่องขอบเขตเนื้อหาอย่างไร เพื่อให้การประชุมเดินหน้าไปถึงการตรวจสอบและคำชี้แจงที่ประชาชนรอฟัง