ศาลฎีการับคดี สว.อำนาจเจริญ ลุ้นวางบรรทัดฐานใหม่กลุ่ม 10-19

ศาลฎีกาแผนกคดีเลือกตั้งรับคดีเกี่ยวกับการสมัครสมาชิกวุฒิสภา หรือ สว. จังหวัดอำนาจเจริญไว้พิจารณา เปิดประเด็นสำคัญว่าผู้ประกอบอาชีพค้าขายรายย่อยควรอยู่ใน “กลุ่ม 10” หรือ “กลุ่ม 19” ตามกฎหมายเลือก สว. และอาจนำไปสู่การวางหลักตีความขอบเขตของทั้งสองกลุ่มให้ชัดเจนขึ้น

ศาลมีคำสั่งรับคดีหมายเลขดำที่ ลต สว 9/2569 และ ลต สว 10/2569 เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2569 พร้อมกำหนดนัดตรวจพยานหลักฐานวันที่ 27 ตุลาคม 2569 โดยคดีเกี่ยวข้องกับผู้สมัครที่ประกอบอาชีพค้าขายหมูและขายก๋วยเตี๋ยว ซึ่งถูกร้องเรื่องการสมัครผิดกลุ่มอาชีพ

ก่อนหน้านี้ คณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ กกต. มีคำวินิจฉัยที่ 249/2567 และ 17/2568 ยกคำร้อง โดยเห็นว่าผู้สมัครทั้งสองประกอบอาชีพดังกล่าวจริงเกิน 10 ปี จึงมีสิทธิสมัครใน “กลุ่ม 10” ซึ่งหมายถึงกลุ่มผู้ประกอบกิจการอื่นนอกจากกิจการขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ SMEs ในกลุ่ม 9

นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ อดีตผู้พิพากษา และอดีตประธานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ วิเคราะห์ว่า ประเด็นสำคัญของคดีไม่ได้อยู่เพียงว่าผู้สมัครประกอบอาชีพมานานเกิน 10 ปีหรือไม่ แต่รวมถึงการตีความมาตรา 11 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่ง สว. พ.ศ. 2561

กฎหมายดังกล่าวกำหนด “กลุ่ม 19” สำหรับผู้ประกอบวิชาชีพ ผู้ประกอบอาชีพอิสระ หรืออาชีพอื่นในลักษณะเดียวกัน นายวัสจึงตั้งข้อสังเกตว่า หากตีความให้พ่อค้าแม่ค้ารายย่อยทั้งหมดอยู่ในกลุ่ม 10 อาจทำให้ขอบเขตของกลุ่ม 10 กับกลุ่ม 19 ซ้ำซ้อนกัน และทำให้ต้องหาคำตอบว่าเส้นแบ่งระหว่าง “ผู้ประกอบกิจการ” กับ “ผู้ประกอบอาชีพอิสระ” อยู่ตรงใด

อีกปมที่ต้องจับตาคือเงื่อนไขด้านเวลา นายวัสอ้างระเบียบที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกาว่าด้วยคดีเกี่ยวกับสิทธิสมัครรับเลือก ซึ่งข้อ 32 กำหนดให้ยื่นคำร้องภายใน 3 วันนับแต่มีคำสั่ง ขณะที่คำวินิจฉัยของ กกต. ในสองกรณีเกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2567 และ 2568 ก่อนนำคดีเข้าสู่ศาลในเดือนกันยายน 2569

อย่างไรก็ตาม ระเบียบข้อ 6 เปิดทางให้ศาลย่นหรือขยายระยะเวลาได้เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม จึงยังต้องติดตามว่าศาลจะวินิจฉัยประเด็นอำนาจฟ้องและกรอบเวลาก่อน หรือเข้าสู่เนื้อหาการแบ่งกลุ่มอาชีพ

นัดตรวจพยานหลักฐานวันที่ 27 ตุลาคมจึงเป็นจุดสำคัญ เพราะหากศาลเข้าสู่การวินิจฉัยเนื้อหา คดีนี้อาจช่วยกำหนดเส้นแบ่งระหว่างกลุ่ม 10 และกลุ่ม 19 ซึ่งจะมีนัยต่อการตีความคุณสมบัติและการเลือกกลุ่มของผู้สมัคร สว. ในอนาคต.