'นครินทร์' ชี้ ระบบ สว. เลือกกันเอง ความผิดรัฐธรรมนูญ 60

ศ.ดร.นครินทร์ เมฆไตรรัตน์ อดีตประธานศาลรัฐธรรมนูญ ร่วมแสดงทรรศนะในงานเสวนาวิชาการของนักศึกษาวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร (วปอ.) รุ่นที่ 68 หัวข้อ "การเมืองไทย และสังคมไทย สำหรับอนาคต" โดยสะท้อนภาพความซับซ้อนของโครงสร้างการเมืองไทย ปัญหาความน่าเชื่อถือขององค์กรอิสระ และปมการร่างรัฐธรรมนูญที่อธิบายให้ต่างชาติเข้าใจได้ยาก ทั้งในเรื่องการจัดตั้งรัฐบาล การได้มาและการพ้นจากตำแหน่งของนายกรัฐมนตรี รวมถึงการยุบพรรคการเมือง

ปัญหาระบบสรรหาองค์กรอิสระและที่มา สว.

ศ.ดร.นครินทร์ ระบุว่า ระบบการสรรหาผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระของไทยเปลี่ยนไปตามรัฐธรรมนูญทุกยุคสมัย (ปี 2540, 2550, 2557, 2558 และ 2560) ส่งผลให้เกิดความเคลือบแคลงและมีปัญหาทางกฎหมายตามมามากมาย เช่น การตั้งกรรมการ ป.ป.ช. หรือปัญหาภายใน กสทช.

นอกจากนี้ การใช้อำนาจของวุฒิสภา (สว.) มีความชอบธรรมทางการเมืองในระดับต่ำ เนื่องมาจากระบบที่ให้ สว. เลือกกันเอง ซึ่งเป็นกลไกที่ไทยคิดขึ้นเองโดยไม่มีประเทศอื่นใช้ พร้อมอ้างถึงประธานกรรมการยกร่างรัฐธรรมนูญปี 2560 ที่เคยยอมรับว่า การร่างกลไกระบบ สว. ชุดนี้ ถือเป็นสิ่งที่เสียใจและเป็นความผิดพลาดมากที่สุด

ความชอบธรรมและความไว้เนื้อเชื่อใจ (Trust)

ในทางรัฐศาสตร์ รัฐธรรมนูญ สภาการเมือง และสภาสังคม จำเป็นต้องมีความชอบธรรม (Legitimacy) และความไว้วางใจ (Trust) จากประชาชน หากขาดสิ่งนี้ระบบจะไม่สามารถเดินหน้าต่อได้ เช่นเดียวกับระบบธนาคารที่ไม่สามารถอยู่ได้หากประชาชนขาดความเชื่อมั่น แต่ปัจจุบันความไว้วางใจต่อระบบการเมืองและการบริหารการเลือกตั้งของ กกต. กลับอยู่ในระดับปานกลางค่อนข้างต่ำ

ทิศทางรัฐธรรมนูญใหม่สำหรับอนาคต

ช่วงท้ายของการเสวนา ต่อคำถามของนักศึกษา วปอ. รุ่นที่ 68 เรื่องทิศทางรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ศ.ดร.นครินทร์ เน้นย้ำว่า รัฐธรรมนูญและรัฐบาลต้องเป็นของคนทุกสี โดยคุ้มครองสิทธิเสรีภาพและเปิดช่องทางให้ทุกฝ่ายได้ส่งเสียงและร้องทุกข์ผ่านระบบราชการหรือศาลได้ พร้อมเตือนว่าสังคมไทยควรเรียนรู้ว่า ไม่ควรมอบหมายให้ผู้เชี่ยวชาญเป็นผู้เขียนรัฐธรรมนูญเพียงอย่างเดียว