สรุปคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญสั่ง "ยุบพรรคไทยรักษาชาติ"

สรุปคำวินิจฉัยตุลาการศาลรัฐธรรมนูญสั่งยุบพรรคไทยรักษาชาติ ชี้เป็นการนำสมาชิกชั้นสูงในพระบรมราชวงศ์มาเป็นฝักฝ่ายในทางการเมือง

ประเด็นที่ 1 ยุบพรรคไทยรักษาชาติ

-กรรมการบริหารพรรคไทยรักษาชาติ ย่อมทราบดีว่า ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี เป็นพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช และเป็นพระเชษฐภคินีในสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว แม้ทรงกราบถวายบังคมลา แต่ยังคงดำรงเป็นสมาชิกพระบรมราชจักรีวงศ์

-การกระทำของพรรคไทยรักษาชาติเป็นการนำสมาชิกชั้นสูงในพระบรมราชวงศ์มาเป็นฝักฝ่ายในทางการเมือง

-เป็นการกระทำที่คนไทยทั่วไปรู้สึกได้ว่า สามารถทำให้สถาบันพระมหากษัตริย์ของไทย ต้องถูกนำมาใช้เพื่อความได้เปรียบทางการเมืองอย่างแยบยล

-เป็นการมุ่งหวังผลประโยชน์ทางการเมืองโดยไม่คำนึงถึงหลักการสำคัญของการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข เป็นการสุ่มเสี่ยงต่อการสูญเสียสถานะที่ต้องอยู่เหนือการเมือง และดำรงความเป็นกลางในทางการเมือง

-เข้าลักษณะของการกระทำที่อาจเป็นปฏิปักษ์ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข อย่างชัดแจ้ง

-มีคำสั่งให้ยุบพรรคไทยรักษาชาติ

ประเด็นที่ 2 เพิกถอนสิทธิลงสมัครรับเลือกตั้ง 10 ปี

-เมื่อผู้ถูกร้องกระทำการอันเป็นเหตุให้ต้องถูกยุบพรรค และศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งยุบพรรค จึงชอบที่ศาลรัฐธรรมนูญจะมีคำสั่งให้เพิกถอนสิทธิลงสมัครรับเลือกตั้งของพรรคผู้ถูกร้องที่ดำรงตำแหน่งอยู่ในวันที่ 8 ก.พ. 2562 อันเป็นวันที่มีการกระทำอันเป็นเหตุให้ยุบพรรค

-การกระทำของผู้ถูกร้องเป็นการกระทำที่เป็นเพียง "อาจ" เป็นปฏิปักษ์ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ยังไม่ถึงขนาดที่เป็นการกระทำที่มีเจตนาจะล้มล้างการปกครอง

-การกระทำเป็นเพียงขั้นตอนหนึ่งของกระบวนการได้มาซึ่งนายกรัฐมนตรียังไม่ก่อให้เกิดความเสียหายร้ายแรงต่อระบอบการปกครอง

-เมื่อพิจารณาความสำนึกรับผิดชอบของกรรมการบริหารพรรค ที่น้อมรับพระบรมราชโองการไว้เหนือเกล้าเหนือกระหม่อม ภายหลังจากได้รับทราบ แสดงให้เห็นว่ายังมีความเคารพต่อสถาบันพระมหากษัตริย์อยู่

-เห็นสมควรกำหนดระยะเวลาเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งของกรรมการบริหารพรรค 10 ปี นับแต่วันที่ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งยุบพรรค

ประเด็นที่ 3 ห้ามกรรมการบริหารพรรคที่ถูกเพิกถอนสิทธิไปจดทะเบียนพรรคใหม่ 

-ตาม พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง บัญญัติว่า เมื่อศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งยุบพรรคการเมือง ห้ามมิให้ผู้เคยดำรงตำแหน่งพรรกการเมืองที่ถูกยุบไปจดทะเบียนพรรคขึ้นใหม่ หรือเป็นกรรมการบริหารพรรค หรือ มีส่วนร่วมในการจัดตั้งพรรคการเมืองอีก

-บทบัญญัติกฎหมายไม่ได้ให้อำนาจศาลรัฐธรรมนูญที่จะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น ดังนั้นเมื่อศาลสั่งยุบพรรคการเมืองแล้ว จึงต้องสั่งกรรมการบริหารพรรคที่ถูกเพิกถอนสิทธิไปจดทะเบียนพรรคขึ้นใหม่ หรือเป็นกรรมการบริหารพรรค หรือ มีส่วนร่วมในการจัดตั้งพรรคการเมืองอีกไม่ได้ในระยะเวลา 10 ปี