"ทำดีให้เด็กดู" ถึงเวลา "อัพ" คุณภาพพลเมืองขจัดปัญหาเมืองเถื่อน

เมื่อสังคมเกิดเหตุเสื่อมให้เห็นไม่เว้นแต่ละวัน คำถามสำคัญจึงอยู่ที่ว่าถึงเวลา "สังคมไทย" ต้องช่วยกันสร้างคนคุณภาพสู่สังคม

***************************

โดย...รัชพล ธนศุทธิสกุล

อยู่ในรั้วรอบยังไม่เว้น-ไม่ได้บวช นร.วัดสิงห์ก็ไม่ต้องสอบ!

กลางวันแสกๆ ผู้คนพลุกพล่านยังไม่เกิดขึ้น-กระหน่ำแทงดับนักเรียนม.6 คารถเมล์สาย180!

เรียกได้ว่าเป็นเรื่องทอล์คออฟเดอะทาวน์ที่ถูกพูดถึงแทบทุกชนชั้นทางสังคม ซึ่งแม้ว่าจะมีการวิพากษ์วิจารณ์ในนานาทรรศนะตามแต่วิจารณญาณ ที่น่าตกใจเป็นอย่างมากคือ “ประเด็นคำถาม” ถึงสังคมไทยในเวลานี้กลายเป็นบ้านป่าเมืองเถื่อนไปแล้วนั้นต่างเป็นไปในทิศทางเดียวกัน 

"ความปลอดภัย" ในชีวิตหาได้ยากกว่าความ "ไม่ปลอดภัย" จริงหรือไม่ที่บ้านเรากำลังอยู่ในห้วงวิกฤตดังกล่าวนี้

สังคม ‘เถื่อน’ แล้ว?

“ไม่ใช่บ้านป่าเมืองเถื่อนสังคมบ้านเรายังไม่ถึงขั้นนั้น บอกตรงๆ ว่าเราอยู่ในสังคมประเทศที่เมื่อเปรียบเทียบกับสังคมประเทศอื่น เราดีกว่าและเรายังมีจุดได้เปรียบเยอะ เพียงแต่ว่าเรายังไม่เข้าใจ เหมือนกับที่เรื่องของความพอเพียงมีการพูดคุยกันอย่างกว้างขวางว่าความพอเพียงเป็นอย่างไร แต่เมื่อถึงขั้นตอนในการปฏิบัติส่วนใหญ่ยังคงใช้วัตถุนิยมหรือบริโภคนิยม” รศ.นพ.สุริยเดว ทรีปาตี กุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเด็กและวัยรุ่น เอ่ยยกให้เข้าใจถึงสถานการณ์ความรุนแรงของสังคมในปัจจุบันขณะนี้

กุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเด็กและวัยรุ่น บอกอีกว่า แม้ว่าศูนย์คุณธรรม (ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาพลังแผ่นดินเชิงคุณธรรม) พัฒนาขึ้นในระดับหนึ่งจากการน้อมนำทฤษฎีความพอเพียง ต้นแบบจิตอาสา การวินัยและความสุจริต มาเป็นแนวทางในการขับเคลื่อนให้สังคมมีคุณธรรม

“คุณธรรมง่ายๆ พฤติกรรมที่ดี ละเว้นชั่ว อย่างนี้เรียกว่าเป็นเรื่องของสังคมคุณธรรมแล้ว แต่การที่มีพฤติกรรมการดื่มสุราและมีอาการมึนเมาในเขตวัดก็ยังเป็นข้อถกเถียง ทั้งๆ ที่ผิดหลักวัฒนธรรมและกฎหมาย ดังนั้นคุณภาพตรงนี้เรามีจุดอ่อนหลายเรื่องในสังคมคุณธรรม ไล่ตั้งแต่ ครอบครัว ชุมชน สังคม”

โดยสะท้อนแค่คำว่า ‘ความผิดชอบ’ บ่อเกิดของคุณภาพ กุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเด็กและวัยรุ่นบอกว่า สามารถสะท้อนได้หลายแง่มุม  เช่น 1.วินัยต่อสังคมเรื่องการทำผิดกฎจราจรพบผู้กระทำการฝ่าฝืนได้ทุกหัวมุมถนนแม้กฎหมายกำหนดชัดเจน 2.วินัยในตนเอง การเคารพสิทธิ-ศักดิ์ศรี-ความเป็นมนุษย์ของผู้อื่น ก็ไม่ต่างกัน

“เราจะทำอย่างไรให้มันเกิดจากข้างใน ไม่ให้เกิดเป็นแค่กระบวนการตอนที่มีเหตุการณ์เกิดขึ้น  แต่เราอยากให้มันเกิดขึ้นเป็นวิถีชีวิตมากกว่า อันนี้ที่คิดว่าจำเป็นต้องมาช่วยกันในการขับเคลื่อน ครอบครัว สังคมรวมไปถึงภาคการเมืองเองเราจะมาช่วยกันพัฒนาคุณภาพชีวิตในตรงนี้อย่างไร ให้กลายเป็นสังคมคุณธรรมที่ยั่งยืน”

ปัจจัยสังคมไร้คุณภาพ-ไม่มีการพัฒนาแต่ต้น

กุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเด็กและวัยรุ่น อธิบายถึงสาเหตุที่บ้านเมืองไทยที่มีวัฒนธรรมอันดีในเรื่องของจิตใจเดินทางมาถึง ณ วันนี้ เกิดจากการมุ่งเน้นสังคมให้พัฒนาทางความเจริญทางวัตถุมากกว่าจิตใจ

“เหตุที่เกิดมันเป็นความขัดแย้งทางความคิดที่มันเกิดขึ้น เราต้องยอมรับว่าระบบในการพัฒนามนุษย์ โครงการหรือแนวทางความคิดในการพัฒนาคุณภาพพลเมืองในเรื่องจิตใจที่ผ่านมาเราไม่มีชัดเจน เราไปมีอย่างอื่นในเชิงโครงสร้างทางเศรษฐกิจก็ดี มีในเรื่องการพัฒนาในรูปของการพัฒนากายภาพหรือสิ่งแวดล้อมก็ดี เรามีมาตลอดแต่เราไม่ได้มีพิมพ์เขียวในเรื่องสังคมคุณธรรม”

นอกจากประเด็นดังกล่าวที่ไม่ถูกหยิบขึ้นมาเป็นเรื่องพัฒนาคนในสังคม กุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเด็กและวัยรุ่นกล่าวเพิ่มเติมอีกว่า ในส่วนที่สำคัญเรายังมุ่งเน้นอยู่แต่ในรั้วการศึกษา ซึ่งนั้นเป็นส่วนหนึ่งที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนผ่านทางสังคมอันดีมาสู่ความรุนแรงอีกทางหนึ่ง

“พี่-ป้า-น้า-อา-ตา-ยาย เราไม่ได้พูดถึงเลยทั้งที่เป็นกลุ่มส่วนใหญ่ในสังคม ถ้าขาดวินัยเราไม่รู้จักวินัยในการเคารพสิทธิกันและกันและก็ไประรานคนอื่นเขา ถ้าเกิดเราไม่รู้จักในการเอื้ออาทรซึ่งกันและกัน เราก็จะยกพวกตีกันซึ่งพบได้ทุกวัย ทีนี้ปัจจุบันแผนยุทธศษสตร์ชาติมีการพูดถึงในยุคที่ 3 แล้ว เราก็อยากจะให้กำหนดสังคมคุณธรรมเป็นภารกิจหลักที่ทุกรัฐบาลที่กำลังจะเข้ามาทำงานสร้างมันขึ้น เพราะเราอย่าลืมว่าถ้าเราสามารถทำยุทธศาสตร์ที่ 3 เกิดแผนแม่บทและก็แผนปฏิบัติการณ์ทำให้เป็นจริงจังขึ้นมา เรื่องสังคมคุณธรรมมันสามารถนำไปสู่ความยั่งยืนอย่างในทุกๆ เรื่อง”

โดยกุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเด็กและวัยรุ่ย ยืนยันว่า ส่งผลประโยชน์ต่อสังคมอย่างมากอนันต์แก่ลูกหลานของเราซึ่งไม่ต่างไปจากเรื่องของจิตอาสาที่ประเทศไทยถูกจัดอยู่ในลำดับที่ 9 ของโลก

“อย่างน้องที่สุดถ้าเป็นสังคมคุณธรรม เชื่อได้แน่ว่าเราจะรู้จักในการให้อภัย เรารู้จักในการเบรคตัวเอง คุณพ่อคุณแม่เองที่เป็นผู้ใหญ่เองก็จะไม่ให้ท้าย ทำให้รู้ตระหนักถึงจิตใจเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด การกระทำในรั่วโรงเรียนวัดสิงห์ก็จะไม่เกิด เราจึงต้องร่วมกันพัฒนาโดยไว”

ผู้ใหญ่ต้องทำให้เด็กดู

กุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเด็กและวัยรุ่นบอกถึงวิธีการแก้ไขว่า นอกจากการปลูกฝังให้เด็กและเยาวชนมีคุณธรรม ต้นแบบที่ดีที่สุดก็คือผู้หลักผู้ใหญ่ โดยมีลำดับขั้นตอนเชื่อมโยงได้แก่ ในระยะที่1 คือบ้าน ระยะที่2 คือชุมชน และระยะที่3 คือสังคม

1. “ครอบครัว” เริ่มต้นที่บ้านคุณพ่อคุณแม่เป็นตัวอย่างทำพฤติกรรมที่ดี ทำดีให้เด็กดูเด็กเองก็จะซึมซับกลับมาสู่ความคิดที่ว่าความดีที่เราอยากทำวันนี้คืออะไร ปัญหาหรือนิสัยที่ไม่ดีของเราที่เราอยากแก้วันนี้เราเริ่มต้นที่ตัวเราเราจะเริ่มยังไง เดือนนี้เราจะชวนกันในทำดีอย่างไร

2.”ชุมชน” ก็จะเป็นพื้นที่ถัดรองลงเมื่อคนดีเวลามาอยู่ในชุมชนก็จะร่วมกันปฏิบัติดีต่อกัน วัดมีคุณธรรม โรงเรียนมีคุณธรรม โรงพยาบาลมีคุณธรรม ซึ่งก่อเป็นชุมชนที่เข้มแข็ง เป็นระเบียบวินัยของตนเอง

3.“สังคม” เมื่อผนึกกำลังจนชัดเจนทางด้านของบ้านเมืองก็จะเกิดเป็นการวางแผนทำให้เกิดกลไกของการตรวจสอบ เกิดการป้องกัน และการเฝ้าระวังไม่ให้เกิดเหตุร้ายดังเช่นในกรณีที่ผ่านมา

“บ้านเมืองไทยยังคงเป็นสังคมที่ยังมีความหวังอยู่ เพราะคนโดยส่วนใหญ่ของประเทศที่เป็นคนที่ดีและก็พร้อมในการลุกขึ้นมาทำดี เพียงแต่ว่าทำอย่างไรให้การผนึกกำลังการทำความดีนั้นสามารถเอาชนะสิ่งทีเป็นสิ่งที่ไม่ใช่สิ่งที่ดีไปได้ พวกนี้เป็นสิ่งที่เราจะต้องเริ่มต้นและก็จะต้องทำคู่ขนานเคียงกันไป มันก็จะเชื่อมโยงกันไปในทิศทางที่ดีขึ้น” รศ.นพ.สุริยเดว ทรีปาตี กล่าวทิ้งท้าย