หน่วยโรบินฮู้ด...ตร.ตะครุบตีนแมว

ตำรวจยุคเก่า คือ คดีเกิดขึ้นก็ตามไปจับแล้วก็จบทันที แต่การสืบสวนแนวใหม่เมื่อจับได้ก็ต้องป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นอีกด้วย....

โดย...วัลยศ งามขำ

หลายคนอาจจะเคยตกเป็นเหยื่อ “ตีนแมว” ที่ย่องผ่านรั้วบ้านเข้าไปกวาดเอาทรัพย์สินแล้วหลบลี้หนีหายไปดั่งดวงวิญญาณที่มองไม่เห็น ที่สำคัญตำรวจท้องที่ก็ไม่สามารถตามลากคอนักโจรกรรมเหล่านี้ เพื่อนำทรัพย์สินกลับมาได้ ที่ผ่านมาเหยื่อส่วนใหญ่จึงไร้ความหวังอย่างสิ้นเชิง

นั่นเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ พล.ต.ท.พงศ์พัฒน์ ฉายาพันธุ์ ผบช.ก. เล็งเห็นความเดือดร้อนของชาวบ้านตาดำๆ ที่ต้องสูญทรัพย์สินไปแบบไม่รู้ตัว ทฤษฎีหลักในตำราเล่มหนึ่งของตำรวจในสหรัฐอเมริกาที่ชื่อว่า ทฤษฎีควบคุมอาชญากรรมจากสภาพแวดล้อม (Crime Prevention Through Environmental Design : CPTED) จึงถูกถอดแบบออกมาปรับใช้ให้เข้ากับสังคมบ้านเรา เพื่อจัดการกับตีนแมวโดยเฉพาะ

หน่วยงานเล็กๆ เซลล์ใหม่จึงกำเนิดขึ้นภายใต้การขับเคลื่อนของตำรวจ กองบังคับการปราบปราม เพื่อออกตามล่าตีนแมวโดยเฉพาะ ตำรวจที่ออกรวบรวมข้อมูลเพื่อล่าตีนแมวที่กระจายอยู่ทั่วทุกพื้นที่นั้นถูกขัดเกลาให้เข้าใจถึงหัวใจของผู้ที่กลายเป็นเหยื่อ จึงไม่แปลกเลยที่ตำรวจหน่วยงานนี้จะถูกเรียกว่า “หน่วยโรบินฮู้ด”

เป็นที่รู้กันดีว่า โรบินฮู้ด เป็นอัศวินขวัญใจคนจน ต่างกันก็ตรงที่โรบินฮู้ดในตำนานเป็นโจร แต่หน่วยงานนี้เป็นตำรวจ ซึ่งต่างก็มีจุดร่วมเดียวกันนั่นคือมีน้ำใจช่วยเหลือคนจนผู้ตกทุกข์ได้ยาก หน่วยโรบินฮู้ดของกองปราบปราม มีชื่อเต็มว่า หน่วยป้องกันและปราบปรามการโจรกรรมทรัพย์สิน (Theft Prevention and Suppression Unit) ใช้วิธีการจับโจรตีนแมวที่แตกต่างไปจากทฤษฎีเดิม เพราะฉะนั้นจึงไม่แปลกที่ข้อแนะนำบางประการของตำรวจหน่วยนี้จะต่างไปจากที่พวกเราเคยรับรู้

“ตำรวจยุคเก่า คือ คดีเกิดขึ้นก็ตามไปจับแล้วก็จบทันที แต่การสืบสวนแนวใหม่เมื่อจับได้ก็ต้องป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นอีกด้วย เพื่อให้เกิดความปลอดภัยกับชาวบ้านแบบยั่งยืน” พ.ต.อ.ธีรเดช ธรรมสุธีร์ รองผู้กำกับการ 1 กองปราบปราม หัวหน้าหน่วยโรบินฮู้ด กล่าว

เขาเชื่อว่าการดำเนินการสืบสวนแนวใหม่ตามทฤษฎี CPTED นั้น จะกดดันบรรดาตีนแมวได้อย่างอยู่หมัด หรืออย่างน้อยที่สุดก็ทำให้มันออกอาละวาดในพื้นที่ต่างๆ ได้น้อยลง

พ.ต.อ.ธีรเดช เล่าว่า ตั้งแต่วันที่ 1 พ.ย. เป็นต้นมา กองปราบปรามได้เปิดช่องทางติดต่อสื่อสารผ่านเว็บไซต์ เพื่อให้ชาวบ้านที่กลายเป็นเหยื่อของแก๊งลักทรัพย์ได้กรอกข้อมูลผ่านมาให้กองปราบปราม คือหลังจากเกิดเหตุและแจ้งความกับตำรวจท้องที่แล้ว ผู้เสียหายสามารถเข้ามาที่ www.csd.go.th

จากนั้นคลิกต่อเข้าไปที่หน่วยป้องกันและปราบปรามการโจรกรรมทรัพย์สิน เพื่อกรอกรายละเอียดต่างๆ รวมทั้งรายละเอียดของทรัพย์สินที่สูญหาย เพื่อเป็นข้อมูลให้กับตำรวจกองปราบปราม

พ.ต.อ.ธีรเดช บอกว่า ที่ผ่านมาตำรวจเชื่อกันว่าคดีลักทรัพย์เป็นคดีที่จับกุมยากที่สุด หากเราสามารถป้องกัน หรือรวบรวมพฤติกรรมการก่อเหตุของคนร้ายตามหลัก CPTED ได้ ก็ไม่น่าจะเกินความสามารถของตำรวจที่จะตามจับคนร้ายลักษณะนี้ได้
หลักการสำคัญของ CPTED มีอยู่ 6 ประการ ประกอบด้วยสิ่งที่เราอาจจะไม่เคยคาดคิดมาก่อน หรือเป็นสิ่งที่สวนทางกับที่พวกเราเคยรับรู้มา นั่นคือ

1.ตรวจตราเฝ้าระวัง (Surveillance) หมายถึง การใช้ระบบ รปภ. มาช่วยในการรักษาความปลอดภัย สำหรับสังคมไทยแล้ว รปภ. ที่ดีที่สุดคือเพื่อนบ้าน หรือคนในชุมชน

2.การครอบครองพื้นที่ (Territoriality) ข้อนี้อาจจะเป็นข้อเดียวที่คนไทยทำอยู่แล้วนั่น คือการกำหนดขอบเขตของบ้านให้ชัดเจน หากไม่มีรั้วก็อาจจะสร้างสิ่งอื่นๆ ขึ้นมาทดแทน เช่นร่องน้ำ หรือแนวต้นไม้

3.การควบคุมการเข้าออก (Access Control) คือ การเข้าออกตัวบ้านนั้นจะต้องมีอย่างจำกัด ไม่ควรทำทางเข้าออกหลายทาง เพราะอาจจะเป็นช่องทางให้คนร้ายใช้หลบหนีได้

4.การเสริมการป้องกัน (Target Hardening) คือ การเพิ่มการป้องกันภัย เช่น การเลี้ยงสุนัขเฝ้าบ้านและการติดตั้งหน้าต่างเหล็กดัดที่ปลอดภัยจากอัคคีภัย เป็นต้น แต่ไม่ใช่การสร้างกำแพงสูงทึบ เพราะกำแพงสูงก็อาจจะทำให้คนร้ายสะดวกในการลงมือเช่นกัน เพราะคนภายนอกไม่สามารถมองเข้าไปเห็นภายในบ้านได้

5.การรักษาสถานที่ (Images/Maintenance) เช่น การปลูกต้นไม้ไม่ว่าจะในบ้านหรือหน้าบ้านจะต้องโปร่งโล่งเพื่อไม่ให้เป็นที่ซุกซ่อนตัวของคนร้าย และปลูกต้นไม้ใหญ่ก็ไม่ควรที่จะปลูกติดกับกำแพง เพราะจะเป็นการอำนวยความสะดวกให้กับคนร้ายในการปีนกำแพงโดยไม่รู้ตัว และ 6.การจัดกิจกรรม (Activity Support) คือให้ความรู้กับคนทั่วไป โดยอาจจะนำผู้เสียหายที่เคยถูกลักทรัพย์มาให้ความรู้กับชาวบ้าน

“ผมเชื่อครับว่าการที่คนร้ายจะลงมือก่อเหตุหรือไม่นั้น ขึ้นอยู่กับปัจจัยว่าคนร้ายจะถูกพบเห็นหรือถูกตรวจจับหรือไม่ คือ รอดหรือไม่รอด มากกว่าที่จะคำนึงถึงทรัพย์สิน หรือความยากง่ายในการก่อเหตุ ดังนั้นตามทฤษฎีนี้จึงเป็นการป้องกันอาชญากรรมด้วยการออกแบบและใช้ประโยชน์จากสภาพแวดล้อมอย่างเหมาะสม และจะส่งผลให้อาชญากรรมและความหวดกลัวของชาวบ้านลดลง” ธีรเดช กล่าวด้วยความเชื่อมั่น

พ.ต.อ.ธีรเดช บอกด้วยว่า หลังจากทดลองระบบนี้ได้สักระยะหนึ่ง ก็ได้รับความร่วมมือจากประชาชนแจ้งข้อมูลผ่านเว็บไซต์ เราก็ดำเนินการในขั้นที่สองนั่นคือการให้ความรู้ โดยจะนำบทสัมภาษณ์ของผู้ต้องหา หรือผู้เสียหายมาใส่เป็นรายละเอียดไว้ เพื่อให้ประชาชนได้ศึกษาว่าสร้างบ้านแบบไหนแล้วโจรไม่กล้าที่จะเข้าไปก่อเหตุลักทรัพย์ บางครั้งตำรวจก็สงสัยเหมือนกันว่าทำไมโจรถึงเลือกเข้าบ้านหลังนั้น และทำไมไม่เข้าบ้านหลังนี้ ข้อมูลเหล่านี้ถือว่าเป็นประโยชน์มากในการปรับแต่งทัศนวิสัยของบ้านตัวเอง

ทั้งนี้ ตำรวจกำลังจัดทำโมเดล “บ้านปลอดภัย” “หลังจากนี้หน่วยโรบินฮู้ดจะสร้างบ้านตัวอย่างขึ้นมา เพื่อให้ความรู้กับผู้ที่จะสร้างบ้าน หรือปรับปรุงบ้านให้ปลอดภัยจากโจร ต่อไปหากใครจะสร้างบ้านก็อาจจะปรึกษากับหน่วยโรบินฮู้ดได้เพื่อป้องกันอาชญากรรมในอนาคต” หัวหน้าโรบินฮู้ด กล่าว

อย่างไรก็ตาม โรบินฮู้ดจะชนะตีนแมวหรือไม่นั้นเป็นเรื่องที่ต้องจับตาแบบห้ามกะพริบตาเชียวล่ะ!!!