ศาสนากับการเลือกตั้งจาการ์ตา
ผมอยู่ที่เขตเทเบต ที่ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของกรุงจาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย ในวันเลือกตั้งผู้ว่าการเมืองคนใหม่ เทเบตเป็นหนึ่งในที่มั่นสำคัญของชาวเบตาวี พลเมืองจาการ์ตารุ่นดั้งเดิมที่ย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐานในเมือง โดยในเขตนี้ “อานีส บาสเวดัน” อดีตรัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการ คว้าชัยชนะไปอย่างถล่มทลายเหนือ “บาสุกี จาฮายา เปอร์นามา” หรือ “อาฮก” ผู้ว่าการเชื้อสายจีนคนปัจจุบัน ก่อนหน้าการเลือกตั้งเพียง 5 วัน เกิดเหตุการณ์ที่สร้างเสียงวิพากษ์วิจารณ์ไปทั่วพื้นที่สื่อ เมื่อ ดจาโรท ไซฟุล ฮิดายัต รองผู้ว่าจาการ์ตาผู้สมัครเป็นคู่หูร่วมชิงตำแหน่งกับอาฮก ไปสวดภาวนาที่มัสยิด จามี อัล-อะทิก ในเขตเทเบต แต่ขณะที่ภาวนาเสร็จและกำลังเดินออกมานั้น เขาหยุดทักทายและถ่ายเซลฟี่ร่วมกับผู้คนที่มัสยิด ซึ่งสร้างความไม่พอใจให้ผู้ดูแลมัสยิดจนออกมาประกาศให้ชาวมุสลิมที่รวมตัวกันอยู่อย่าโหวตให้อาฮก ผู้ว่าการที่ไม่ใช่มุสลิมในเวลาไม่นานนัก เหตุการณ์นี้กลายเป็นกระแสไปทั่วโลกออนไลน์ ถึงขนาดมีข่าวว่า ดจาโรท ถูกไล่ออกมาจากมัสยิด จนตำรวจกรุงจาการ์ตาต้องออกแถลงการณ์ว่าข่าวดังกล่าวไม่เป็นความจริง ซึ่งเหตุการณ์ดังกล่าวกลายเป็
ผมอยู่ที่เขตเทเบต ที่ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของกรุงจาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย ในวันเลือกตั้งผู้ว่าการเมืองคนใหม่ เทเบตเป็นหนึ่งในที่มั่นสำคัญของชาวเบตาวี พลเมืองจาการ์ตารุ่นดั้งเดิมที่ย้ายเข้ามาตั้งถิ่นฐานในเมือง โดยในเขตนี้ “อานีส บาสเวดัน” อดีตรัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการ คว้าชัยชนะไปอย่างถล่มทลายเหนือ “บาสุกี จาฮายา เปอร์นามา” หรือ “อาฮก” ผู้ว่าการเชื้อสายจีนคนปัจจุบัน
ก่อนหน้าการเลือกตั้งเพียง 5 วัน เกิดเหตุการณ์ที่สร้างเสียงวิพากษ์วิจารณ์ไปทั่วพื้นที่สื่อ เมื่อ ดจาโรท ไซฟุล ฮิดายัต รองผู้ว่าจาการ์ตาผู้สมัครเป็นคู่หูร่วมชิงตำแหน่งกับอาฮก ไปสวดภาวนาที่มัสยิด จามี อัล-อะทิก ในเขตเทเบต แต่ขณะที่ภาวนาเสร็จและกำลังเดินออกมานั้น เขาหยุดทักทายและถ่ายเซลฟี่ร่วมกับผู้คนที่มัสยิด ซึ่งสร้างความไม่พอใจให้ผู้ดูแลมัสยิดจนออกมาประกาศให้ชาวมุสลิมที่รวมตัวกันอยู่อย่าโหวตให้อาฮก ผู้ว่าการที่ไม่ใช่มุสลิม
ในเวลาไม่นานนัก เหตุการณ์นี้กลายเป็นกระแสไปทั่วโลกออนไลน์ ถึงขนาดมีข่าวว่า ดจาโรท ถูกไล่ออกมาจากมัสยิด จนตำรวจกรุงจาการ์ตาต้องออกแถลงการณ์ว่าข่าวดังกล่าวไม่เป็นความจริง ซึ่งเหตุการณ์ดังกล่าวกลายเป็นตัวตอกย้ำว่า กรุงจาการ์ตากำลังโดนพิษจากการเลือกตั้งผู้ว่า และอยู่ท่ามกลางความรู้สึกต่อต้านชาวคริสต์และชาวจีน
ข่าวที่ว่านี้ทำให้ผมสนใจอยากสืบหาว่ารายละเอียดเพิ่มเติมว่า กลุ่มแนวคิดหัวรุนแรงสุดโต่งด้านศาสนากำลังเข้าครอบครองเมือง และบั่นทอนชื่อเสียงเรื่องการเปิดรับความหลากหลายของกรุงจาการ์ตาอยู่จริงหรือไม่
ผมเดินทางไปยัง เทเบต ดาลาม ที่เต็มไปด้วยร้านค้าแนวฟังกี้ เพื่อคุยกับ มาห์ฟัดซ์ แจลานี ผู้นำชุมชนเบตาวีวัย 70 ปี และอดีตสมาชิกรัฐสภา เกี่ยวกับการเลือกตั้งพ่อเมืองจาการ์ตาครั้งนี้
มาห์ฟัดซ์ยอมรับว่า ชุมชนชาวเบตาวีในเทเบตไม่สนับสนุนอาฮก
“ใช่ เทเบตไม่เอาอาฮก แต่ไม่ใช่เพราะเขาเป็นคริสเตียน สำหรับหลายๆ คน สาเหตุที่ไม่อยากสนับสนุนมาจากพฤติกรรมก้าวร้าวและหยิ่งยโสของเขา พวกเราชาวเบตาวีมองว่ามารยาททางสังคมและวัฒนธรรมเป็นสิ่งสำคัญมาก” มาห์ฟัดซ์ กล่าว
ผู้นำชุมชนเบตาวี เสริมว่า แม้ชาวเบตาวีให้ความสำคัญกับความเป็นอิสลามก่อน แต่ไม่ได้หมายความว่าพวกเขาจะไม่ยอมรับความเชื่ออื่นๆ สิ่งสำคัญคือการปฏิบัติตัวต่อผู้คนโดยรอบ แม้ว่าที่ผ่านมา อาฮกพยายามผลักดันให้เกิดความเท่าเทียมต่อชาวกลุ่มน้อยในจาการ์ตา แต่การที่เขาไม่สามารถรักษาสมดุลในการปฏิบัติต่อคนกลุ่มต่างๆ ได้ ทำให้ฝ่ายตรงข้ามยกประเด็นดังกล่าวมาโจมตีอาฮก
นอกจากนี้ นโยบายของอาฮกที่เป็นผลดีต่อบรรดาชนชั้นกลางส่วนใหญ่ ทำให้กลุ่มคนที่อยู่ในชนชั้นต่ำกว่าหันไปลงคะแนนเสียงให้คู่แข่งอาฮก
ด้วยเหตุนี้ ผมจึงมองว่า แม้ประเด็นศาสนาเป็นตัวแปรสำคัญในการเลือกตั้งพ่อเมืองจาการ์ตาคนใหม่ แต่นโยบายและบุคลิกลักษณะของผู้สมัครแต่ละคนก็มีผลด้วย โดยอานีสเอง ต้องหาทางวางตัวเกี่ยวกับประเด็นดังกล่าวให้ดี ไม่เช่นนั้นเขาอาจจะมีชะตากรรมเหมือนอาฮกก็เป็นได้
