พวกเขาคือ... Nikke

โดย...มล.อัจฉราพร ณ สงขลา

ปัญหาแรงงานสำคัญเหมือนกับที่Karl Marx ว่าไว้จริงๆ 

ความต้องการแรงงานทำให้โลกเกิดการโยกย้ายประชากรตั้งแต่สมัยอียิปต์มาจนถึงสมัยจักรวรรดินิยม เกิดสังคมพลัดถิ่นขึ้นในพื้นที่ต่างๆ ในโลกทุกวันนี้ อย่างเช่น... คนอินเดียที่อังกฤษนำมากรีดยางพาราในแหลมมลายูกลายเป็นคนมาเลเซียและสิงคโปร์ ส่วนคนมาเลย์ที่อังกฤษนำไปเป็นทาสที่แอฟริกาใต้ก็กลายเป็นคนชาวแอฟริกาใต้ ฯลฯ

หลังจากหลายประเทศประกาศเลิกทาส โลกได้แหล่งแรงงานกรรมกรขนาดใหญ่จากจีนเข้าไปทดแทน

อเมริกา แคนาดา ออสเตรเลีย ฯลฯ ต่างก็ได้คนจีนไปเป็นกรรมกรทำทางรถไฟ 

ที่สยามของเรา... กรรมกรที่มา ขุดคลอง ทำพระที่นั่งอนันตสมาคม ทำทางรถไฟ ทำเหมืองแร่ ก็มาจากจีน

กรรมกรจีนเมื่อเลิกขายแรงงานแล้วก็กลายเป็นชุมชนทำธุรกิจขึ้นในหลายพื้นที่ตามเมืองต่างๆ ในโลก แล้วในที่สุดก็ได้เกิด China Town ทำให้ในทุกวันนี้เราสามารถกินเป็ดย่าง หมูกรอบ ฯลฯ อร่อยได้ทั่วโลก โดยไม่ต้องเดินทางไปกินที่เมืองจีน

คนญี่ปุ่นก็เป็นแรงงานอีกกลุ่มหนึ่งเช่นกันที่โยกย้ายถิ่นไปตามพลวัตของการผลิตใหม่

ก่อนหน้านั้น... พวกโปรตุเกสที่เข้าไปค้าขายในญี่ปุ่นได้ใช้ศาสนาเป็นเครื่องมือสร้างความแตกแยกในญี่ปุ่น ลักลอบจับคนญี่ปุ่นไปขายเป็นทาสและเป็นโสเภณีในที่ต่างๆ โดยเฉพาะที่มาเก๊า

ญี่ปุ่นเดือดดาลไล่โปรตุเกสและสเปนออกจากแผ่นดินแล้วปิดประเทศไม่คบค้ากับใครนานถึงสองร้อยกว่าปี เว้นไว้แต่ดัตช์แล้วเพิ่งมาถูกสหรัฐบังคับให้เปิดประเทศตรงกับสมัย ร.4 เรานี่เอง

ญี่ปุ่นปิดประเทศมานาน เมื่อเปิดประเทศก็เห็นหลายประเทศกำลังเข้าไปรุมกินโต๊ะจีน ญี่ปุ่นเสียวสันหลังจึงรีบพัฒนาประเทศอย่างรวดเร็ว และเพื่อประกันความปลอดภัยของตัวเองญี่ปุ่นจึงตั้งเป้าหมายเป็นจักรวรรดินิยมกับเขาด้วย

คนญี่ปุ่นเริ่มข้ามมหาสมุทรออกไปขายแรงงานในบางพื้นที่โพ้นทะเล และกลายเป็นพลเมืองของบางประเทศ ญี่ปุ่นเรียกคนของตนที่ไปเกิดในแผ่นดินอื่นว่า Nikkei

ค.ศ. 1899 ซึ่งตรงกับสมัย ร.5 เปรูเป็นประเทศละตินอเมริกาประเทศแรกที่รับคนญี่ปุ่นเข้ามาทำงาน... เรือ Sakura Maru นำคนญี่ปุ่น 790 คน เดินทางจากท่าเรือเมืองโยโกฮามาไปยังเมืองท่า Callao ของเมืองหลวง Lima ต่อมาคนเหล่านั้นได้มีสัญชาติเปรู ปัจจุบันมีชาวญี่ปุ่นเป็นประชาชนเปรูราว 1 แสนคน

ค.ศ. 1908 คนอิตาลีซึ่งไปทำไร่กาแฟบราซิลกลับประเทศไปมาก ทำให้คนญี่ปุ่นจำนวนหนึ่งออกเดินทางไปทำงานในไร่กาแฟบราซิลทดแทน จากนั้นคนญี่ปุ่นก็อพยพไปบราซิลอีกหลายระลอก ทำให้ปัจจุบันประเทศที่มีคนญี่ปุ่นไปเป็นพลเมืองอยู่มากที่สุดคือ ที่บราซิล ซึ่งมีมากถึง 1.6 ล้านคน

คนญี่ปุ่นที่เกิดในบราซิลกลายมาเป็นเจ้าของไร่กาแฟและทำธุรกิจขนาดใหญ่มากมาย

ส่วนที่เปรูนั้นคนญี่ปุ่นตระกูลหนึ่งมีบทบาทสำคัญทางการเมืองถึงกับได้ขึ้นเป็นผู้นำประเทศ เราคงเคยได้ยินชื่อประธานาธิบดีคนที่ 62 ของเปรูช่วง ค.ศ. 1990-2000 ที่ชื่อ Alberto Fujimori นายกรัฐมนตรีเปรูที่อื้อฉาวไปทั่วโลกได้นะคะ

เขาเป็น Nikkei ตัวจริงค่ะ

พ่อของ Fujimori เป็นคนญี่ปุ่นที่เพิ่งอพยพเข้าไปเป็นช่างตัดเสื้อและปะยางรถยนต์ที่ Lima ใน ค.ศ. 1935 ส่วน Alberto Fujimori เกิดในเปรู แต่ภายหลังมีแหล่งข่าวหนึ่งบอกว่าเขาไม่ได้เกิดในเปรูหากมีการลักลอบเปลี่ยนบันทึกการเกิดทีหลัง... อ้าว

ฟังแค่นี้ก็พอจะเดาได้นะคะว่าบางอย่างที่เกิดขึ้นในอเมริกาใต้มันมีอะไรที่ไม่ค่อยตรงไปตรงมานัก

ปัญหาของประเทศในทวีปอเมริกาใต้บางประเทศที่เคยเป็นเมืองขึ้นของสเปนมีกลุ่มต่อต้านรัฐบาลอยู่ เช่น ในโคลอมเบียมีพวกขบถ FARC ซึ่งมีรายได้จากพวกค้ายาเสพติดสนับสนุน เพิ่งปิดฉากการต่อสู้ 50 ปี ไปเร็วๆ นี้เอง

ในเปรูนั้นมีพวกขบถ Shining Path ซึ่งต่อมาเป็นสาย Maoist ทำสงครามกองโจรต่อต้านรัฐบาล มีรายได้ส่วนหนึ่งมาใช้ต่อสู้จากการจับนักท่องเที่ยวไปเรียกค่าไถ่

Fujimori เข้ามาเป็นประธานาธิบดีเปรูเป็นนักพลิกวิกฤตเป็นโอกาสตัวจริง โดยตั้ง Mega projects ตัดถนนเข้าไปในพื้นที่เร้นลับมากมายให้เชื่อมกับโลกภายนอก เพื่อจะเข้าไปปราบพวกขบถ Shining Path ให้สิ้นซาก

ส่วนการฟื้นฟูเศรษฐกิจก็ใช้นโยบาย “ฟูจิช็อก” ดึงเงินจาก IMF มาแก้ปัญหาเงินเฟ้อ และทำให้ต่างชาติมาลงทุนมากขึ้น

นักท่องเที่ยวเข้าไปเที่ยวเปรูในอดีตดินแดนจักรวรรดิอินคาจากทศวรรษ 1990 ซึ่งมีอยู่ปีละประมาณ 4.5 แสนคน เพิ่มเป็นประมาณ 8 แสนคน ในหลังทศวรรษที่ 2000

แต่เบื้องหลังปฏิบัติการปราบขบถ Shining Path ของ Fujimori ได้มีการฆ่าชาวบ้านบริสุทธิ์ตายไปเพียบ และ Mega Projects ของ Fujimori มีคอร์รัปชั่นเชิงนโยบายซ่อนอยู่มากมาย แล้วอยู่มาวันหนึ่งก็มีหลักฐานที่ทำให้รัฐบาล Fujimori ตายสนิทคือ Video บันทึกภาพการจ่ายเงินซื้อเสียงในสภา (เอ... ถ่าย Video จับทุจริตในสภา คล้ายกับที่ไหนสักแห่ง)

จากนั้นก็มีเรื่องราวที่ซ่อนอยู่หลังม่านการเมืองถูกนำมาเปิดโปงกันขนานใหญ่ ญาติพงศ์วงศา Fujimori ที่เกี่ยวพันกับการโกงหนีออกนอกประเทศกันอุตลุด

เรื่องนั้นก็ว่ากันไป... แต่อยากจะให้เราไปหยุดดูบางเรื่องราวในสมัย Fujimori ที่บอกเราว่าความสัมพันธ์ของคนญี่ปุ่นต่างแดนกับแผ่นดินแม่ยังร้อยรัดกันอยู่ในหลายมิติ เช่น กรณีกลุ่มขบถ MRTA ในเปรูสาย Marx & Lenin เข้ายึดสถานทูตญี่ปุ่นในกรุง Lima ตอนปลายปี 1996 จับตัวประกันไว้ 72 คน ไว้ 4 เดือน แล้วพวกขบถก็ถูก Commando สังหารเรียบ

ถามว่าทำไมต้องเป็นสถานทูตญี่ปุ่น ก็ตอบได้ว่า... เพราะประธานาธิบดีเปรูเป็นคนญี่ปุ่นนั่นเอง

หรือเมื่อ Fujimori หนีจากการถูกจับขึ้นศาลในเปรู ก็ตัดสินใจหนีไปญี่ปุ่นดินแดนบรรพบุรุษ เพราะปลอดภัยแน่นอน จากนั้นก็ได้สร้างประวัติศาสตร์ส่งแฟกซ์ลาออกจากการเป็นประธานาธิบดี ทำให้ชาวบ้านงงกันไปทั่วโลก

Fujimori ใช้เวลาอยู่ในญี่ปุ่น 5 ปี ทางญี่ปุ่นเองถือว่า Fujimori เป็นคนที่มีเชื้อสายญี่ปุ่นตัวจริง ก็ไม่ส่งตัว Fujimori เป็นผู้ร้ายข้ามแดนให้เปรู เพราะญี่ปุ่นจะไม่ส่งคนญี่ปุ่นไปขึ้นศาลนอกประเทศ

หาก Fujimori ไม่บินไปชิลีก็คงอยู่อย่างปลอดภัยที่ญี่ปุ่น

เรื่องราวที่สืบเนื่องมาตั้งแต่นโยบายการผ่องถ่ายคนไปต่างประเทศของญี่ปุ่นเมื่อร้อยกว่าปีที่แล้ว ทำให้เราเห็นว่าแม้กาลเวลาจะผ่านไปนานเท่าใด แต่ในความเป็นญี่ปุ่นนั้นมีกาวแห่งชาติพันธุ์ที่ติดอยู่อย่างเหนียวแน่นลึกซึ้ง

เหล่า Nikkei สายเลือดญี่ปุ่นทั้งหลาย ท่านจะไม่มีวันอยู่อย่างโดดเดี่ยวจากแผ่นดินแม่เด็ดขาด n