กฎหมายมักง่าย...คิดกันได้ไง (1)

โดย...สมผล

วันนี้ขอออกจากวัดพระธรรมกาย มาว่ากันด้วยเรื่องคำสั่งของ คสช.ที่ 14/2560 ที่ออกโดยอาศัยมาตรา 44 แก้ไขพระราชบัญญัติจราจรทางบก ซึ่งมีปัญหาในทางนิติปรัชญา และมีผลกระทบการใช้ชีวิตประจำวันของชาวบ้านทั่วไป

สาระของการแก้ไขกฎหมายดังกล่าว แก้ไขมาตรการทางกฎหมาย เรื่อง การยกรถที่จอดที่ห้าม การบังคับให้คาดเข็มขัดนิรภัย ซึ่งประเด็นเข็มขัดนิรภัย น่าจะเป็นประเด็นที่มีปัญหาในทางปฏิบัติมาก เนื่องจากไม่สอดคล้องกับการใช้ชีวิตของคนไทย เป็นประเด็นที่มีผู้แสดงความเห็นไว้เยอะแล้ว

แต่ประเด็นที่เป็นสาระสำคัญของประกาศฉบับนี้ คือการผูกเรื่องใบสั่งของตำรวจกับการเสียภาษีรถยนต์ประจำปี ซึ่งเป็นประเด็นที่พูดถึงกันมานาน และเป็นประเด็นที่ตำรวจพยายามผลักดัน เนื่องจากมีผู้ไม่ยอมไปเสียค่าปรับเป็นจำนวนมาก ตามที่ตำรวจให้ข่าวบอกว่าตั้งแต่เดือน ก.ย.ปีที่แล้วถึง มี.ค.นี้ มีใบสั่ง 6.8 แสนใบ มีผู้ไปชำระค่าปรับ 11%

เสียดายที่ตำรวจไม่ได้บอกว่าใบสั่ง 6.8 แสนใบ เป็นความผิดฐานใดบ้าง แต่ถ้าจะให้เดา ผมขอเดาว่าเป็นใบสั่งจากความผิดฐานขับรถเร็วเกินอัตราที่กฎหมายกำหนด ที่เดาเช่นนี้ เพราะทั้งตัวเองและคนรอบข้าง ต่างได้รับใบสั่งจากตำรวจให้ไปเสียค่าปรับจากการขับรถเร็วทั้งนั้น

อัตราความเร็วตามที่กฎหมายกำหนดในการขับรถบนทางหลวง 90 กม./ชั่วโมง สำหรับรถเก๋งรถปิกอัพ และ 60 กม./ชั่วโมง สำหรับรถบรรทุกรถโดยสาร อัตราความเร็วอย่างนี้สำหรับทางหลวงต่างจังหวัด น่าจะเรียกเป็นเต่าคลานได้

กฎหมายบังคับความเร็วไว้ไม่สอดคล้องกับความเป็นจริง สมรรถนะของรถยนต์ในวันนี้ วันที่เทคโนโลยีพัฒนาไปไกลมากแล้วนั้น อย่าว่าแต่รถยุโรปเลยครับ แม้แต่รถอีโคคาร์ก็ขับกันเป็นร้อย ไม่มีใครขับเป็นเต่าบนทางหลวงต่างจังหวัด และในความเป็นจริง ท่านรัฐมนตรี ท่านอธิบดี ท่านตำรวจทั้งหลาย ท่านขับไม่เกิน 90 จริงๆ หรือ พวกท่านใช้รถแพงๆ ขับกันเป็นร้อย แต่ไม่ถูกจับหรือมีใบสั่งก็เคลียร์ได้ เพราะท่านมีสีมีบารมี

การขับรถเร็วแม้จะเป็นเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดอุบัติเหตุ แต่อุบัติเหตุทั้งหมดไม่ได้เกิดจากการขับรถเร็ว การขับรถช้าเงอะๆ งะๆ ก็เป็นสาเหตุของการเกิดอุบัติเหตุได้ ท่านมีสถิติหรือไม่ว่าการขับรถเร็วทำให้เกิดอุบัติเหตุนั้น กี่เปอร์เซ็นต์

การตรวจจับความเร็วของตำรวจทางหลวงนั้น มุ่งที่จะออกใบสั่ง เพราะตำรวจมีส่วนแบ่งจากเงินค่าปรับ กล้องจับความเร็วจึงมักติดตั้งไว้บริเวณทางลงเนิน ซึ่งหากรถไม่ติดหนึบเหมือนในช่วงเทศกาล รถเกือบทุกคันจะมีความเร็วเกินอัตราที่กฎหมายกำหนดทั้งนั้น

ค่าปรับตามใบสั่งความผิดจราจร ตำรวจจะได้ 45% เงินเข้าหลวงจริงๆ ประมาณ 1% เท่านั้น ตำรวจจึงขยันออกใบสั่งและพยายามผลักดันให้มีการผูกโยงกับการต่อภาษีรถยนต์ โดยอ้างเหตุต่างๆ นานา เพื่อให้เห็นความจำเป็น

ประเด็นที่อ้างกันมากคือ เป็นแรงจูงใจ ถ้าไม่มีเงินส่วนแบ่ง ตำรวจก็ไม่อยากไปทำหน้าที่ เหตุผลดังกล่าวเป็นเหตุผลที่บัดซบที่สุด เป็นเหตุผลของคนที่เห็นแก่ได้ เป็นเหตุผลที่ลัทธิหน้าเหลี่ยมชอบอ้าง ชอบนำมาใช้ เป็นวิธีการใช้เงินฟาดหัว ใช้เงินเป็นเครื่องล่อ

ตำรวจกินเงินเดือนจากภาษีอากร ก่อนเป็นตำรวจก็รู้อยู่แล้วว่า มีค่าตอบแทน (ตามกฎหมาย) เท่าใด มีหน้าที่ต้องทำอะไรบ้าง เหมือนกันกับข้าราชการอื่นๆ ทั่วไป ถ้าไม่ได้รับส่วนแบ่งเป็นแรงจูงใจแล้วไม่ทำงาน ก็สมควรลาออกไป ยังมีคนที่อยากเป็นอีกมาก การรับราชการนั้น รัฐต้องจ่ายสวัสดิการให้อย่างมาก เกษียณอายุราชการแล้ว รัฐก็ยังเลี้ยงดู ให้บำเหน็จบำนาญ ให้สวัสดิการรักษาพยาบาล

คนสมัยก่อนที่มีคุณธรรม ยอมรับว่า การรับราชการได้ค่าตอบแทนน้อย แต่จะได้เกียรติยศ ได้สวัสดิการและรัฐเลี้ยงดูตอนแก่ ซึ่งคุ้มค่ากับความยากลำบาก คุ้มค่ากับการทำงานรับใช้รัฐ

หากใช้หลักการแรงจูงใจให้ทำงาน รัฐคงต้องจ่ายเงินส่วนแบ่งการเก็บภาษีให้กับเจ้าหน้าที่กรมสรรพากร แบ่งเงินค่าธรรมเนียมศาลเป็นแรงจูงใจให้กับผู้พิพากษาทำหน้าที่ตัดสินคดี และแบ่งเงินค่าธรรมเนียมต่างๆ ให้กับเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง

ถ้าต้องตอบแทนกันอย่างนี้ ก็เลิกสวัสดิการ เลิกบำเหน็จบำนาญกันเถอะครับ

อย่างไรก็ตาม แม้จะมีส่วนแบ่งเป็นแรงจูงใจ ก็ใช่ว่าตำรวจไทยจะขยันขันแข็งทำหน้าที่บริการประชาชน พวกเขาจะขยันเฉพาะออกใบสั่งเพื่อให้ได้เงินส่วนแบ่งเท่านั้น

ท่านที่ขับรถออกต่างจังหวัดบ่อยๆ จะพบปัญหารถติดอย่างไร้เหตุผล เพียงแค่ปริมาณรถมาก หรือเป็นทางร่วมทางแยก หรือไม่ก็มีการก่อสร้าง ซึ่งแม้รถจะติดกันเป็นกิโลฯ ก็ไม่เห็นตำรวจทำอะไร นั่งดูทีวีอยู่ในป้อมเย็นสบาย ปล่อยให้ชาวบ้านเผชิญชะตากรรมไปตามยถากรรม หากเจ้าหน้าที่ตำรวจใส่ใจมีความรับผิดชอบต่อหน้าที่ อำนวยการจราจร ก็จะช่วยคลี่คลายปัญหาจราจรไปได้ แม้จะมีการก่อสร้างก็สามารถจัดเบี่ยงหรือจัดระเบียบการก่อสร้าง ไม่ให้เป็นปัญหากับการจราจรมากนัก

ที่ร้ายไปกว่านั้น ในต่างจังหวัด หลายครั้งที่รถติดเพราะท่านตั้งด่าน

เหตุผลเบื้องหลังจริงของการออกคำสั่งแก้ไขกฎหมายจราจร จึงเป็นเรื่องผลประโยชน์ล้วนๆ ผลประโยชน์ของตำรวจเป็นหลัก ทั้งๆ ที่ตำรวจไม่ต้องใช้ความสามารถหรือความพยายามใดในการทำงานเลย เพียงแค่ติดตั้งเครื่องจับความเร็ว และนั่งห้องแอร์รวบรวมข้อมูล ก็หาผู้ทำผิดขับรถเร็วเกินอัตราได้แล้ว เครื่องมือตรวจจับความเร็วก็มาจากงบประมาณแผ่นดิน เป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพสูง ไม่เพียงแต่เห็นเลขทะเบียนได้อย่างคมชัดเท่านั้น ยังแทบจะเห็นหน้าคนขับ เห็นกิ๊กที่นั่งคู่คนขับด้วย การส่งใบสั่งไปให้เจ้าของรถที่บ้าน ค่าไปรษณีย์ที่ส่งก็คงเบิกจากหลวง ไม่ต้องลงทุนใดๆ เลย ไม่มีความเสี่ยง ไม่ต้องเสียเหงื่อในการจับกุมผู้กระทำผิด

นอนเล่นๆ กินกาแฟอยู่ในห้องแอร์ในป้อม แล้วรอรับส่วนแบ่งจากเงินค่าปรับสบายๆ

ก่อนออกคำสั่งแก้ไขกฎหมายจราจร ลุงตู่ได้ข้อมูลครบถ้วนถูกต้องหรือไม่ หรือฟังแต่ข้อมูลจากตำรวจ อำนาจตามมาตรา 44 เป็นอำนาจเด็ดขาดที่ต้องใช้ด้วยความระมัดระวัง ควรจะใช้ในกรณีที่มีความจำเป็นเร่งด่วนจริงๆ การออกกฎหมายตามกระบวนการปกติ จะมีการรับฟังความคิดเห็นจากสมาชิกของสภา ซึ่งจะมีความเห็นหลากหลาย จะทำให้ได้กฎหมายที่รอบคอบ ไม่ใช่กฎหมายที่มีตำหนิ ไม่ใช่กฎหมายที่ออกอย่างมักง่ายอย่างนี้

คำสั่งตามมาตรา 44 ครั้งนี้ จึงเป็นความผิดพลาดอย่างแรงของลุงตู่ และถือได้ว่า เป็นกรณีที่ทหารเสียรู้ตำรวจอย่างน่าสงสาร