ฮับการบิน ความหวังดันอีอีซี

โครงการระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออก หรือ (Eastern Economics Corridor Development - EEC)(อีอีซี) เป็นความหวังครั้งใหม่ของเศรษฐกิจไทย โดยภาครัฐจะลงทุนไม่ต่ำกว่า 3 แสนล้านบาท และคาดว่าจะดึงดูดการลงทุนจากเอกชนอีกไม่ต่ำกว่า 1.9 ล้านล้านบาท โดยเฉพาะใน 10 อุตสาหกรรมเป้าหมายที่จะผลักดันให้ประเทศไทยก้าวพ้นกับดักรายได้ปานกลางไปสู่ประเทศที่ขับเคลื่อนด้วยอุตสาหกรรมขั้นสูง

โดยยุทธศาสตร์รัฐบาลต้องการให้อีอีซีเป็นศูนย์กลางการขนส่งทั้งทางบก น้ำ และอากาศ โดยจะพัฒนาโครงการพื้นฐานทั้งทางถนน มอเตอร์เวย์-มาบตาพุด ระบบขนส่งทางราง เชื่อมด้วยรถไฟความเร็วสูง การพัฒนาท่าเรือแหลมฉบัง และท่าเรืออุตสาหกรรมมาบตาพุด และระบบขนส่งทางอากาศ โดยการพัฒนาท่าอากาศยานอู่ตะเภาให้เป็นสนามบินนานาชาติแห่งที่ 3 รองรับปริมาณนักเดินทางท่องเที่ยวที่จะเพิ่มอีกว่า 3 ล้านคน/ปี และเป็นศูนย์กลางการขนส่งโลจิสติกส์ในภูมิภาคที่จะเชื่อมกับประเทศเพื่อนบ้าน โดยเฉพาะซีแอลเอ็มวี

นับตั้งแต่คิกออฟโครงการลงทุนในเดือน มิ.ย. 2559 การขยับขับเคลื่อนโครงการต่างๆ เพื่อสนับสนุนการลงทุนในระเบียงเศรษฐกิจภาคตะวันออกค่อนข้างล่าช้า โดยเฉพาะโครงการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านถนน โดยความคืบหน้าโครงการมอเตอร์เวย์พัทยา-มาบตะพุด ระยะทาง 32 กิโลเมตร วงเงิน 17,819 ล้านบาท ก่อสร้างไปได้ 24.52% เท่านั้น จากลงนามในสัญญาทั้งหมด 13 ช่วง

ขณะที่การลงทุนโครงการมอเตอร์เวย์ โคราช-หนองคาย เพื่อเชื่อมโยงการค้าการขนส่งบริเวณเขตเศรษฐกิจพิเศษตลอดจนเป็นเส้นทางฟีดเดอร์ให้กับแนวเส้นทางระเบียงเศรษฐกิจแนวตะวันออก-ตะวันตก (East-West Economic Corridor : EWEC) ยังอยู่ระหว่างการศึกษา รถไฟความเร็วสูงกรุงเทพฯ-ระยอง มูลค่า 1.58 แสนล้านบาท ยังไม่ชัดเจน ล่าสุดรัฐบาลมีแนวคิดที่จะยุบรวมโครงการรถไฟความเร็วสูงกรุงเทพฯ-ระยองกับแอร์พอร์ตลิงค์ เพื่อเชื่อมสุวรรณภูมิกับสนามบินอู่ตะเภา โดยให้การรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) เป็นผู้รับผิดชอบโครงการ ซึ่งต้องรอแผนที่ชัดเจนอีกครั้ง

ขณะเดียวกัน กระทรวงคมนาคมมีแผนพัฒนารถไฟทางคู่จากหัวตะเข้ไปท่าเรือแหลมฉบัง โดยมีกำหนดแล้วเสร็จในอีก 2 ปีข้างหน้า

จะเห็นได้ว่าในแง่ของการพัฒนาระบบโครงสร้างพื้นฐานรองรับอีอีซีค่อนข้างช้า ขณะที่รัฐบาลเร่งผลักดันโครงการลงทุนขนาดใหญ่อย่างนิคมอุตสาหกรรมการบิน หรือศูนย์ซ่อมอากาศยาน ซึ่งไทยมีศักยภาพในการเป็นฮับของภูมิภาคนี้ ประกอบกับปัจจุบันไทยมีค่าใช้จ่ายด้านการซ่อมบำรุงเครื่องบินพาณิชย์ประมาณ 771 ล้านเหรียญสหรัฐ และในพื้นที่ดังกล่าวบริษัท การบินไทย ได้ใช้เป็นศูนย์ซ่อมอากาศยานอยู่แล้ว รัฐบาลจึงเร่งผลักดันอย่างเต็มที่ เพราะเป็นโครงการที่มีความเป็นไปได้มากที่สุด ที่จะผลักดันให้เกิดการลงทุนในอีอีซี

ตั้งแต่สัปดาห์ที่ผ่านมา ต่อเนื่องถึงสัปดาห์นี้จึงเห็นความเคลื่อนไหวของรัฐบาลในการเร่งผลักดันโครงการตั้งศูนย์ซ่อมอากาศยานในอีอีซี โดยกระทรวงอุตสาหกรรมจะเสนอให้นายกรัฐมนตรีแต่งตั้งคณะกรรมการนโยบายอากาศยานในการประชุมคณะรัฐมนตรีวันที่ 14 มี.ค. 2560 รวมทั้งบริษัท การบินไทย ได้ลงนามบันทึกความเข้าใจในการศึกษาการตั้งศูนย์ซ่อมอากาศยานกับบริษัท แอร์บัส ซึ่งมองว่าในอีก 20 ปีข้างหน้า ความต้องการซ่อมบำรุงในอุตสาหกรรมการบินจะเพิ่มเท่าตัว หรือประมาณ 1.5 หมื่นลำ ขณะที่มูลค่าจะอยู่ที่ 6.4 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ ในอีก 10 ปีข้างหน้า

สำหรับขั้นตอนการศึกษา อุษณีย์ แสงสิงแก้ว รักษาการกรรมการผู้อำนวยการใหญ่ บริษัท การบินไทย กล่าวว่า ผลการศึกษาจะแล้วเสร็จประมาณเดือน ธ.ค. 2560-ม.ค. 2561 ถึงจะพร้อมให้เอกชนเข้าสู่กระบวนการร่วมลงทุนในกิจการของรัฐ (PPP) จะเห็นได้ว่าอย่างน้อยอีก 2 ปี จึงจะเห็นการลงทุนที่ชัดเจนของศูนย์ซ่อมอากาศยาน

นอกจากนี้ หากเกิดศูนย์ซ่อมอากาศยานในประเทศจะทำให้เกิดการจ้างงานเพิ่มขึ้นถึง 4 ล้านคน ทั้งในส่วนของการซ่อมบำรุง การผลิตชิ้นส่วนอากาศยานและพัฒนาด้านบุคลากร ซึ่งรัฐบาลได้มีมาตรการจูงใจให้ผู้เชี่ยวชาญที่เข้ามาทำงานในพื้นที่อีอีซีจะเสียภาษีในอัตราพิเศษเพียง 17% จากปัจจุบันอยู่ที่ 35%

ขณะเดียวกัน รัฐบาลอยู่ระหว่างการแก้กฎหมายเพื่อเปิดทางให้ต่างชาติสามารถเข้ามาลงทุนในอุตสาหกรรมการบิน โดยสามารถถือหุ้นได้มากขึ้นจากเดิมกำหนดว่าคนไทยต้องถือหุ้นในสัดส่วน 51% รวมไปถึงการใช้มาตรา 44 แยกตั้งกรมการบินพลเรือน เพื่อแก้ปัญหาธงแดงการบิน ที่ทำให้ธุรกิจการบินในประเทศไทยตกต่ำอย่างมากเมื่อ 2 ปีที่ผ่านมา โดยขณะนี้สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย ได้ออกใบรับรองผู้ดำเนินการเดินอากาศใหม่ (Re-AOC) ให้กับ 9 สายการบินในกลุ่มแรก โดยบางกอกแอร์เวย์สได้เป็นรายแรกที่เหลือจะทยอยให้แล้วเสร็จภายในกลางปีนี้

อย่างไรก็ตาม การแก้ปัญหาธงแดงการบินตลอดปีที่ผ่านมา และมีโอกาสที่ไทยจะปลดล็อกธงแดงได้ในปีนี้ ยิ่งเป็นข่าวดีของอุตสาหกรรมการบินของไทย โดยศูนย์วิจัยกสิกรไทยคาดการณ์ว่าธุรกิจสายการบินของไทยในปี 2560 จะมีมูลค่า 288,700 ล้านบาท และน่าจะแตะ 306,400 ล้านบาท ในปี 2561 หากสามารถแก้ไขปัญหา ICAO และ FAA ได้สำเร็จ เทียบกับในกรณีที่ไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ที่จะมีมูลค่า

86,200 และ 294,500 ล้านบาท ในปี 2560 และ 2561 ตามลำดับ นอกจากนี้ การเติบโตดังกล่าวจะสะท้อนไปยังภาพรวมอุตสาหกรรมการบินทั้งหมดให้ได้รับอานิสงส์ สอดคล้องกับเป้าหมายของรัฐบาลที่จะผลักดันฮับการบินในภูมิภาคให้ปักหมุดที่อีอีซี

จุฬา สุขมานพ ผู้อำนวยการสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (กพท.) ตั้งข้อสังเกตว่า การผลักดันไทยให้เป็นฮับการบินอาเซียนนั้น ขณะนี้ได้มีการเตรียมความพร้อมด้านบุคลากรมากน้อยเพียงใด รวมถึงการกำหนดมาตรการเรื่องการถ่ายทอดเทคโนโลยีและนวัตกรรมจากบริษัทต่างชาติ เพื่อยกระดับบุคลากรของไทยให้รองรับอุตสาหกรรมการบินในอนาคตด้วยถ้าไม่กำหนดให้ชัดเจน ประเทศไทยจะไม่ได้ประโยชน์เท่าที่ควรจากการก้าวขึ้นเป็นฮับการบินในครั้งนี้

และเมื่อหันไปมองประเทศเวียดนาม ซึ่งกำลังวางแผนขยายกิจการสนามบิน เพื่อชิงความเป็นฮับการบินในภูมิภาค หลังจากธุรกิจสายการบินในเวียดนามเติบโตสูงมากในช่วงที่ผ่านมา โดยรัฐบาลเวียดนามกำลังเร่งขยายสนามบินเดิม โดยลงทุนอีก 2 แสนล้านบาท และมีแผนลงทุนสนามบินแห่งใหม่ ที่เมืองโฮจิมินห์ มูลค่า 5 แสนล้านบาท แม้ไทยยังถือว่ามีความได้เปรียบในแง่ของทำเลที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ แต่ขึ้นอยู่กับว่ารัฐบาลจะชิงความได้เปรียบ และเร่งเดินหน้ามาตรการต่างๆ ที่พร้อมจะสนับสนุนการลงทุนในอุตสาหกรรมการบินได้มากน้อยเพียงใด