สูงสุดคืนสู่สามัญ

เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว เราเพิ่งเห็นมหาเศรษฐีระดับแสนล้านทายาทเจ้าของซัมซุง ในเกาหลีใต้ เข้าคุกไปหมาดๆ จากข้อหาเกี่ยวกับการคอร์รัปชั่นที่พัวพันถึงผู้นำประเทศ มาวันนี้ เรากำลังได้เห็นอีกเคสหนึ่งที่อยู่ไม่ห่างกันเท่าไรนักใน “ฮ่องกง” ดินแดนที่การเมืองเริ่มร้อนระอุขึ้นทุกปี และเป็นบททดสอบทางการเมืองชิ้นใหญ่ของจีน

“โดนัลด์ จาง” อดีตผู้ว่าการเขตปกครองพิเศษฮ่องกง หรือตำแหน่งเทียบได้กับนายกรัฐมนตรีของฮ่องกง กำลังเป็นผู้บริหารรายแรกนับตั้งแต่ฮ่องกงกลับคืนสู่อ้อมอกจีนในปี 1997 ที่ถูกจำคุกในคดีอาญา โดยถูกศาลสั่งจำคุกถึง 20 เดือน ฐานปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบระหว่างดำรงตำแหน่ง กลายเป็นนักโทษที่ต้องถูกใส่กุญแจมือขึ้นรถของราชทัณฑ์มุ่งหน้าไปยังเรือนจำ ทั้งที่อยู่ในวัยชราถึง 72 ปี และเพิ่งออกจากโรงพยาบาลมาหมาดๆ

คำว่าประพฤติมิชอบในที่นี้หากขยายความให้ละเอียดขึ้นก็คือ การปกปิดหรือจงใจไม่ยื่นแบบแสดงรายการธุรกรรมซื้อห้องชุดสุดหรูที่เสิ่นเจิ้น จากมหาเศรษฐีนักลงทุนชาวฮ่องกง บิล หว่อง เพื่อหวังใช้เป็นที่อยู่หลังเกษียณ

การไม่เปิดเผยธุรกรรมครั้งนี้ถูกโยงเป็นการตั้งใจคอร์รัปชั่นไปด้วย เพราะหลังจากซื้อห้องชุดที่ได้ข้อเสนอตกแต่งฟรีโดยอินทีเรียร์ชั้นนำมาบริษัท เวฟ มีเดีย ที่เศรษฐีรายนี้เป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ เกิดไปได้สัญญาสัมปทานวิทยุดิจิทัลจากทางการฮ่องกงมาในยุคที่จางเป็นผู้ว่าการฯ แต่ข้อกล่าวหาอันหลังเรื่องคอร์รัปชั่นนั้นหลุดไปได้ในยกแรก ซึ่งจางต้องขึ้นศาลในคดีคอร์รัปชั่นอีกครั้งช่วงปลายปีนี้ 

ทว่าถึงจะเป็นเพียงข้อหาประพฤติมิชอบซึ่งยังถือว่าไม่แรงเมื่อเทียบกับข้อหาคอร์รัปชั่น แต่ด้วยความที่ศาลฮ่องกงมีความเข้มข้นที่ได้รับสืบทอดมาจากยุคอาณานิคมอังกฤษ การตัดสินจึงเป็นไปอย่างเข้มงวดและจบลงที่การจำคุก 20 ปี โดยไม่สนว่าจะเป็นถึงอดีตผู้นำเบอร์ 1 และทำคุณประโยชน์มากมากตลอด 7 ปีที่ดำรงตำแหน่งก็ตาม

แม้ทนายจะยืนยันว่าการไม่รายงานธุรกรรมนี้ ซึ่งเป็นเพียงการซื้อบ้านเพื่ออยู่หลังเกษียณ จะไม่ได้นำไปสู่การทุจริต แต่สิ่งที่ศาลตอกย้ำก็คือ การไม่รายงานธุรกรรมก็ถือเป็นการกระทำผิดแล้ว ซึ่งเป็นกฎที่คณะผู้บริหารต้องทำเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อนตามมา

จางเป็นลูกนายตำรวจธรรมดา แต่เรียนเก่งจนไปต่อถึงระดับฮาวาร์ดและกลับมาทำงานราชการตลอดชีวิต จุดสูงสุดก่อนที่จะได้เป็นผู้ว่าการก็คือ เป็นคนเชื้อสายจีนคนแรกที่ได้เป็นรัฐมนตรีคลังของฮ่องกง จากเดิมที่ตำแหน่งนี้ถูกผูกขาดโดยคนอังกฤษมาตลอดในยุคอาณานิคม และจางก็ยังได้เครดิตไม่น้อยจากการต่อสู้กับวิกฤตเศรษฐกิจโลกในช่วง 7 ปี อีกทั้งคนฮ่องกงโดยรวมก็ไม่ได้ยี๊ผู้ว่าคนนี้มากนัก เมื่อเทียบกับผู้ว่ายุคหลังๆ ที่มาจากการผลักดันของจีน

แม้จะสั่งสมชื่อเสียงมาเพียงใด ทว่าสุดท้ายแล้วหากปล่อยให้ความผิดแม้เพียงเล็กน้อยเกิดขึ้น ก็ต้องรับผลลัพธ์นั้นเหมือนที่กำลังเกิดขึ้นในขณะนี้