ปฏิรูปรธน.ชั่วคราว

โดย....เจษฏ์ โทณะวณิก

ดังที่ได้พูดคุยกันไปเมื่อคราวที่แล้วถึงเรื่องของการปฏิรูปกับรัฐธรรมนูญ (รธน.) ชั่วคราว พ.ศ. 2557 ซึ่งก็ได้อ้างถึงมาตรา 27 ของ รธน.ดังกล่าว โดยได้กำหนดให้เกิดการปฏิรูป 11 ด้าน ด้านที่ 11 นั้นก็กว้างมาก คือ เป็นการปฏิรูปอื่นๆ ที่ยังไม่ได้ระบุไว้ใน 10 ด้านที่กำหนดไว้เป็นหัวเรื่องชัดเจน และสิ่งที่เป็นเป้าหมายของการปฏิรูปเหล่านั้นก็อยู่ในวรรคท้ายของมาตราดังกล่าว โดยการปฏิรูปทั้งหมดนั้น รัฐธรรมนูญชั่วคราว พ.ศ. 2557 สื่อไปในทางที่จะให้สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) เป็นผู้ดำเนินการ ซึ่งในวันนั้น พ.ศ. 2557 ความหวังยังเรืองรองดังที่ได้เคยกล่าวไป

นอกเหนือจากการปฏิรูปที่ไม่ได้มีรายละเอียดอันใดในมาตรา 27 ความเชื่อมโยงที่ค่อนข้างเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะเมื่ออ่านผ่านการทำงานที่กำหนดไว้ให้ สปช.จัดทำแนวทางและข้อเสนอแนะเพื่อการปฏิรูปด้านต่างๆ และเสนอความเห็น หรือข้อเสนอแนะต่อคณะกรรมาธิการ (กมธ.) ยกร่างรัฐธรรมนูญเพื่อประโยชน์ในการจัดทำ รธน. แล้วมาดูที่มาตรา 35 จะพบว่ามีการนำเอาบรรดาเป้าหมายของการปฏิรูปมาระบุไว้ให้เข้าไปอยู่ในร่าง รธน. ซึ่งนัยว่าเมื่อ สปช.จัดทำแผนแล้วเสร็จ เสนอแนะสิ่งต่างๆ เกี่ยวเนื่องกันไว้ในร่าง รธน. บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญจะกำหนดให้บรรดากลไกต่างๆ ที่จะต้องมีหน้าที่รับผิดชอบ ดำเนินการให้การปฏิรูปเกิดผลเป็นจริงในทางปฏิบัติ

บรรดาสิ่งที่กำหนดไว้ให้ รธน.ต้องบรรจุไว้ด้วยไล่เรียงตั้งแต่กลไกที่มีประสิทธิภาพในการป้องกัน ตรวจสอบ และขจัดการทุจริตและประพฤติมิชอบทั้งในภาครัฐและภาคเอกชน รวมทั้งกลไกในการกำกับและควบคุมให้การใช้อำนาจรัฐเป็นไปเพื่อประโยชน์ส่วนรวมของประเทศชาติและประชาชน กลไกที่มีประสิทธิภาพในการป้องกันและตรวจสอบมิให้ผู้เคยต้องคำพิพากษาหรือคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายว่ากระทำการทุจริตหรือประพฤติมิชอบ หรือเคยกระทำการอันทำให้การเลือกตั้งไม่สุจริตหรือเที่ยงธรรมเข้าดำรงตำแหน่งทางการเมืองอย่างเด็ดขาด

นอกจากนั้น กำหนดให้มีกลไกที่มีประสิทธิภาพที่ทำให้เจ้าหน้าที่ของรัฐโดยเฉพาะผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองและพรรคการเมือง สามารถปฏิบัติหน้าที่หรือดำเนินกิจกรรมได้โดยอิสระ ปราศจากการครอบงำหรือชี้นำโดยบุคคลหรือคณะบุคคลใดๆ โดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย กลไกที่มีประสิทธิภาพในการสร้างเสริมความเข้มแข็งของหลักนิติธรรม และการสร้างเสริมคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาลในทุกภาคส่วนและทุกระดับ