มองไปข้างหน้า 2560

โดย...ภุมรัตน  ทักษาดิพงศ์

ดูเหมือนว่าวันเวลาจะผ่านไปเร็วมาก ที่บางคนบอกว่าเร็วเหมือนกับติดปีกบิน ทั้งที่เข็มนาฬิกาก็เดินตามปกติ แต่ความรู้สึกของหลายคนรวมทั้งผู้เขียนด้วยเหมือนกับเวลาผ่านไปอย่างรวดเร็ว ปี 2559 เป็นอดีตไปแล้ว อดีตในปี 2559 ที่ผ่านมาอาจมีเหตุการณ์ที่เราชอบบ้างไม่ชอบบ้าง แต่เราไม่สามารถย้อนเวลาไปลบหรือแก้ไขสิ่งที่เราไม่ชอบ นอกจากใช้เป็นบทเรียนว่าเราจะไม่ทำสิ่งที่ไม่ดี ส่วนสิ่งที่ดีๆ ก็รักษาไว้ และทำให้ดียิ่งขึ้น เวลานี้เราอยู่ในต้นปี 2560 แม้ไม่รู้ว่าอนาคตข้างหน้าจะมีอะไรเกิดขึ้นบ้าง เราก็ต้องเดินหน้าสู่อนาคตโดยเตรียมตัวให้พร้อมที่จะเผชิญกับสิ่งดีและไม่ดีที่จะเกิดขึ้น

บางคนเปรียบเวลาเหมือนกับสายน้ำที่ไหลไปโดยไม่มีวันจะย้อนกลับมาอีก หมายถึงเราย้อนอดีตไม่ได้ บางคนเปรียบเวลาเหมือนกับรถยนต์ที่มีแต่เกียร์เดินหน้า ไม่มีเบรกและไม่มีเกียร์ถอยหลัง รถคันนี้มีแต่เกียร์เดินหน้าอย่างเดียว สองข้างทางที่ผ่านมาคืออดีตที่เราต้องเรียนรู้และใช้เป็นประสบการณ์นำไปแก้ปัญหาที่จะเผชิญในวันข้างหน้า รัฐบาลต้องประเมินแนวโน้มสถานการณ์ความมั่นคงที่จะเกิดขึ้นในปี 2560 เพื่อเตรียมรับกับสถานการณ์ทั้งดีและไม่ดี อะไรที่ไม่ดีจะได้หาทางป้องกันระงับยับยั้งหรือลดความเสียหาย

การที่จะรู้อนาคต เราต้องมองย้อนหลังไปในอดีต เพราะอดีตจะบอก “แนวโน้ม” ในอนาคตได้ ปี 2559 เกิดเหตุการณ์มากมายหลายอย่างในประเทศไทย ความสงบเรียบร้อยของบ้านเมืองที่ทุกคนพอใจ เปิดโอกาสให้รัฐบาลเร่งทำงานแก้ปัญหาของชาติ แต่ก็มีเรื่องที่คนไทยทั้งประเทศเสียใจ คือ การสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ซึ่งถือว่าเป็นความเศร้าโศกของชาติ แต่ก็ก่อให้เกิดความปรองดอง สมัครสมานสามัคคีอีกครั้งหนึ่ง หลังจากหายไปหลายปี ในปี 2560 ประเทศจะเผชิญกับสิ่งท้าทายและภัยคุกคามต่อความมั่นคงของประเทศ ซึ่งมิติด้านความมั่นคงของชาติในปัจจุบัน รวมถึงความมั่นคงด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม การทหาร สิ่งแวดล้อม ภัยพิบัติทางธรรมชาติ โรคระบาดร้ายแรง การก่อการร้ายระหว่างประเทศและอาชญากรรมข้ามชาติ

ความมั่นคงด้านการเมืองหมายถึง การดำรงอยู่ของระบอบการปกครองของประเทศ ว่าจะถูกบ่อนทำลายหรือจะถูกเปลี่ยนแปลงบ้างหรือไม่ อย่างไร รัฐธรรมนูญทุกฉบับระบุชัดเจนว่า “ประเทศมีการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข” และ “ประเทศไทยเป็นราชอาณาจักรอันหนึ่งอันเดียว จะแบ่งแยกมิได้” ซึ่งเป็นรูปแบบการปกครองของรัฐซึ่งคนไทยยอมรับมาโดยตลอด แต่ในปี 2560 “กลุ่มล้มระบอบ” ที่อยู่ในต่างประเทศคงหาทางก่อกวนเหมือนยุงที่ทำให้รัฐบาลและประชาชนเกิดความรำคาญเล็กน้อย ส่วน “กลุ่มแบ่งแยกดินแดน” ที่ใช้วิธีก่อการร้ายใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้กำลังตกเป็นฝ่ายรับทางยุทธศาสตร์ เพราะมาเลเซียที่เกื้อหนุนกลุ่มตนในการพบปะพูดคุยมีปัญหาการเมืองและเศรษฐกิจภายในประเทศของตน จึงไม่อาจแสดงบทบาท “คนกลางเอียงข้าง” ได้เช่นก่อน

ด้านการเมืองในประเทศ ในปี 2560 จะมีพระราชพิธีสำคัญที่ยิ่งใหญ่อีกครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ไทย นั่นคือ “พระราชพิธีถวายพระเพลิง” พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ตามด้วย “พิธีบรมราชาภิเษก” รัฐบาลและประชาชนจะไม่ยอมให้ผู้ใดก่อกวน กระทำการที่กระทบต่อพระราชพิธีสำคัญนี้เป็นอันขาด โดยเฉพาะต้องระวังเรื่องการก่อการร้ายระหว่างประเทศ รัฐบาลคงไม่ปล่อยให้พรรคการเมืองหาเสียงในช่วงก่อนพระราชพิธีสำคัญ การอนุญาตให้ประชุมพรรค หาเสียงเลือกตั้ง น่าจะมีขึ้นหลังจากพระราชพิธีผ่านพ้นไปแล้ว ดังนั้นพรรคการเมืองที่ออกมาเรียกร้องรัฐบาลขอจัดประชุมพรรค เตรียมตัวหาเสียง ฯลฯ คงต้องรอไปก่อน

มีแนวโน้มที่รัฐธรรมนูญจะประกาศใช้ในปี 2560 จากนั้นพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายลูกจะทยอยออกมาภายในเวลา 240 วัน หรือ 8 เดือน สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ต้องใช้เวลาระยะหนึ่งในการพิจารณากฎหมายลูกเหล่านี้ รวมทั้งกฎหมายอื่นๆ อีกมากที่รอพิจารณาอยู่ หลังจากกฎหมายเลือกตั้งผ่านสภา จะมีการเลือกตั้งภายใน 150 วัน ทำให้การเลือกตั้งมีแนวโน้มว่าจะเกิดขึ้นในปี 2561 ซึ่งทุกอย่างมีเหตุผลที่อธิบายได้ เชื่อว่า ประชาชนส่วนใหญ่ไม่คัดค้าน เพราะเข้าใจเหตุผลและความจำเป็นดังกล่าว

ในปี 2560 จะเป็นปีที่พรรคการเมืองทั้งเก่าและพรรคใหม่เคลื่อนไหวคึกคักและชัดเจนขึ้น ที่พรรคการเมืองต้องฟังความเห็นและความต้องการของประชาชนมากขึ้น อย่างไรก็ดี น่าจะมีพรรคการเมืองเดียวเท่านั้นที่แสดงบทบาทล้ำหน้าพรรคอื่นแต่คงไม่ล้ำเส้น เราจะเห็นพรรคนี้ออกมาวิพากษ์วิจารณ์นโยบายของรัฐบาล โดยเฉพาะยุทธศาสตร์ชาติและสิทธิเสรีภาพ เพื่อลดความน่าเชื่อถือของนายกรัฐมนตรี เราจะเห็นหัวหน้าพรรคจะออกพบปะประชาชนมากขึ้น แต่คงไม่กล้าล้ำเส้นเพราะนอกจากผิดกฎหมายแล้ว ยังเป็นการท้าทายต่อความรู้สึกของประชาชนทั่วประเทศที่ต้องการเห็นบ้านเมืองสงบเรียบร้อย ส่วนพรรคอื่นก็อาจขยับแขนขาเพื่อสลัดความเมื่อยล้า และยืดเส้นยืดสายบ้าง

ด้านการเมืองต่างประเทศ โดยเฉพาะความสัมพันธ์กับรัฐบาลชุดใหม่ของสหรัฐ โชคดีที่ ฮิลลารี คลินตัน ไม่ได้รับเลือก การกดดันทางการเมืองต่อไทยจาก โดนัลด์ ทรัมป์ ไม่น่าจะรุนแรง และน่าจะพูดกันรู้เรื่อง โดยเฉพาะกระทรวงการต่างประเทศภายใต้รัฐมนตรี ดอน ปรมัตถ์วินัย ทำงานหนักมากตามนโยบาย 5 เอส ในการวางจุดยืนของประเทศในการแข่งอำนาจระหว่างมหาอำนาจโลกทั้งหลายได้อย่างเหมาะสม และประสบความสำเร็จในการทำลายแผน “โลกล้อมประเทศ” ของกลุ่มสูญเสียอำนาจทางการเมือง อย่างไรก็ดี รัฐบาลมีหน้าที่ชี้แจงต่อสหรัฐและสหภาพยุโรปถึงเหตุผลและความจำเป็นหากมีการเลื่อนการเลือกตั้งออกไป แต่ทุกอย่างเป็นไปตามโรดแมปที่กำหนดไว้ที่จะเดินหน้าสู่การเลือกตั้ง เรื่องนี้ถือว่าสำคัญ เพราะรัฐบาลยังมีปัญหาที่ต้องเคลียร์กับสหรัฐเรื่องการค้ามนุษย์ หรือทิปรีพอร์ต ปัญหามาตรฐานความปลอดภัยในการบินกับองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ไอเคโอ) และปัญหาประมงผิดกฎหมาย หรือไอยูยู กับสหภาพยุโรป

แนวโน้มสถานการณ์ความมั่นคงอื่นๆ คงต้องยกยอดไปในฉบับหน้า