จับตาปี 2560 เดินเครื่องลงทุนอุตฯ 4.0

โดย...ดวงนภา ประเสริฐพงศ์

โมเดลอุตสาหกรรม 4.0 ถูกหยิบยกขึ้นมาพูดถึงอย่างกว้างขวางในปีที่ผ่านมา ทั้งในระดับบริหารไปจนถึงระดับภาคประชาชน เนื่องจากโครงสร้างดังกล่าวเป็นเครื่องมือสำคัญที่ทั้งรัฐบาลและเอกชนรายใหญ่นำมาใช้เป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อนประเทศไทยไปสู่การหลุดพ้นจากกับดักรายได้ปานกลาง และก้าวขึ้นเป็นประเทศที่มีรายได้สูงในที่สุด

ขณะเดียวกัน รัฐบาลก็ได้นำแนวคิดดังกล่าวไปยึดโยงกับยุทธศาสตร์ของชาติจนนำไปสู่แผนการพัฒนาสู่การเป็นประเทศไทย 4.0 โดยการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล และนวัตกรรมในการขับเคลื่อนประเทศ และต่อมาแนวคิด 4.0 ได้แตกแขนงไปสู่การพัฒนาด้านต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศอีกมากมาย

สำหรับหน่วยงานที่รับหน้าที่หลักในการผลักดันอุตสาหกรรม 4.0 เพื่อก้าวสู่ยุคเปลี่ยนผ่าน คือ กระทรวงอุตสาหกรรม โดยร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในแต่ละด้านผ่านกลไกต่างๆ ซึ่งเป็นการดำเนินงานภายใต้แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาอุตสาหกรรมไทยในระยะ 20 ปี (2560-2579) ซึ่งรัฐบาลได้กำหนดเป้าหมายว่า ในระยะ 20 ปี จากนี้แนวทางการยกระดับอุตสาหกรรมต้องเพิ่มผลิตภาพ (โปรดักทิวิตี้) เพื่อลดจำนวนการผลิตปริมาณมากไปสู่การผลิตน้อยลง แต่ขายสินค้าได้มูลค่าที่สูงขึ้น โดยการใช้เทคโนโลยี นวัตกรรม และความคิดสร้างสรรค์ไปพร้อมๆ กัน ขณะเดียวกันยังต้องเน้นการผลิตไปสู่ภาคบริการเพิ่มขึ้นด้วย

ทั้งนี้ ที่ผ่านมารัฐบาลโดยการนำของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรีฝ่ายเศรษฐกิจ มีนโยบายขับเคลื่อนอุตสาหกรรม 4.0 ผ่านการให้สิทธิประโยชน์ในการส่งเสริมการลงทุนจากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน(บีโอไอ) เพื่อสนับสนุนให้เกิดการใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีขั้นสูงในการพัฒนาอุตสาหกรรมและขับเคลื่อนเศรษฐกิจในอนาคต โดยนโยบายที่สำคัญ เช่น เขตเศรษฐกิจพิเศษคลัสเตอร์ ส่งเสริมเอสเอ็มอี และ 10 อุตสาหกรรมเป้าหมาย (เอสเคิร์ฟ) แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ เฟิร์สเอสเคิร์ฟและนิวเอสเคิร์ฟ โดยกลุ่มเฟิร์สเอสเคิร์ฟ ได้แก่ กลุ่มยานยนต์สมัยใหม่ อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ การท่องเที่ยวกลุ่มรายได้ดี และการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ เกษตรและเทคโนโลยีชีวภาพ และการแปรรูปอาหาร ขณะที่กลุ่มนิวเอสเคิร์ฟ ได้แก่ กลุ่มหุ่นยนต์ การบินและโลจิสติกส์ เชื้อเพลิงชีวภาพและเคมีชีวภาพ ดิจิทัล และการแพทย์ครบวงจร

หิรัญญา สุจินัย เลขาธิการบีโอไอ กล่าวว่า สำหรับอุตสาหกรรมที่เข้ามาขอรับการส่งเสริมสูงสุดในรอบ 10 เดือน (ม.ค.-ต.ค.) คือ อุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วน มีคำขอรับการส่งเสริม 42 โครงการ เงินลงทุน 5.93 หมื่นล้านบาท การเกษตร 158 โครงการ เงินลงทุน  4.10 หมื่นล้านบาท เครื่องใช้ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ และอุปกรณ์โทรคมนาคม 70 โครงการ เงินลงทุน 3.46 หมื่นล้านบาท ปิโตรเคมีและเคมีภัณฑ์ มี 78 โครงการ เงินลงทุน 2.40 หมื่นล้านบาท การท่องเที่ยว 19 โครงการ เงินลงทุน 1.85 หมื่นล้านบาท การแพทย์ 14 โครงการ เงินลงทุน 5,593 ล้านบาท ดิจิทัลขอรับการส่งเสริม 225 โครงการ เงินลงทุน 4,249 ล้านบาท สิ่งทอและเครื่องนุ่งห่มขอรับการส่งเสริม 15 โครงการ เงินลงทุน 3,604 ล้านบาท ระบบอัตโนมัติและหุ่นยนต์มีคำขอรับการส่งเสริม 8 โครงการ เงินลงทุน 586 ล้านบาท อากาศยาน 5 โครงการ เงินลงทุน 615 ล้านบาท

“ยอดคำขอรับส่งเสริมการลงทุนของบีโอไอในช่วง 11 เดือน ของปี 2559 มีมูลค่า 5 แสนล้านบาท ทำให้คาดว่าทั้งปีจะมียอดขอรับส่งเสริมการลงทุนใกล้เคียง 5.5 แสนล้านบาท ซึ่งเป็นไปตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ หลังจากมีการปรับเพิ่มตัวเลขยอดขอส่งเสริมทั้งปีไปเมื่อช่วงเดือน ก.ย. 2559 จากเดิมที่คาดว่าจะอยู่ที่ 4.5 แสนล้านบาท โดยแบ่งเป็นโครงการที่ขอรับส่งเสริมของเอสเคิร์ฟ 60% คิดเป็นเม็ดเงินลงทุน 45% ของจำนวนทั้งหมด” หิรัญญา กล่าว

อย่างไรก็ตาม แม้ในมุมของการขอรับการส่งเสริมของกลุ่มอุตสาหกรรมที่จะช่วยขับเคลื่อน 4.0 จะได้รับการยอมรับจากนักลงทุนจากการขอส่งเสริมการลงทุน แต่ขณะเดียวกันการสร้างความเข้าใจและสร้างความเชื่อมั่นแก่นักลงทุน การสร้างระบบโครงสร้างพื้นฐานก็ถือเป็นเรื่องสำคัญเช่นกัน โดยการขอรับการส่งเสริมที่อยู่ในกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายและคลัสเตอร์จะเริ่มลงทุนตามเงื่อนไขการส่งเสริมฯ ภายในปี 2560

อุตตม สาวนายน รมว.อุตสาหกรรม กล่าวว่า ตนได้มอบหมายให้ทุกหน่วยงานภายใต้สังกัดกระทรวงอุตสาหกรรมไปทบทวนเพื่อจัดทำแผนปฏิบัติการในแต่ละหน่วยงานที่จะขับเคลื่อนในปี 2560 เพื่อนำมาหารือในที่ประชุมผู้บริหารทุกวันพุธ เพื่อสรุปผลและนำรายงานต่อนายกรัฐมนตรีภายในไม่เกินไตรมาสแรก เพื่อที่รัฐบาลจะได้ติดตามการดำเนินงานให้เป็นไปตามยุทธศาสตร์รัฐบาล โดยการดำเนินงานปี 2560 กระทรวงจะต้องดำเนินงานให้สอดรับกับอุตสาหกรรม 4.0 ที่จะต้องเปลี่ยนบทบาทการกำกับมาเป็นผู้สนับสนุนให้มากขึ้น

อย่างไรก็ตาม หากจะกล่าวถึงความสำเร็จของนโยบายอุตสาหกรรม 4.0 ในปีที่ผ่านมาคงถือเป็นการเรียกความเชื่อมั่นและดึงความสนใจจากนักลงทุนทั่วโลก แต่ในทางปฏิบัติยังไม่ได้เกิดผลเป็นรูปเป็นร่างนัก แต่หน่วยงานของรัฐเองก็พยายามสร้างความมั่นใจให้เห็นว่าผลที่จะเกิดตามมาจากการลงทุนลงแรงในปีนี้ น่าจะเป็นทิศทางที่สดใสของภาคอุตสาหกรรมและเศรษฐกิจไทยในอนาคต