‘ผองหนังสือจะไม่ตาย’

โดย...ดร. เพียงออ เลาหะวิไลย [email protected]

หลังสงครามเกาหลีบรรลุข้อตกลงหยุดยิง เมื่อ 60 กว่าปีก่อน รัฐบาลเกาหลี (ใต้) พยายามฟื้นฟูประเทศด้วยการเร่งสร้างเศรษฐกิจให้แข็งแกร่งผ่านการพัฒนาอุตสาหกรรมหลัก ได้แก่ อุตสาหกรรมเหล็ก รถยนต์ เรือเดินสมุทร ก่อสร้าง ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อใช้เองและส่งออกไปขายต่างประเทศนำเงินมาฟื้นฟูภายใน ...ช่วง 30 ปีหลังสงคราม สินค้าที่ใช้ภายในประเทศล้วนเป็นของที่ผลิตเองทั้งสิ้น จนคนที่เดินทางไปเกาหลีในช่วงเวลานั้น มักอุทานว่า “เกาหลีชาตินิยม” !!

แท้จริงแล้ว สิ่งที่เราเรียกว่า “ชาตินิยม” นั้น เกิดมาจากปัจจัยภายในหลายอย่าง โดยเฉพาะจากรัฐบาลทหารที่ปกครองยาวนานจึงสามารถ “สั่งได้” และ “สร้างทางให้เดินตาม” เช่น บังคับใช้กฎหมาย ระเบียบที่กีดกันทางการค้าแก่ผู้ค้าต่างชาติ การ Propaganda สร้างค่านิยมให้ประชาชนเชื่อมั่นแบรนด์สินค้าของชาติ เพื่อปกป้องอุตสาหกรรมภายในประเทศอันเป็นแหล่งสร้างความมั่งคั่งมั่นคงให้แก่ชาติ ด้วยเหตุนี้ จึงอาจพูดได้ว่า “ไม่มีธุรกิจใดที่จะประสบความสำเร็จโดยปราศจากความช่วยเหลือจากรัฐบาลเกาหลี” ...

นอกเรื่องสักนิด ... สองสามปีนี้ “เชกา” ได้ทำงานร่วมกับกลุ่มศึกษาวิจัย ว่า จะทำอย่างไรให้ชาวนาจังหวัดหนึ่งทางภาคเหนือมีรายได้เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในช่วงฤดูแล้งซึ่งไม่มีน้ำเพียงพอให้ทำนารอบที่ 2... นักวิชาการทั้งหลาย ต่างระบุว่า ต้องปรับเปลี่ยนการปลูกจากข้าวใส่สารเคมีมาเป็นข้าวอินทรีย์เพื่อเพิ่มมูลค่า หน้าแล้งให้ปลูกพืชผักอินทรีย์ที่ต้องการน้ำน้อย ออกขาย...ฟังดูดี ทว่า เมื่อนำความฝันมาปั้นให้เป็นจริง พบว่า ลูกค้าข้าวและผักอินทรีย์ในจังหวัดเป็นกลุ่มเฉพาะมีจำนวนน้อย... Demand จึงน้อยกว่า Supply หลายเท่า คนส่วนใหญ่ซื้อข้าว ผักเคมีเพราะราคาถูกกว่า... “ตลาดชั้นแรกล้มเหลว คนในท้องถิ่นไม่เกิดค่านิยม” ...สุดท้าย ต้องลดราคา หรือขนทั้งข้าวทั้งผักออกไปขายในเมืองใหญ่ เช่น กรุงเทพฯ เชียงใหม่  เสียค่าขนส่งแพง ของเน่าเสีย ขาดทุน !

การสร้าง Demand และ Supply ให้สมดุลภายในท้องถิ่นมีความสำคัญต่อการสร้างความแข็งแกร่งให้เศรษฐกิจในท้องที่ และมีผลกระทบต่อทุกคนที่เกี่ยวข้อง...เกาหลีเป็นประเทศแรกๆ ที่ได้สร้างกลไกที่ประสบความสำเร็จมากมาย ตัวอย่าง เช่น โครงการ “แซมาอึลอุนดง”  (โดยย่อ - ชุมชนเป็นผู้ขับเคลื่อนการพัฒนาท้องถิ่นของตนเอง)...

ผู้ผลิตหนังสือสื่อสิ่งพิมพ์เกาหลี ที่ “ยังคงกระพันอยู่ได้ ในโลกออนไลน์อ่านฟรี” ได้นั้น ก็มีกลไกของรัฐแอบช่วยอยู่ถึง 4 หน่วยงาน... 2 หน่วยงานแรก ได้แก่ KPIPA (Publication Industry Promotion Agency of Korea) และ LTI Korea (Literature Translation Institute of Korea) ทำหน้าที่ สนับสนุนเผยแพร่ผลงานสื่อสิ่งพิมพ์ วรรณกรรมและวัฒนธรรม ทั้งในและนอกประเทศ

อันดับแรก KPIPA ...มีหน้าที่หลักในการสร้างความสมดุลระหว่าง หนังสือพิมพ์ด้วยกระดาษและน้ำหมึก กับหนังสือออนไลน์ E-Book ทั้งหลาย ... KPIPA เองก็ตะหนักดีว่า แม้เกาหลีจะเป็นชาติที่มีสถิติการอ่านสูงในโลก แต่ไม่ช้านานการอ่านหนังสืออาจลดน้อยถอยลง ดังนั้นเพื่อปกป้องอุตสาหกรรมสิ่งพิมพ์เกาหลีให้อยู่รอด KPIPA จึงต้องสร้างสิ่งแวดล้อมที่จะส่งเสริมให้เกิด “นิสัยการอ่านประจำวัน” ขึ้น โดยจัดตลอดทั้งปี เช่น จัดการประกวดหนังสือ การแข่งขันอ่านเพื่อการศึกษาออนไลน์ จัดงานส่งเสริมการอ่าน หรือ Book Concerts ทั่วประเทศ และจัดกิจกรรมส่งเสริมการอ่านในสถานศึกษาทุกระดับ ...

นั่นคือการสร้าง Demand ในตลาดหนังสือให้เกิดขึ้นต่อเนื่อง ผู้ผลิตหนังสือและสื่อดิจิทัล จะได้มีงานทำ ! ... (ต่อฉบับหน้า)