ตุลาคม 2016 โลกเศรษฐกิจแบบใหม่ออกตัวแรง

โดย...ณัฐพงศ์ พันธเกียรติไพศาล

เดือน ต.ค.ปีนี้ ตั้งแต่วันที่ 1 เป็นต้นมามีหลายเรื่องในภาคเศรษฐกิจโลกเกิดขึ้นมาพร้อมๆ กัน พร้อมกับคำถามจากนักเฝ้ามองว่าแล้วโลกเศรษฐกิจยุคต่อไปจะเป็นอย่างไร? ผู้เขียนขอสรุปสั้นๆ เป็นการเล่ารวมไปเลยทีเดียวว่าในช่วง 1-3 ปีต่อจากนี้ไป เศรษฐกิจโลกจะมีความไม่แน่นอนจากปัจจัยที่เกิดขึ้นใหม่ๆ ที่หลายคนจะได้พบเป็นครั้งแรกในชีวิต มีอะไรบ้างที่ผู้เขียนคิดว่าสำคัญ

1 ต.ค. กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ได้บรรจุเงินสกุล “หยวน” ของจีนเข้าสู่ระบบตะกร้าเงินสิทธิพิเศษถอนเงิน “เอส ดี อาร์” หรือสรุปง่ายๆ ว่า เงินสกุล “หยวน” ได้เป็นเงินตราหลักของโลก เช่นเดียวกันกับเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐ เยน ปอนด์ และยูโร ซึ่งหากย้อนหลังไปเพียง 10 ปี สิ่งนี้เกินความคาดหมายของคนส่วนใหญ่ แสดงให้เห็นว่ารัฐบาลจีนสามารถควบคุมนโยบายภายใน ซึ่งผูกพันกับระบบการเมืองสังคมนิยม ในขณะเดียวกันสามารถเดินตามกระแสโลกในระบบทุนนิยมได้อย่างเป็นที่ยอมรับ 

2 ต.ค. นายกรัฐมนตรีอังกฤษได้ประกาศอย่างชัดเจนว่าจะเริ่มกระบวนการที่จะนำระบบเศรษฐกิจของประเทศอังกฤษออกจากระบบเศรฐกิจของสหภาพยุโรป (EU) ภายในเดือน มี.ค. 2017 นั่นหมายถึงการที่จะเข้าสู่การใช้ ข้อบัญญัติที่ 50 (Article 50) และเริ่มที่จะเจรจากับสหภาพยุโรปอย่างเต็มระบบ โดยหมายถึงการต้องย้อนกลับไปแก้กฎหมายสำคัญหลายประการตั้งแต่ปี 1972 เมื่อครั้งเข้าร่วมเป็นสมาชิกเพื่อดึงอำนาจการตัดสินใจกลับสู่รัฐสภาอังกฤษ หมายความว่าสหภาพยุโรปจะไม่มีอังกฤษอยู่ในระบบเศรษฐกิจของตนเองอีกต่อไป ยุโรปจะมีระบบเศรษฐกิจ 2 ระบบ โดยมีระบบเศรษฐกิจของอังกฤษเองเพิ่มขึ้นมาภายในปี 2019 เป็นการเปลี่ยนแปลงในรอบ 42 ปี ที่นักวิเคราะห์หลายฝ่ายยังคงเฝ้าดู เสนอทฤษฎีมากมายว่าผลสุดท้ายจะเป็นอย่างไร

3 ต.ค. ภายหลังนายกรัฐมนตรีอังกฤษประกาศแผนการ เงินปอนด์สเตอริงของอังกฤษอ่อนค่าลงทันทีเมื่อเทียบดอลลาร์สหรัฐจนเกือบจะเข้าใกล้ระดับที่อ่อนค่าต่ำสุดในรอบ 31 ปี (วันจันทร์อัตราแลกเปลี่ยนอยู่ที่ USD1.2834/GBP ซึ่งเข้าใกล้กับ USD1.2798/GBP ภายหลังจากผล Brexit) และในวันที่ 4 ต.ค.นี้ ซึ่งผู้เขียนกำลังจะส่งต้นฉบับได้รับฟังข่าวเรื่องธนาคารขนาดใหญ่แห่งหนึ่งในสหภาพยุโรปมีแนวโน้มที่จะล้มละลาย โดยได้รับความอนุเคราะห์จากอดีตรัฐมนตรีคลังท่านหนึ่ง ส่งบทสัมภาษณ์ของท่านให้ว่าอาจมีผลกระทบรุนแรงต่อสหภาพยุโรปหากเกิดเหตุการณ์ดังกล่าว มุมใดบ้าง ท่านมองผลกระทบนอกเหนือจากยุโรปและตลาดเงิน

สิ่งต่างๆ เหล่านี้ในซีกโลกตะวันตกถือเป็นสิ่งใหม่ที่กำลังจะเกิดขึ้นในโลก ไม่ใช่เฉพาะจะมีผลต่อประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจเล็กมากอย่างประเทศไทย แม้แต่ตัวประเทศต้นเรื่องเอง หากได้ติดตามข่าวอย่าง
ใกล้ชิดจะพบว่าไม่มีนักวิเคราะห์คนใดกล้าฟันธงอะไรจะเกิดในอนาคต สิ่งที่ทำได้อย่างดีที่สุดคือ การเฝ้าติดตามปัญหาที่จะเกิดขึ้น และหามาตรการล่วงหน้าหรือแก้ปัญหาไปทุกระยะ ท่ามกลางความไม่แน่นอนนี้  มีหนึ่งความแน่นอนที่ทุกประเทศทำเช่นเดียวกันคือ การเร่งสร้างความเข้มแข็งให้กับระบบเศรษฐกิจภายในของตนเอง กระทั่งกองทุนการเงินระหว่างประเทศเอง (IMF) ซึ่งในอดีตที่ผ่านมาเป็นหัวหอกหลักในระบบเศรษฐกิจแบบเปิด ยังให้ความเห็นว่า การเสริมสร้างความแข็งแกร่งจากภายในเป็นปัจจัยสำคัญที่จะต้านทานความไม่แน่นอนเหล่านี้ได้ดี ในฝั่งเอเชียรัฐบาลจีนได้มีนโยบายกระตุ้นการบริโภคภายในทันทีที่เห็นแนวโน้มความยากลำบากด้านการส่งออก ในประเทศ CLMV ผู้เขียนได้รับข่าวสารมาเช่นกันว่า นโยบายเศรษฐกิจในการดึงนักลงทุนต่างๆ และระบบการค้าได้ถูกนำมาพิจารณาอย่างละเอียดเพื่อปกป้องเศรษฐกิจภายในเพื่อคนส่วนใหญ่ของตนเอง ส่วนหนึ่งของปัญหาอาจมาจากเพื่อนบ้านอย่างประเทศไทยนี่ล่ะ 

การกระตุ้นเศรษฐกิจภายใน ทุกคนรู้อยู่แล้วว่าต้องทำอย่างไรบ้าง รัฐบาลลงทุน เอกชนลงทุน ลดดอกเบี้ย ผ่อนคลายสภาพคล่อง เกิดเงินสดในมือ การจ้างงาน เกิดตัวคูณทางเศรษฐศาสตร์ เราทำอะไรไปแล้วบ้าง ไม่ทำอะไรบ้าง สามารถติดตามได้ไม่ยาก ที่น่าสนใจคือ หลัง Brexit เริ่มมีการพูดถึงคนที่ถูกทิ้งในระบบเศรษฐกิจ (Left Behind) คนที่ตามไม่ทัน เพราะคนเหล่านี้เป็นตัวแปรเรื่องประชามติที่ผ่านมา หน้าหนังสือพิมพ์ธุรกิจในอังกฤษมีการวิเคราะห์อย่างกว้างขวางเรื่องภาคเศรษฐกิจแท้จริง (Real Sector) เช่น ภาคการผลิตทั้งประเทศกลับเป็นบวกอย่างต่อเนื่อง เพราะค่าเงินที่อ่อนตัวรุนแรง ภาคอสังหาริมทรัพย์ขนาดเล็ก กลาง ใหญ่ เติบโตต่อเนื่องกว่าคาดการณ์ ภาคเกษตรที่มีการขยับตัวในทางที่ดีเรื่องการส่งออก แม้รัฐบาลยอมรับว่าหลังจากผล Brexit จีดีพีของประเทศอาจถูกกระทบอย่างมีนัยสำคัญ แต่ประชาชนส่วนใดจะมีปัญหากับผลกระทบนี้ ชั่วโมงนี้เสียงผลกระทบนี้เบาเหลือเกิน

วันนี้ เขียนเล่าว่า ต้นแบบเศรษฐกิจของโลกตะวันตกวันนี้ยังต้องทบทวนตัวเอง เพราะโลกมันเปลี่ยนไปแบบไม่มีใครเคยเจอ ประเทศไทยที่มักรับแนวคิดทางกฎหมาย กติกาต่างๆ จากตะวันตกก็ต้องสามารถทบทวนนโยบายเศรษฐกิจของตัวเองได้เช่นกันเพื่อรากฐานสู่รุ่นต่อไป เรื่องอะไรบ้าง จะเขียนในโอกาสต่อไป ปรากฏการณ์ประหลาดหลายๆ ปีที่เห็นมา ไม่รู้จะถามใครจริงๆ ถามสังคมนี่ล่ะดีที่สุด !!!