กระตุ้นทิ้งทวนชุดใหญ่ กันเศรษฐกิจทรุด

โดย...เกียรติศักดิ์ ผิวเกลี้ยง

แม้ว่าจะเหลือเวลาอีกไม่ถึง 4 เดือนก็จะสิ้นปี 2559 แต่รัฐบาลยังคงเดินหน้ากระตุ้นเศรษฐกิจไทยต่อเนื่อง เพราะที่ผ่านมาเศรษฐกิจยังฟื้นตัวได้อย่างช้าๆ และยังมีความไม่แน่นอนอยู่สูงจากผลกระทบทั้งในประเทศและต่างประเทศ

สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรี ได้เรียกประชุมทีมเศรษฐกิจประเมินการขยายตัวของเศรษฐกิจไตรมาส 3 ที่กำลังจะหมดลงในไม่กี่วันนี้ และระบุชัดเจนว่าในสัปดาห์หน้าจะมีการเสนอมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) รอบใหม่ เน้นช่วยเหลือกลุ่มเกษตรกร กลุ่มที่มีรายได้น้อย และผู้ประกอบการเอสเอ็มอีที่ยังได้รับผลกระทบจากเศรษฐกิจไทยที่ยังฟื้นตัวไม่เต็มที่

ขณะที่ อภิศักดิ์ ตันติวรวงศ์ รมว.คลัง ออกมาระบุหลังการประชุมว่าได้มีการติดตามภาวะเศรษฐกิจไทยไตรมาส 3 และไตรมาส 4 ของปีนี้ และประเมินมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจที่ได้ทำมาทั้งหมด และมาตรการกระตุ้นที่จะดำเนินการเพิ่มเติม ซึ่งในสัปดาห์หน้ากระทรวงการคลังจะเสนอมาตรการให้ความช่วยเหลือเกษตรกรเพิ่มเติมอีก และมั่นใจว่าเศรษฐกิจไทยปีนี้จะขยายตัวได้มากกว่า 3%

ด้าน สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (สศค.) คาดว่าในช่วงครึ่งปีหลัง 2559 เศรษฐกิจไทยจะขยายตัวได้ใกล้เคียงกับครึ่งปีแรก ทำให้ทั้งปี 2559 เศรษฐกิจไทยจะขยายตัวได้ 3.3% จากประมาณการล่าสุด ณ เดือน ก.ค. 2559 โดยช่วงที่เหลือของปียังมีมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจสำคัญ ได้แก่ มาตรการเร่งเบิกจ่ายเงินภาครัฐบาล มาตรการสนับสนุนเงินช่วยเหลือเกษตรกรผู้ปลูกข้าวไร่ละ 1,000 บาท วงเงินรวมประมาณ 3.7 หมื่นล้านบาท

แต่แม้ว่าจะมีมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจที่ยังดำเนินการไม่หมดจำนวนมาก แต่รัฐบาลก็ยังเตรียมเสนอมาตรการกระตุ้นเข้ามาเติมอีก แสดงให้เห็นว่ารัฐบาลไม่ไว้ใจกับสถานการเศรษฐกิจที่ขยายตัวได้ช้าจะอ่อนแรงลงไปอีก ทำให้ความเชื่อมั่นที่ยังก้ำๆ กึ่งของนักลงทุนตกลงตามไปด้วย

แม้ อภิศักดิ์ ออกมายอมรับว่าเศรษฐกิจทั้งปีจะได้ตามเป้าที่คาดไว้ คือไม่ต่ำกว่า 3% มากกว่าปีที่ผ่านมาที่ขยายตัวได้ 2.8% แต่ประเด็นที่สำคัญที่รัฐบาลเป็นห่วงมากกว่าในขณะนี้ คือการรักษาโมเมนตัมของการขยายตัวเศรษฐกิจไทยให้มีความต่อเนื่อง

ทั้งนี้ หากดูตัวเลขที่สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ประกาศออกมาว่า เศรษฐกิจไทยไตรมาสแรกขยายตัว 3.2% ต่อมาไตรมาส 2 ขยายตัว 3.5% แต่ทว่าไตรมาส 3 ที่จะหมดลงในไม่กี่วัน ประเมินกันว่าเศรษฐกิจจะแผ่วอ่อนลงนิดหน่อย หรืออีกความหมายหนึ่งคือจะขยายตัวได้น้อยกว่าไตรมาส 2

ประเด็นที่สำคัญต่อมา คือเศรษฐกิจไทยไตรมาส 4 หรือไตรมาสสุดท้ายของปีก็จะอ่อนแรงตามไปด้วย ประกอบกับฐานการขยายตัวที่สูงในช่วงเดียวกันปีก่อน ทำให้เศรษฐกิจไทยไตรมาสสุดท้ายจะขยายตัวต่ำกว่าไตรมาส 3

ผลกระทบที่ตามมาก็คือ เศรษฐกิจไทยจะเข้าสู่ภาวะถดถอยทันทีในทางเทคนิค เพราะหากเทียบกับไตรมาสก่อนหน้า จะขยายตัวติดลบสองไตรมาสติดต่อกัน กระทบต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุนทันที เพราะแม้เศรษฐกิจขยายตัวได้สูงกว่า 3%  ตามเป้า แต่แนวโน้มที่อ่อนแรงลงย่อมไม่เป็นผลดีกับเศรษฐกิจไทย

ดังนั้น รัฐบาลจึงต้องระดมมาตรการชุดใหม่ชุดใหญ่มากระตุ้นเศรษฐกิจไทยช่วงที่เหลือของปี โดยมาตรการมุ่งเน้นไปที่การเติมเงินให้เศรษฐกิจฐานราก เพราะเป็นกลุ่มที่ใช้เงินทันที มีผลต่อเศรษฐกิจรวดเร็ว โดยธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) เตรียมเงิน 2.4 หมื่นล้านบาท ปล่อยสินเชื่อชะลอการขายข้าวเป็นมาตรการเพิ่มเติมจากการแจกเงิน ทำให้ไตรมาสสุดท้ายมีเงินอัดฉีดให้เกษตรกรรวมกันถึง 6 หมื่นล้านบาท

นอกจากนี้ คลังยังมีมาตรการจ่อให้ ครม.พิจารณาอีกหลายเรื่อง ทั้งการแก้ไขหนี้นอกระบบโดยให้ธนาคารออมสินและ ธ.ก.ส. ปล่อยกู้เงินฉุกเฉินผู้มีรายได้น้อย เพื่อช่วยเหลือทั้งเกษตรกรและผู้มีรายได้น้อยอีกทางหนึ่ง มาตรการช่วยเหลือผู้มาลงทะเบียนรายได้น้อย เช่น การให้นั่งรถเมล์ รถไฟฟรี เพื่อลดภาระและมีเงินเหลือไปใช้จ่ายอย่างอื่นเพิ่ม ทำให้การบริโภคภาคเอกชนฟื้นตัวได้มากขึ้น ยังไม่รวมกับมาตรการภาษีช็อป ที่จะหักลดหย่อนได้ 2 เท่า ส่งท้ายปีเก่า ต้อนรับปีใหม่ ที่กระทรวงการคลังกำลังพิจารณาจะนำมาใช้อีกครั้ง หลังจากได้ผลในปีที่ผ่านมา ทำให้การบริโภคคึกคักมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

ทั้งนี้ มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของรัฐบาลจะมุ่งไปที่การเติมเงินกระตุ้นการบริโภคภาคเอกชนเป็นเป้าหมายหลัก เพราะการกระตุ้นด้านอื่นๆ ได้มีการทำมาเต็มกำลังแล้ว ไม่ว่าจะเป็นการเร่งเบิกจ่ายได้มีการออกมาตรการจำนวนมากก่อนหน้านี้ ส่วนการส่งออกเป็นเรื่องที่ต้องทำใจเข็นไม่ขึ้น เพราะต้องพึ่งเศรษฐกิจโลกเป็นหลักซึ่งเป็นปัจจัยที่ควบคุมไม่ได้

ส่วนด้านการลงทุนภาคเอกชนถึงแม้ว่ามีมาตรการกระตุ้นลงทุนปีนี้หักลดหย่อนภาษีได้ 2 เท่า แต่ก็ไม่ได้ผล เอกชนยังไม่สนใจเพราะยังไม่มั่นใจเศรษฐกิจ อีกส่วนหนึ่งไม่รู้ว่ามีมาตรการดังกล่าว ซึ่งกระทรวงการคลังจะเดินสายทั่วประเทศให้เอกชนมาลงทุนเพื่อได้สิทธิการลดหย่อนภาษีมากขึ้น ซึ่งน่าจะช่วยการขยายตัวเศรษฐกิจในช่วงโค้งท้ายของปี

การระดมมาตรการทั้งหมด รัฐบาลหวังว่าจะดันเศรษฐกิจไตรมาสสุดท้ายมีแรงกระเตื้องขึ้นมาขยายตัวได้กว่าไตรมาส 3  เพราะถึงเศรษฐกิจไทยไตรมาส 3 จะออกมาขยายตัวได้น้อยกว่าไตรมาส 2 แต่พอไตรมาส 4 กลับมาขยายตัวได้กว่าไตรมาส 3 ก็ส่งผลให้เศรษฐกิจไทยไม่ถอยในเชิงเทคนิคแล้ว

ดังนั้น จะเห็นว่าการระดมมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจไม่ได้หวังการขยายตัวเศรษฐกิจภาพรวมทั้งปี เพราะอย่างไรเศรษฐกิจปีนี้ก็ขยายตัวได้มากกว่า 3% หรือมากกว่าปีที่ผ่านมา แต่เป้าหมายสำคัญคือการเบ่งให้เศรษฐกิจไตรมาสสุดท้ายของปีนี้ขยายตัวให้ได้มากที่สุด และต้องมากกว่าไตรมาส 3 ที่กำลังจะออกมา เพื่อรักษาความเชื่อมั่นและแรงขับเคลื่อนของเศรษฐกิจไทยไว้ให้ได้

หากทำไม่ได้การขยายตัวเศรษฐกิจปีหน้าจะมีปัญหาทันที