ใหญ่ไปก็ล้มได้

เมื่อวานนี้มีข่าวที่ขึ้นหน้า 1 หนังสือพิมพ์เกือบทุกฉบับในเกาหลีใต้ และเป็นข่าวใหญ่ในแวดวงการค้าการขนส่งทั่วโลก ว่า บริษัท ฮันจิน ชิปปิ้ง ซึ่งเป็นเบอร์ 1 ในอุตสาหกรรมเดินเรือขนส่งสินค้าแดนโสมขาว และยังเป็นเบอร์ 7 ของโลก ได้ขยับเข้าใกล้ภาวะล้มละลายเต็มทีหลังจากที่ปิดบัญชีตัวแดงมาตลอด 4 ปี โดยบอร์ดได้ตกลงให้ยื่นเรื่องขอพิทักษ์ทรัพย์ไปเมื่อวันที่ 31 ส.ค.ที่ผ่านมา

ฮันจิน ชิปปิ้ง ถือเป็นบริษัทหนึ่งภายใต้กลุ่มฮันจิน กรุ๊ป ที่เป็นธุรกิจครอบครัวขนาดใหญ่ หรือ “แชโบล” ระดับท็อปเทนในเกาหลีใต้ โดยมีอีกหนึ่งธุรกิจในเครือซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีไปทั่วโลกคือ สายการบินโคเรียน แอร์ ที่เกิดกรณีถั่วฉาวจนโด่งดังไปทั่วโลก ระหว่างแอร์โฮสเตสและผู้บริหารหญิงของฮันจิน กรุ๊ป เมื่อปลายปี 2014 จนศาลตัดสินจำคุกทายาทฮันจิน 1 ปี 

แม้จะเป็นการล้มละลายของบริษัทชิปปิ้งเบอร์ 1 ของประเทศ แต่ก็อาจจะไม่ใช่เรื่องที่ต้องตื่นตระหนก เพราะนี่ไม่ใช่ปัญหาที่เกิดขึ้นแบบปัจจุบันทันด่วน หากแต่เป็นปัญหาเรื้อรังที่สั่งสมมาหลายปีตั้งแต่เกิดวิกฤตเศรษฐกิจโลกปี 2008 ซึ่งกระทบต่อการค้าทั่วโลกมาจนถึงปัจจุบัน

วอลุ่มการค้ามหาศาลที่หายไปจากพิษเศรษฐกิจโลกในครั้งนั้น และยังถูกซ้ำจากแรงซื้อที่ลดลงของจีนในเวลาต่อมา ได้ส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมการค้าและการขนส่งทางเรือทั่วโลกอย่างหนัก จนนำไปสู่การล้มหายตายจากของหลายบริษัท และการเข้าซื้อหรือควบรวมกิจการกัน

แต่ปัญหาของฮันจินจนถึงขั้นล้มละลายก็ใช่จะมาจากปัจจัยภายนอกอย่างเดียว การปรับตัวช้าไม่ทันกับวิกฤตการณ์ที่เกิดขึ้น คืออีกปัญหาใหญ่ไม่แพ้กัน และไม่ได้เกิดขึ้นกับฮันจินเพียงที่เดียว แต่รวมถึงอุตสาหกรรมชิปปิ้งและการต่อเรือของเกาหลีทั้งประเทศ ซึ่งรัฐบาลยังแก้ไม่ตก

ในช่วงที่การค้าโลกเฟื่องฟูมาก โดยมีจีนเข้ามาเป็นผู้เล่นกระเป๋าหนักหน้าใหม่ เกาหลีใต้หันมารุกอุตสาหกรรมต่อเรืออย่างจริงจังจนขึ้นแท่นเป็นเบอร์ 1 ของโลก และทำให้อุตสาหกรรมชิปปิ้งเติบโตตาม แต่เมื่อการค้าโลกซบเซาลง ฮันจินกลับยังเจอค่าระวางเรือในอัตราเดิมคงที่มาตั้งแต่ปี 2010 ในช่วงการค้ายังสูงเพราะได้แรงหนุนจากจีน และเมื่อจีนชะลอตัวลง อุตสาหกรรมเกาหลีใต้ก็ได้รับผลกระทบหนักสุด เพราะพึ่งพาการส่งออกไปจีน ซึ่งเป็นคู่ค้ารายใหญ่มากที่สุด ทำให้ฮันจินขาดทุนมาตลอด 4 ปีที่ผ่านมา มีหนี้สินรวม 5,300 ล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 1.83 แสนล้านบาท)

แต่เป็นที่น่าสังเกตอย่างหนึ่งว่า กฎยักษ์ใหญ่ล้มไม่ได้ (Too big to fail) หรือเอกชนที่ใหญ่เกินกว่ารัฐบาลจะปล่อยให้ล้ม เพราะกลัวจะกระทบต่อการจ้างงานและความเชื่อมั่นในประเทศนั้น เริ่มจะไม่ได้ผลเหมือนในอดีตแล้ว แม้จะได้ชื่อว่าเป็นแชโบลที่เคยมีอิทธิพลล้นฟ้าในเกาหลีใต้ก็ตาม และดูเหมือนว่ารัฐบาลประธานาธิบดี ปาร์กกึนเฮ จะพยายามให้ปัญหานี้เป็นไปตามกลไกตลาด คือให้ฮุนได เมอร์แชนท์ ที่เป็นชิปปิ้งใหญ่เบอร์ 2 ของประเทศ เข้ามาซื้อกิจการแทน

ใหญ่แค่ไหนก็ล้มได้ถ้าปรับตัวไม่ทันกับโลกค่ะ