บายศรีสู่ขวัญกบ-อึ่งอ่างฟื้นฟูแหล่งอาหารธรรมชาติ

ชาวภูหลวงทำพิธีบายศรีสู่ขวัญกบ-อึ่งอ่าง คัดตัวแทนสัตว์ 2 ชนิดๆละ99คู่เข้าพิธีวิวาห์ก่อนปล่อยลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ

นายชาญชัย ศรศรีวิชัย นายอำเภอภูหลวง จ.เลย ได้รับร่วมกับสภาวัฒนธรรมอำเภอภูหลวงและชาวบ้านกว่า 300 คนร่วมจัดพิธีบายศรีสู่ขวัญกบและอึ่งอ่าง โดยคัดตัวแทนสัตว์ 2 ชนิดๆละ 99 คู่เข้าพิธีวิวาห์ที่วัดป่าภูผาแดง บ้านห้วยหอม ต.หนองคัน อ.ภูหลวง  ก่อนปล่อยลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ
      
 ทั้งนี้กิจกรรมช่วงเช้าที่ผ่านมาชาวบ้านได้เริ่มจากการแห่ขบวนพานบายศรีเข้าสู่บริเวณข้างสระน้ำในวัด พิธีทางสงฆ์ การเซ่นไหว้บวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ พิธีบายศรีสู่ขวัญกบ และอึ่งอ่าง โดยให้นักเรียนสวมหน้ากากที่ทำจากกระดาษเป็นรูปกบและอึ่งอ่างเป็นตัวแทนสัตว์ทั้งสองชนิดเข้าพิธีผูกข้อมือด้วยด้ายขาวจากผู้สูงอายุในหมู่บ้าน และการปล่อยกบ-อึ่งอ่างลงสู่สระน้ำในวัด
      
นายทองหล่อ ศรีหนารถ ประธานสภาวัฒนธรรม อ.ภูหลวง กล่าวว่า การจัดงานครั้งนี้สืบเนื่องจากชาวบ้านและชุมชนตำบลหนองคันมีความผูกพันกับธรรมชาติเป็นเวลานานไม่ว่าจะเป็นแม่น้ำเลย ลำห้วยต่างในพื้นที่ การใช้ประโยชน์จากป่า เช่น เห็ด กบ อึ่งอ่าง เขียด จักจั่น ซึ่งทั้งหมดมีความเกี่ยวพันกับวิถีชีวิตชาวตำบลหนองคัน แต่ปัจจุบันพบว่าในการเข้าไปใช้ประโยชน์จากธรรมชาติ  เช่น ตามทุ่งนา ตามป่า ตามลำห้วย มีมากขึ้นเนื่องจากภาวะเศรษฐกิจที่ตกต่ำ ข้าวมีราคาแพง น้ำมันราคาแพง ค่าครองชีวิตที่สูงมากขึ้น
      
นอกจากนี้ยังได้จัดกิจกรรมนี้เพื่อสร้างจิตสำนึกให้กับเด็ก เยาวชน ประชาชนในพื้นที่ในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อรณรงค์ให้ประชาชนในพื้นที่ได้เห็นความสำคัญของ กบ อึ่งอ่าง ที่เป็นอาหารของชุมชน เพื่อขยายพื้นที่การอนุรักษ์ กบอึ้ง ไปยังพื้นที่อื่น ๆ ในตำบลหนองคัน
      
นายยุทธนา วงศ์โสภา เจ้าหน้าที่มูลนิธิเลยเพื่อการอนุรักษ์และพัฒนาอย่างยั่งยืน กล่าวว่า จากการศึกษาวิจัยของชาวบ้านภายใต้โครงการจัดการพื้นที่ชุ่มน้ำอย่างมีส่วนร่วมของประชาชนในประเทศไทยและลุ่มแม่น้ำโขง พบว่าในเขตพื้นที่ตำบลหนองคันและตำบลแก่งศรีภูมิ สัตว์ประเภทกบ อึ่งอ่างและเขียด นับว่าเป็นอาหารสำคัญอย่างหนึ่งของชุมชน
      
นายยุทธนา กล่าวอีกว่า ในแต่ละปีการจับสัตว์ประเภทกบมี 2 ชนิด คือ กบหมื่น (กบภูเขา) และกบนา อึ่งอ่างมี 4 ชนิด คือ อึ่งเพ้า อึ่งแดง อึ่งยาง อึ่งอ่าง ซึ่งทั้งหมดถูกนำมาประกอบอาหารและนำมาขายในท้องตลาดประมาณ 15,000 กิโลกรัมต่อปี     จากการเก็บข้อมูลเบื้องต้น จำนวนประชากรของกบและอึ่งอ่างได้ลดจำนวนอย่างน่าวิตก ซึ่งถ้าหากยังปล่อยให้มีการล่ามาเป็นอาหารและนำมาขาย ปริมาณของกบและอึ่งอ่าง จะลดน้อยลงหรืออาจสูญพันธุ์ไปในที่สุด ซึ่งจะทำให้อาหารที่มีอยู่ของชุมชนก็ลดน้อยลงไปด้วย
      
 นายยุทธนา กล่าวอีกว่า จากปัญหาดังกล่าว ชาวตำบลหนองคันจึงร่วมใจกันจัดกิจกรรม การแต่งงานหรือ วิวาห์ กบ อึ่งอ่างคืนสู่ห้องหอธรรมชาติ ขึ้นเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2551 (วันฉัตรมงคล) ณ วัดป่าภูผาแดง บ้านห้วยหอม ตำบลหนองคัน อำเภอภูหลวง จังหวัดเลย เพื่อกำหนดเขตอนุรักษ์พันธุ์กบและอึ่งอ่าง และสร้างจิตสำนึกให้คนในพื้นที่รู้จักการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรประเภทสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำอย่างยั่งยืน โดยในงานมีกบนาเข้าร่วมงานแต่งจำนวน 99 คู่ และอึ่งอ่างจำนวน 99 คู่
      
“หลังจากนั้นผ่านมา 3 ปี พบว่าปัจจุบันมีจำนวนลูก หลานกบจำนวนมากในพื้นที่เขตอนุรักษ์อึ่ง กบในเขตป่าภูผาแดง โดยเฉพาะบริเวณสระน้ำบริเวณวัดป่าภูผาแดง พบไข่อึ่งอ่าง ไข่กบ และลูกอ๊อดจำนวนหลายแสนตัว แหล่งอาหารของชาวบ้านกลับมาอุดมสมบูรณ์เหมือนในอดีต สามารถลดค่าครองชีพของประชาชนได้เป็นอย่างดี” นายยุทธนากล่าว