รธน.ฉบับถาวร

โดย...เจษฎ์ โทณะวณิก

วันนี้คงจะไม่มีใครไม่เคยได้ยินคำว่า “รัฐธรรมนูญ” (รธน.) บางคนอาจจะรู้สึกว่าได้ยินจนบ่อยเกินไปด้วยซ้ำ แต่ไม่ว่าท่านจะรู้สึกสนุกหรือรู้สึกเบื่อก็คงจะหนีไม่พ้นที่จะต้องอยู่กับคำคำนี้ นอกจากจะต้องอยู่กับคำคำนี้แล้วยังต้องเข้าไปเกี่ยวข้องด้วย แม้จะไม่ได้เกี่ยวข้องอะไรมากนัก แต่อย่างที่จะต้องเกี่ยวข้องในฐานะที่เป็นประชาชนคนไทย หรือโดยจำเพาะเจาะจงไปกว่านั้น คือ เป็นผู้มีสิทธิออกเสียงประชามติ เนื่องจากท่านทั้งหลายจะเป็นกลจักรสำคัญในอันที่บ้านเมืองเราจะได้มีรัฐธรรมนูญฉบับถาวร ออกมาใช้กันเสียที หลังจากที่เราต้องใช้รัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราวมาร่วม 2 ปีแล้ว และกว่าจะถึงวันที่ รัฐธรรมนูญฉบับถาวรจะมีผลใช้บังคับและสามารถใช้ได้จริงๆ ก็อาจจะร่วม 3 หรือ 4 ปี

เมื่อพูดถึงรัฐธรรมนูญฉบับถาวรหลายท่านอาจจะกำลังส่ายศีรษะ หรือกำลังคิดว่าผมพูดเพ้อเจ้อ เพราะคำว่า “ถาวร” นั้น ใช้สำหรับสิ่งที่ยืนยง คงอยู่เป็นระยะเวลานาน แม้ความหมายสุดโต่งของคำคำนี้ คือ ตลอดไป แต่เราก็ทราบกันอยู่ว่าไม่มีอะไรที่เป็นตลอดไปในโลกนี้ ดังนั้น คำว่า “ถาวร” ก็มุ่งหมายที่จะบอกว่าจะใช้กันจริงจัง หรือใช้อยู่คงทนพอที่จะได้ใช้กันอย่างที่เรียกว่า ยั่งยืน พอประมาณ และคำว่า พอประมาณ ก็คงจะหลายปีอยู่ ซึ่งหลายๆ ประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา คำว่า “ถาวร” ของรัฐธรรมนูญเขาก็ราวๆ 200 กว่าปีมาแล้ว

เราคงจะไม่ต้องคิดหวังหรือฝันไปให้ไกลถึงเพียงนั้น เอาเป็นแค่ว่าทำอย่างไรจะหลุดพ้นจากวงจรการมี รัฐธรรมนูญฉบับถาวร ที่จะต้องถูกเปลี่ยนทุกๆ ประมาณรอบทศวรรษหนึ่ง หรือหากนับโดยรวมผู้คนก็บอกว่าสั้นกว่านั้น เนื่องจากร่างรัฐธรรมนูญฉบับที่ทางคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) ที่มีท่านมีชัย ฤชุพันธ์ุ เป็นประธานนี้ หากได้ผ่านความเห็นชอบในการออกเสียงประชามติก็จะกลายมาเป็น รัฐธรรมนูญ ฉบับที่ 20 ของประเทศไทยเรา เมื่อพิจารณาว่าคณะราษฎรได้ก่อการให้มีประชาธิปไตยเกิดขึ้นในประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2475 และในปีดังกล่าวเราก็ได้มีรัฐธรรมนูญฉบับถาวรเกิดขึ้นเป็นฉบับแรก จากปี พ.ศ. ดังกล่าวถึงปี พ.ศ. ปัจจุบัน ก็ 84 ปี เมื่อตั้งจำนวนปีของการมีรัฐธรรมนูญกับจำนวนฉบับ เราก็จะเห็นได้ว่าแต่ละฉบับโดยเฉลี่ยมีอายุประมาณ 4 ปีกว่าๆ ไม่ถึง 5 ปีเสียด้วยซ้ำ ดังนั้นที่ว่าไปว่าเปลี่ยนทุกทศวรรษยังยาวนานไปอีก

มีผู้คนถามว่าแล้วหากร่างรัฐธรรมนูญฉบับที่กำลังมีการเดินสายอธิบาย ครู ก. คือท่านวิทยากรระดับจังหวัด ครู ข. คือท่านวิทยากรระดับอำเภอ และครู ค. คือท่านวิทยากรระดับตำบลและหมู่บ้านนี้ หากว่าผ่านความเห็นชอบในการออกเสียงประชามติแล้วจะเป็นรัฐธรรมนูญฉบับถาวรหรือไม่ หากตอบแบบตามตัวอักษรและตามนัยแห่งการมีรัฐธรรมนูญ ที่เรียกกันว่าฉบับถาวร นั่นคือเอาไว้ใช้ในภาวะที่บ้านเมืองไม่ได้มีการปฏิวัติ-รัฐประหาร ก็ต้องบอกง่ายๆ ว่า เป็นฉบับถาวรแน่นอน แต่หากมองในแง่ของคำว่า “ถาวร” ว่าจะเป็นสิ่งที่ยืนยง คงอยู่ เป็นเวลานาน จนแทบจะคิดว่าเป็นการตลอดไปแบบเป็นร้อยๆ ปีก็คิดว่าคงจะไม่ ซึ่งอันที่จริงก็อยากจะให้เป็นแบบนั้นอยู่ แต่แม้จะไม่ถึงขั้นใช้คำว่า เป็นไปไม่ได้เสียทีเดียว แต่ไม่ใช่ก็ใกล้เคียง เอาเป็นว่าถ้าสามารถเป็นฉบับถาวรได้สักสองสามทศวรรษก็น่าจะถือว่าเป็นความสำเร็จของพวกเราแล้ว

สิ่งที่อยากจะหวัง แต่ก็ทราบว่าหวังไม่ค่อยได้ คือหากเราได้รัฐธรรมนูญฉบับถาวรมาแล้ว แม้ในกาลอนาคตจะต้องมีการแก้ไขเพิ่มเติมกันก็ตามจำเป็น แต่ไม่มีการฉีกทิ้งทั้งฉบับกันอีก แค่นี้ก็พอจะ “ถาวร” ได้บ้างแล้วครับ