เปิดข้อมูล

ท่าทีล่าสุดของความตกลงโครงการรถไฟความเร็วสูงไทย-จีน ซึ่งจะเร่งลงเสาเข็มก่อสร้างให้ได้ในกว่า 3 เดือน หรือเดือน ส.ค.-ก.ย.นี้ ในวงเงิน 1.7-1.9 แสนล้านบาท ช่วงกรุงเทพฯ-นครราชสีมา ท่ามกลางคำถาม หรือข้อตกลงที่ยังไม่ลงตัวอีกมากมาย สิ่งนี้น่าจะเป็นการรีบเร่งที่ได้คุ้มเสียจริงหรือ

เมื่อการประชุมครั้งที่ 10 ในวันที่ 11-12 พ.ค. ที่ปักกิ่ง ประเทศจีน ที่ผ่านมา กระทรวงคมนาคมนำคณะเข้าร่วมประชุมคณะกรรมการร่วมเพื่อความร่วมมือรถไฟระหว่างไทย-จีน ช่วงกรุงเทพฯ-นครราชสีมา ระยะทาง 250 กิโลเมตร ความเร็วสูงสุด 250 กิโลเมตร/ชั่วโมง บอกว่า คณะกรรมการร่วม 2 ฝ่าย ยังมีข้อตกลงร่วมกันอีก 4 ประเด็น คือ

ประเด็นที่ 1 เรื่องวงเงินลงทุนโครงการ ฝ่ายจีนตกลงที่จะทบทวนวงเงินก่อสร้างและวางระบบรถไฟให้แล้วเสร็จภายใน 1 สัปดาห์ แต่ยังคงมาตรฐานความปลอดภัย โดยจีนตกลงว่าจะออกแบบรายละเอียดโครงการให้เสร็จภายใน 60 วัน นับจากสัปดาห์หน้าที่ฝ่ายจีนจะส่งทีมลงมาเริ่มงานออกแบบ หรือภายในเดือน มิ.ย.-ก.ค.นี้ ขณะที่ฝ่ายไทยยังยืนยันวงเงินก่อสร้างที่ 1.7 แสนล้านบาท ต่ำกว่าวงเงินเดิมที่จีนเสนอมาที่ 1.9 แสนล้านบาท

ประเด็นที่ 2 เรื่องรูปแบบการก่อสร้างและการลงทุน ซึ่งเป็นข้อตกลงที่ชัดขึ้น โดยจะแยกการลงทุนเป็น 2 ส่วน งานก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน จะครอบคลุมงานก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานใต้รางลงมา ซึ่งฝ่ายไทยจะเป็นผู้ดำเนินการเองกับงานระบบรางและรถไฟความเร็วสูง ฝ่ายจีนจะคัดเลือกรัฐวิสาหกิจของจีนที่มีผลงานด้านรถไฟความเร็วสูงที่มีคุณภาพ โดยต้องได้รับความเห็นชอบจากฝ่ายไทยก่อน

ประเด็นที่ 3 การให้บริการเดินรถไฟความเร็วสูง ฝ่ายไทยจะเป็นผู้ให้บริการรถไฟความเร็วสูง โดยไทยจะจัดตั้งบริษัทเดินรถเอง และฝ่ายจีนให้ความช่วยเหลือฝ่ายไทยในการบริหารการเดินรถและการฝึกอบรม ตลอดจนการพัฒนาบุคลากรของไทยตั้งแต่เริ่มต้น ต่างจากรูปแบบเดิมที่ฝ่ายไทยและจีนจะร่วมกันจัดตั้งบริษัทเดินรถมาดำเนินการร่วมกัน หากตกลงตามนี้จะเท่ากับว่าตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง บริษัทไทยจะเดินรถเองทั้งหมด

สุดท้ายประเด็นที่ 4 การลงทุนของโครงการ ฝ่ายไทยจะจัดหาเงินลงทุน แต่ในส่วนของการจัดหาระบบรถไฟความเร็วสูงจากจีนนั้น ฝ่ายไทยยินดีที่จะพิจารณาเงินกู้จากจีน โดยคำนึงถึงต้นทุนและเงื่อนไขทางการเงินที่เหมาะสม ขณะที่ฝ่ายจีนยินดีที่จะเสนอเงื่อนไขทางการเงินที่ดีที่สุดให้ฝ่ายไทยพิจารณา ล่าสุดรองนายกรัฐมนตรีของจีน หวังหย่งมา บอกว่าจีนจะให้ดอกเบี้ย 2%

จากภาพรวมทั้งหมด เชื่อแน่ว่าไม่เพียง 4 ประเด็นที่คณะกรรมการร่วมฯ รถไฟไทย-จีน จะต้องหาข้อสรุป หากต้องการจะเร่งให้เริ่มตอกเสาเข็มก่อสร้างรถไฟความเร็งสูงได้ในกว่า 3 เดือนที่จะถึงนี้ เพราะยังมีคำถามถึงการศึกษาความเป็นไปได้ ความคุ้มค่าต่างๆ อีกมากมาย ในการเร่งลงทุนโครงการเกือบ 2 แสนล้านบาทนี้อีกมากมาย ตั้งแต่การประมูลก่อสร้างโครงการ ต้องใช้วิธีไหนถึงจะเร็วทันเริ่มสร้างใน 3 เดือน ความคุ้มค่าของรายได้ จำนวนผู้โดยสารเท่าไรถึงคุ้ม ราคาค่าโดยสารแข่งขันกับการเดินทางประเภทอื่นได้หรือไม่ หรือมีแผนจะหารายได้จากโครงการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์อย่างไร เพื่อให้โครงการคุ้ม ยังไม่นับที่ผู้เชี่ยวชาญจากสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) จะจัดสรรงบประมาณมาทันหรือไม่ จะมีการประเมินเงินลงทุนต่ำ แต่ไปบานปลายทีหลัง มีการประเมินผู้โดยสารสูง แต่ผู้ใช้จริงน้อยลงไปเกือบครึ่ง เหมือนตอนที่ลงทุนรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินหรือไม่

ด้วยข้อสงสัยที่ยังมีอีกมากมาย จึงอยากให้รัฐบาลเปิดข้อมูลให้มากที่สุดก่อนจะลงทุนโครงการเกือบ 2 แสนล้านบาทครั้งนี้ให้สาธารณชนได้รับทราบ จะดีอย่างยิ่ง