ทำไมถึงค้าน เจาะน้ำมันที่ “สมุย”!! คำถามที่ควรคิด

ธุรกิจน้ำมันคนที่ได้รับประโยชน์จะเป็นคนส่วนน้อย ถึงแม้จะมีแท่นขุดเจาะที่สมุย คนสมุยก็ยังคงใช้น้ำมันแพงอยู่เท่าเดิม...

โดย...กานต์พิชชา พรมทอง

ผ่านไปแล้วกับกิจกรรมรวมพลังจับมือคัดค้านโครงการขุดเจาะสำรวจน้ำมัน หรือปิโตรเลียมในพื้นที่อ่าวไทย บริเวณรอบพื้นที่การท่องเที่ยวเกาะสมุย เกาะพะงัน  เกาะเต่า และบริเวณใกล้เคียง ตามที่กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ กระทรวงพลังงาน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อนุญาตให้มีการขุดเจาะไป ที่มีระยะทางยาวกว่า 52 กิโลเมตร ในพื้นที่รอบเกาะสมุย

ซึ่งชาวบ้านหวังว่าการรวมพลังครั้งนี้จะสามารถส่งเสียงไปถึงหน่วยงานภาครัฐให้กลับไปทบทวนพิจารณาถึงมติที่ได้อนุมัติไปแล้วได้ เนื่องจากพวกเขาเหล่านี้ได้เล็งเห็นว่า การขุดเจาะน้ำมันจะผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมโดยรวม ซึ่งจะเชื่อมโยงมาถึงการท่องเที่ยวโดยตรง นั่นก็หมายความว่ากระทบต่อหม้อข้าวหม้อแกงของผู้คนที่อยู่ที่นี่ เนื่องจากรายได้หลักโดยส่วนใหญ่ของคนที่นี่มาจากการท่องเที่ยว

ขณะเดียวกันความวิตกต่อกรณีแท่นน้ำมันระเบิดและรั่วไหลในอ่าวเม็กซิโก ก็เป็นอีกเหตุผลหนึ่งที่ทำให้ชาวบ้านเกิดความไม่มั่นใจต่ออนาคตข้างหน้าว่าจะมีแต่ผลดีมากกว่าผลเสีย อีกทั้งยังนำกรณีมาบตาพุดมาเป็นแบบอย่างที่คอยเตือนว่า เมื่อเกิดปัญหาขึ้นมาคนที่เดือดร้อนที่สุดคือคนในพื้นที่ ที่ต้องรอรับการเยียวยา แต่การเยียวยาที่ว่าก็ยังเป็นเพียงแค่หลักการแต่ปัญหาจริงๆจะได้รับการแก้ไขให้สำเร็จเมื่อไหร่นั้นก็ไม่มีใครสามารถให้คำมั่นที่ชัดเจนได้ ความวิตกต่อสิ่งเหล่านี้นั้นยิ่งเป็นสิ่งผลักดันให้ชาวบ้านต้องลุกขึ้นมาปกป้อง เรียกร้องผลประโยชน์ของตนเองมากขึ้น

สำหรับ เกาะสมุย ก่อนหน้านี้ได้ถูกรับเลือกให้เป็นพื้นที่ศึกษา 1ใน 5 ของพื้นที่นำร่องเพื่อจัดตั้ง อปท.รูปแบบพิเศษที่เป็นเมืองท่องเที่ยวและนำเสนอรูปการจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษ”เมืองเกาะสมุย”

ซึ่งบทสรุปจากท้องถิ่นเบื้องต้นได้เสนอทิศทางของเมืองเกาะสมุย ให้เป็นศูนย์กลลางเชิงนิเวศน์ทางทะเลและการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพที่มีมาตรฐานสากล และมีการพัฒนาที่มีความสมดุล โดยมีทุกภาคส่วนเป็นหุ้นส่วนในการพัฒนา

นายเรืองนาม ใจกว้าง นายกสมาคมโรงแรมไทย ภาคใต้ฝั่งตะวันออก และประธานมูลนิธิเกาะสีเขียว บอกว่า หากปล่อยให้มีการสัมปทานการขุดเจาะน้ำมันเกิดขึ้นก็จะส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในวงกว้าง ซึ่งก็จะส่งผลกระทบต่อจำนวนนักท่องเที่ยวที่จะเข้ามา โดยเขาเห็นว่าแม้มูลค่าที่จะได้รับจากการขุดเจาะน้ำมันจะมากมายเพียงใด ก็คงไม่คุ้มค่าหาจะต้องเสียทรัพยากรธรรมชาติที่สวยงามไป

เพราะหากมีการจัดระบบการจัดการการรักษาสิ่งแวดล้อมให้ดี เชื่อว่ารายได้ที่มาจากการท่องเที่ยวที่ได้รับแม้จะไม่มากเท่ากับการขุดเจาะน้ำมันก็จริง แต่มันสามารถที่จะอยู่ชั่วลูกชั่วหลานให้ได้มีใช้มีกินได้ตลอดไป แต่หากมีการปล่อยให้มีการขุดเจาะสิ่งเหล่านี้ก็จะถูกทำลาย คนที่ได้ประโยชน์ก็คงไม่ใช่ชาวบ้าน ขณะที่รัฐบาลเองก็ได้สนับสนุนให้สมุยเป็นอปท.รูปแบบพิเศษที่เป็นเมืองท่องเที่ยว แต่ขณะเดียวกันกลับมีการสนับสนุนให้มีการขุดเจาะน้ำมันที่นี่อีก จึงถือว่าเป็นแนวทางที่ขัดแย้งกัน

สำหรับแปลงสัมปทานที่ได้รับการอนุมัติให้มีการขุดเจาะไปแล้วก่อนหน้านี้ก่อนปี 2553 ได้แก่ แปลงสัมปทาน G4/50 ของบริษัท เซฟรอน ซึ่งมีระยะห่างจากเกาะพะงัน และเกาะสมุย เพียง 65 และ 78 กิโลเมตร แปลงสัมปทานG6 / 48 ของบริษัท เพิร์ล ออย(อมตะ)มีระยะห่างจากเกาะ 113 และ110 กิโลเมตร

ซึ่ง ปัจจุบันได้มีการขออนุญาตขุดเจาะสำรวจใหม่ ที่ยังอยู่ในขั้นตอนการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) ซึ่งการขอสัมปทานขุดเจาะใหม่นี้ได้เข้ามาใกล้เกาะมากขึ้น คือแปลงสัมปทานB8/38 ของบริษัทซาลาแมนเดอเอนเนอร์ยี่ ห่างจากเกาะเต่า 65กิโลเมตร และแปลงสัมปทานG5/50ของบริษัท นิวคอสตอล ที่มีระยะห่างจากเกาะสมุย เพียง 42 กิโลเมตรเท่านั้น นั่นจึงเป็นข้อวิตกของคนในพื้นที่ที่เห็นว่าพวกเขาเหล่านี้จะได้รับผลกระทบอย่างแน่นอน

“ยายไม่รู้หรอก มารู้ก็ตอนที่เขาพูดกันว่ารัฐได้อนุมัติไปแล้ว แต่ตอนทำประชาพิจารณ์อะไรนะ ไม่รู้เรื่อง ยายยอมไม่ได้หรอก ขนาดมีแค่ที่ให้สัมปทานไปก่อนหน้านี้ก็ยังเคยมีครบน้ำมันไหลมาติดเลย ปลาตายหมด ทำมาหากินก็ไม่ได้ ยิ่งมาเจาะไกล้เข้ามาอีก ได้รับผลเต็มๆ” คำบอกเล่าของ ยายเอม ด่านวงทอง อายุ 75 ปี ซึ่งอาศัยอยู่เกาะสมุยมาตั้งแต่เกิด บอกเล่าเป็นสำเนียงใต้ให้เราได้รับรู้ถึงปัญหา

สอดคล้องกับความเห็นของ นายสมิฐศักย์ สุทธาระ ผู้ประกอบการท่องเที่ยว ในฐานะคนบนเกาะสมุย เห็นว่าการทำประชาพิจารณ์ก็เหมือนกับการทำหลอกๆขึ้นมา ตัวแทนที่เข้าไปส่วนมากก็จะเป็นกลุ่มคนที่ได้รับผลประโยชน์ร่วม ซึ่งคนในพื้นที่จริงๆแล้วก็ต่างคัดค้านกัน แต่ผลการรายงานกลับถูกเสนอเพียงแค่ว่าชาวบ้านมีความกังวลเท่านั้น ไม่มีคำว่าคัดค้านอยู่ในรายงานเลย

สมิฐศักดิ์ ยังเห็นว่า ธุรกิจน้ำมันคนที่ได้รับประโยชน์จะเป็นคนส่วนน้อย ถึงแม้จะมีแท่นขุดเจาะที่สมุย คนสมุยก็ยังคงใช้น้ำมันแพงอยู่เท่าเดิม ทั้งนี้ต้นทุนของการสร้างรายได้ของคนในเกาะอยู่ที่ทรัพยากรสิ่งแวดล้อมการท่องเที่ยว หากปล่อยให้มีการขุดเจาะน้ำมันต้นทุนของการทำมาหากินก็จะถูกทำลายไปด้วย

“บุคคลภายนอกพื้นที่อาจจะมีความคิดที่แตกต่างออกไป อาจเพราะเห็นว่าเป็นเรื่องไกลตัวและอาจเห็นว่าการขุดเจาะน้ำมันขึ้นมาจะเป็นผลดีต่อประเทศชาติ มากกว่า แต่ต้องเห็นใจคนในพื้นที่ เพราะหากเกิดอะไรขึ้นมาคนที่เดือดร้อนที่สุดก็คือคนในพื้นที่” นายสมิฐศักดิ์กล่าว

ขณะที่ นายคุรุจิต นาครทรรพ  อธิบดีกรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ  กระทรวงพลังงาน ได้ชี้แจงเรื่องนี้ว่า กระบวนการทุกอย่างในการให้สัมปทานนั้นได้ดำเนินการอย่างถูกตามกฎหมายและการเปิดรับฟังความคิดเห็นเพื่อประกอบการจัดทำรายงานผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมนั้นก็ได้ทำตามขั้นตอนทุกประการ

ด้านนายวรรณรัตน์ ชาญนุกูล รมว.กระทรวงพลังงาน กล่าวว่าสัมปทานขุดเจาะสำรวจน้ำมันในอ่าวไทยได้ดำเนินการตามมาตรฐาน ส่วนการรวมตัวคัดค้านของชาวบ้านนั้น เข้าใจว่าอาจเกรงว่า จะเกิดปัญหารั่วไหลเช่นเดียวกับแท่นขุดเจาะน้ำมันบีพีปิโตรเลียมกลางอ่าวเม็กซิโก ยืนยันว่า การขุดเจาะสำรวจปิโตรเลียมที่บริเวณอ่าวไทยกับอ่าวเม็กซิโกนั้นแตกต่างกัน เนื่องจากแหล่งขุดเจาะน้ำมันของอ่าวเม็กซิโกอยู่ในแหล่งน้ำลึก ซึ่งเมื่อเกิดการรั่วไหลจะทำให้การควบคุมได้ยาก แต่ในส่วนของอ่าวไทยนั้นเป็นแห่งน้ำตื้น มีความลึกเพียง 30-40 เมตรเท่านั้น

จึงไม่อยากให้เกิดวิตกกังวลมากเกินไป เนื่องจาก การขุดเจาะสำรวจนั้น ไม่ร้ายแรงและน่ากลัวอย่างที่คิด

เป็นสัจธรรมที่ มีคนเห็นด้วยก็ต้องมีคนคัดค้าน และแต่ละคนก็ย่อมต้องหาเหตุผลมาเข้าข้างสนับสนุนความคิดของตนเองทั้งนั้น เพียงแต่ว่าเหตุผลของใครจะมีคนเห็นด้วย และมีน้ำหนักมากกว่า ก็คงต้องติดตามกันว่าเรื่องนี้จะมีข้อสรุปอย่างไรจะยืดเยื้ออีกนานแค่ไหน จะเป็นกรณีศึกษาซ้ำรอย มาบตาพุดหรือไม่

โดยมาตรการหลังจากนี้คงต้องรอหลังวันที่ 5 ที่เป็นวันครบกำหนด 15 วันหลังจากเครือข่ายรักษ์อ่าวไทยได้ยื่นเรื่องถึง นายกรัฐมนตรี เรียกร้องให้มีการทบทวนมติดังกล่าว หากยังไม่มีมาตรการใดๆออกมา ก็จะมีการยื่นฟ้องต่อศาลปกครองกลาง เพื่อให้มีการคุ้มครองฉุกเฉินต่อไป

คงเป็นสิ่งที่รัฐบาลคงต้องตัดสินใจแล้วว่าระหว่างเสียงของประชาชนซึ่งถือว่าเป็นพื้นที่ฐานเสียงของรัฐบาลเองกับเสียงของผลประโยชน์ รัฐบาลจะเลือกสิ่งไหน หรือจะเลือกยื้อเวลาเหมือนกับปัญหาต่างๆที่เกิดขึ้นในขณะนี้

แต่ที่แน่ๆคงรู้คำตอบแล้วว่าทำไมชาวสมุยถึงต้องค้านเจาะน้ำมัน..