โรงพยาบาลเอกชนปี’59 ตลาดแข่งขันสูง

โดย...ศูนย์วิจัยกสิกรไทยศูนย์วิจัย

กสิกรไทยมองว่า ปี 2559 ด้วยภาวะเศรษฐกิจและกำลังซื้อของผู้บริโภคในประเทศที่ยังไม่ฟื้นตัวอย่างชัดเจน สวนทางกับแนวโน้มอัตราค่ารักษาพยาบาลในโรงพยาบาลเอกชนที่สูงขึ้นจากปัจจัยต่างๆ อาทิ ความรุนแรงหรือความซับซ้อนของโรค ต้นทุนค่าเครื่องมือและอุปกรณ์การแพทย์ที่มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นตามการพัฒนาทางด้านเทคโนโลยี เป็นปัจจัยท้าทายของธุรกิจโรงพยาบาลเอกชนในปีนี้ เนื่องจากรายได้ของธุรกิจโรงพยาบาลเอกชนในภาพรวมยังคงพึ่งพารายได้จากคนไข้ชาวไทยคิดเป็นสัดส่วนกว่าร้อยละ 75 ของรายได้รวมทั้งหมดทั้งนี้ ปัจจัยท้าทายดังกล่าวส่งผลให้คนไข้บางกลุ่ม โดยเฉพาะกลุ่มชนชั้นกลางที่ต้องจ่ายค่ารักษาพยาบาลเองมีแนวโน้มหันไปใช้บริการในโรงพยาบาลที่ค่ารักษาพยาบาลถูกกว่า หรือเลือกใช้สิทธิการรักษาพยาบาลของภาครัฐ หรือแม้แต่การหาซื้อยามารับประทานเอง ดังนั้น ผู้ประกอบการโรงพยาบาลเอกชนโดยเฉพาะโรงพยาบาลเอกชนที่พึ่งพาสัดส่วนรายได้จากกลุ่มลูกค้าคนไทย และเน้นจับตลาดชนชั้นกลางเป็นหลัก คงต้องหันมาใช้กลยุทธ์เพิ่มเติมเพื่อรักษาส่วนแบ่งตลาดเอาไว้ ซึ่งมีประเด็นที่น่าสนใจดังนี้

ขยายฐานลูกค้าไปสู่กลุ่มลูกค้าประกันสุขภาพเอกชน โดยเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุและเด็ก รวมถึงกลุ่มลูกค้าข้าราชการและกลุ่มลูกค้าที่เป็นสมาชิกกองทุนประกันสังคม ซึ่งกลุ่มลูกค้าดังกล่าวนับว่าเป็นกลุ่มที่มีสิทธิในการรักษาพยาบาลที่ค่อนข้างแน่นอน แต่อาจจะมีค่าใช้จ่ายรักษาพยาบาลบางส่วนที่ลูกค้าต้องรับผิดชอบเองในกรณีที่สิทธิที่ได้รับไม่ครอบคลุมค่ารักษาพยาบาลทั้งหมด ซึ่งคาดว่ากลุ่มลูกค้าดังกล่าวจะเข้ามามีบทบาทและเป็นกลุ่มที่สร้างรายได้ให้กับโรงพยาบาลเอกชนเพิ่มขึ้นในระยะข้างหน้า

l การเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการต้นทุน จากแนวโน้มการแข่งขันของธุรกิจโรงพยาบาลเอกชนที่สูงขึ้น ส่งผลให้ธุรกิจโรงพยาบาลเอกชนต่างมีการปรับตัวเพื่อบริหารจัดการต้นทุนให้ต่ำลง ซึ่งแนวทางการบริหารจัดการต้นทุนมีดังนี้

- ขยายการลงทุนทั้งในรูปแบบของการสร้างสาขาใหม่ หรือการควบรวมกิจการ (M&A) โดยการปรับตัวดังกล่าวนอกจากจะเป็นการสร้างฐานลูกค้ากลุ่มใหม่แล้ว ในแง่ของการบริหารต้นทุนยังก่อให้เกิดการประหยัดจากขนาด (Economy of scale) ไม่ว่าจะเป็นจากการจัดซื้อยาและเวชภัณฑ์ในราคาที่ถูกลง รวมถึงการจัดสรรบุคลากรทางการแพทย์ภายในโรงพยาบาลเครือข่ายให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยการนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วย เช่น Teleconference เป็นต้น ทำให้ธุรกิจสามารถสร้างความได้เปรียบได้
มากขึ้น

- การนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยในการบริหารจัดการ อาทิ การนำระบบการจ่ายยาอัตโนมัติมาใช้ ซึ่งอาจจะช่วยลดปัญหาการขาดแคลนบุคลากรทางการแพทย์ การทำ Application บริการนัดหมายคนไข้ล่วงหน้า หรือติดตามคนไข้ให้มาตรวจสุขภาพ เป็นต้น ซึ่งแน่นอนว่าในช่วงแรกของการนำเทคโนโลยีเข้ามาใช้ในการบริหารจัดการอาจจะทำให้ต้นทุนการดำเนินงานของธุรกิจสูงขึ้น แต่ในระยะยาวก็อาจจะช่วยลดปัญหาในด้านการบริหารจัดการและช่วยลดภาระต้นทุนลงได้

แนวโน้มธุรกิจโรงพยาบาลเอกชน... ต่อยอดจากการรักษาไปสู่การดูแลสุขภาพ

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย มองว่า นอกเหนือจากการปรับตัวเพื่อสร้างรายได้จากการขยายฐานลูกค้า รวมถึงการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการต้นทุนดังที่กล่าวมาแล้วข้างต้น ในระยะข้างหน้าแนวโน้มการปรับตัวของธุรกิจโรงพยาบาลเอกชนน่าจะเปลี่ยนแปลงจากการเน้นชูกลยุทธ์ทางด้านการรักษาอาการเจ็บป่วยไปสู่การให้บริการดูแลสุขภาพที่ครบวงจรมากขึ้น จากกระแสการใส่ใจดูแลสุขภาพของคนไทยที่ยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง เชื่อว่าน่าจะจูงใจให้โรงพยาบาลเอกชนหันมาให้ความสำคัญกับกระแสดังกล่าว โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเพิ่มบริการต่างๆ ที่เน้นดูแลสุขภาพให้กับลูกค้า อาทิ

ธุรกิจดูแลผู้สูงอายุ หรือ Nursing Home เป็นอีกหนึ่งธุรกิจบริการด้านสุขภาพที่น่าจะได้รับอานิสงส์จากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรไปสู่สังคมผู้สูงอายุ ซึ่งทำให้อัตราการพึ่งพิงวัยแรงงานของผู้สูงอายุมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามไปด้วย สัญญาณดังกล่าวสวนทางกับการดำเนินชีวิตของบุตรหลานในสังคมยุคปัจจุบันที่ส่วนใหญ่จะต้องออกไปทำงานนอกบ้าน ทำให้มีเวลาในการดูแลผู้สูงอายุในครอบครัวน้อยลง อีกทั้งผู้สูงอายุบางคนจำเป็นต้องใช้ความรู้ความเข้าใจในการดูแลอย่างใกล้ชิด จึงทำให้บุตรหลานหรือแม้แต่ผู้สูงอายุเองหันไปใช้บริการธุรกิจดูแลผู้สูงอายุ ซึ่งมีบุคลากรทางการแพทย์ที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญ และมีประสบการณ์ในการดูแลผู้สูงอายุมากขึ้น

การเพิ่มบริการที่ตอบโจทย์ Trend สุขภาพ ได้แก่

- การให้ความรู้เรื่องการออกกำลังกายควบคู่ไปกับการควบคุมโภชนาการอาหารที่ถูกต้อง ปัจจุบันมีกลุ่มคนจำนวนมากหันมาดูแลรักษาสุขภาพของตัวเอง โดยการออกกำลังกายและควบคุมอาหาร แต่ในจำนวนกลุ่มคนดังกล่าวมีคนจำนวนไม่น้อยที่ยังขาดความรู้ความเข้าใจและปฏิบัติตามอย่างผิดวิธี บางรายหักโหมในการออกกำลังกายมากเกินไป บางรายอดอาหาร ซึ่งท้ายที่สุดอาจจะไม่ส่งผลดีต่อร่างกาย ดังนั้น หากโรงพยาบาลเอกชนมีการขยายการให้บริการดังกล่าว มีการจัดทีมแพทย์หรือบุคลากรที่เกี่ยวข้องและมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องดังกล่าว อาทิ นักโภชนาการ นักวิทยาศาสตร์การกีฬา ก็จะสามารถรองรับกับความต้องการของลูกค้าที่เพิ่มขึ้นในอนาคต เนื่องจากคำแนะนำจากแพทย์ หรือผู้ที่มีความชำนาญการเฉพาะด้าน น่าจะได้รับความน่าเชื่อถือจากลูกค้ามากขึ้น

- ความร่วมมือทางธุรกิจกับผู้ให้บริการด้านสุขภาพ ในการขยายตลาดไปยังกลุ่มลูกค้าที่รักสุขภาพมากขึ้น อาทิ ธุรกิจนวดและสปา ธุรกิจผลิตภัณฑ์และอาหารเสริม ซึ่งน่าจะได้รับความสนใจจากผู้บริโภคและมีแนวโน้มขยายตัวต่อเนื่อง หรือแม้แต่การร่วมมือกับผู้ผลิตอาหาร ในการดูแลโภชนาการด้านอาหารภายในโรงพยาบาล ทั้งอาหารที่เหมาะสำหรับคนไข้ รวมถึงโอกาสที่จะขยายตลาดรองรับญาติหรือผู้ติดตาม หรือแม้แต่การขยายฐานลูกค้าสุขภาพอื่นๆ นอกโรงพยาบาล ซึ่งต่อไปในอนาคต เชื่อว่าผู้บริโภคจะหันมาใส่ใจในเรื่องของโภชนาการทางด้านอาหารที่ดีกับสุขภาพกันมากขึ้น