ปฏิรูปผ้าเหลือง

22 ก.พ.ปีนี้ตรงกับวันมาฆบูชา เป็นวันสำคัญทางพุทธศาสนา ที่พระพุทธองค์ประทานหลักโอวาทปาฏิโมกข์ อันเป็นหัวใจของพระธรรมแก่พระอรหันตสาวกผู้เป็นเอหิภิกขุทั้ง 1,250 รูป ที่มาประชุมเฝ้าพระพุทธเจ้าโดยมิได้นัดหมาย ณ วัดเวฬุวัน เมืองราชคฤห์ แคว้นมคธ อันเป็นที่ประทับของพระพุทธเจ้า

โอวาทปาฏิโมกข์เป็นหลักธรรมคำสอนสูงสุด เสมือนรัฐธรรมนูญของพระพุทธศาสนา เนื้อหาของพระคาถานี้ระบุถึงหลักธรรม อุดมการณ์ วิธีการในการประพฤติปฏิบัติตนให้พ้นทุกข์ อาทิ การไม่ทำบาปทั้งปวง การทำกุศลให้ถึงพร้อม การทำจิตใจให้ผ่องใส โดยไม่ว่าร้าย กล่าวโจมตีผู้อื่น ไม่เบียดเบียนผู้อื่น เคารพระเบียบวินัย กติกา กฎหมาย ขนบธรรมเนียมประเพณีที่ดีงามของสังคม รู้จักพอดี พอกินพออยู่ อยู่ในสถานที่ที่สงบและมีสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสม

ปัจจุบันปัญหาวงการสงฆ์ในประเทศถูกวิจารณ์หนักหน่วง จากภาพที่ปรากฏเมื่อไม่นานมานี้ พระจำนวนหนึ่งได้เดินทางมารวมตัวที่ลานองค์พระ พุทธมณฑล จนเข้าปะทะกับทหาร พระบางรูปเข้าล็อกคอ เขย่ารถจีเอ็มซีของทหารเพื่อต้องการจะไปรวมตัวแสดงพลังกดดันให้รัฐบาลรีบแต่งตั้งสมเด็จพระสังฆราชองค์ใหม่ รวมถึงไม่พอใจที่ดีเอสไอกำลังดำเนินคดีครอบครองรถหรูโบราณกับสมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ แต่นั่นเป็นปรากฏการณ์ยอดภูเขาน้ำแข็งที่โผล่เหนือน้ำ หากแต่ปัญหาในวงการผ้าเหลืองได้สะสมพอกพูนมายาวนานและกำลังท้าทายสังคมชาวพุทธอยู่ 

โดยเฉพาะวัตรปฏิบัติ พฤติกรรมของสงฆ์ที่ไม่ยึดตามพระธรรมวินัยจนพบเห็นทั่ว ทั้งพระหลับนอนกับหญิงสาวในกุฏิ ใช้ผ้าเหลืองหาประโยชน์ ลาภ ยศ เงินทอง ชื่อเสียง กระทั่งสะสมของโบราณมีราคา ใช้สิ่งของฟุ่มเฟือย นั่งรถหรู เลยเถิดไปถึงสร้างลัทธิ แผ่อำนาจบารมีขึ้นมา พระผู้ใหญ่หลายรูปถูกดำเนินคดีเพราะเข้าข่ายอยู่ร่วมขบวนการฟอกเงิน โกงกินเงินชาวบ้าน เหล่านี้ทำให้ประชาชนพลอยสิ้นศรัทธาศาสนาพุทธไปด้วย

วัดหลายแห่งกลายเป็นบริษัทแสวงหากำไร ระดมกำลัง เรี่ยไรเงินเข้าวัด เชิญชวนบริจาครายการต่างๆ จนเกินพอดี อ้างว่าเป็นการสะเดาะเคราะห์ ทำให้ชีวิตดีขึ้น ไปไกลถึงภพหน้าจะอยู่รอดปลอดภัย เป็นเศรษฐีดั่งใจนึก ทั้งยังหารายได้ด้วยการเปิดให้เช่าวัตถุนิยมรุ่นต่างๆ มากมาย ทั้งที่วัดควรเป็นสถานที่ที่สะท้อนหลักธรรม ความรู้จักพอ การไม่ยึดมั่นถือมั่น อยู่ในกฎกติกา ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ที่กล่าวมายังไม่นับงานศพ งานบุญ งานบวช ที่หลายวัดตั้งเกณฑ์ราคาแต่ละประเภท ราวกับต้องซื้อบัตรจองเข้าชมคอนเสิร์ต อย่างไรก็ตาม จะกล่าวตำหนิพระฝ่ายใดก็ไม่ได้ ประชาชนเองก็มีส่วนที่ทำให้ศาสนาพุทธเสื่อมถอย ไม่ว่าการหยิบยื่นกิเลสให้กับพระ ถวายสิ่งของฟุ่มเฟือยต่างๆ โทรศัพท์มือถือ เงินทอง ฯลฯ

พระนักเทศน์ชื่อดังอย่าง พระพยอม กัลยาโณ เจ้าอาวาสวัดสวนแก้ว รวมถึงพระนักคิดที่มีชื่อ คือ พระไพศาล วิสาโล เจ้าอาวาสวัดป่าสุคะโต อ.แก้งคร้อ จ.ชัยภูมิ ได้ออกมาเตือนว่า หากปัญหาในวงการสงฆ์เหล่านี้ไม่ได้รับการผ่าตัด หรือปฏิรูปอย่างเร่งด่วน ศาสนาพุทธในประเทศก็จะเสื่อมศรัทธาลงและเข้าสู่จุดวิกฤตในที่สุด

ปัญหาพุทธศาสนาในไทยไม่ได้เพิ่งมาเกิดขึ้นวันนี้ หากแต่สะสมมาต่อเนื่อง ขณะที่ผู้มีอำนาจสูงสุดในการแก้ไข คือ มหาเถรสมาคม หรือฝ่ายศาสนจักร ประกอบด้วยพระเถระชั้นผู้ใหญ่ร่วม 20 รูป ก็แก้ปัญหาไม่สำเร็จ ได้แต่หมักหมมเรื่องต่างๆ จนถูกวิจารณ์ว่า รวมศูนย์อำนาจ อุ้มพระที่ผิด แก้ไม่ทันท่วงที เล่นพรรคเล่นพวก และมองไม่เห็นอนาคตว่าวิกฤตในวงการสงฆ์ที่เกิดขึ้นจะได้รับการเยียวยา แก้ไขอย่างไร

หากยึดหลักธรรมที่พระพุทธเจ้าให้ไว้อย่างเคร่งครัด ขณะแสดงโอวาทปาฏิโมกข์ในวันมาฆบูชา ก็ไม่ต้องให้ฝ่ายอาณาจักรเข้ามาแก้ปัญหาอย่างที่เห็น