รางวัลแห่งความจริง

โดย...นันทิยา วรเพชรายุทธ [email protected]

เมื่อต้นสัปดาห์นี้มีข่าวเล็กๆ ที่น่าสนใจชิ้นหนึ่งในสหรัฐค่ะ เป็นข่าววงเล็กที่แทบไม่มีใครพูดถึง เพราะเป็นเพียงงานมอบรางวัลด้านข่าวให้กับนักข่าวและคนทำสารคดี ในการประกาศรางวัล จอร์จ โพล์ก อวอร์ด (George Polk) ที่มหาวิทยาลัยลอง ไอร์แลนด์ รัฐนิวยอร์ก

แต่ที่น่าสนใจก็เพราะว่าผู้ชนะในสาขาข่าวต่างประเทศปีนี้ คือ ทีมนักข่าวสาว 4 คน ของสำนักข่าวเอพี ที่รายงานข่าวเชิงสืบสวนสอบสวน เรื่อง “แรงงานทาสในอุตสาหกรรมประมงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้” ซึ่งเป็นเรื่องที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อไทย รวมไปถึงเมียนมา กัมพูชา และลาว

ทีมคณะกรรมการผู้มอบรางวัลลงความเห็นว่า รายงานเชิงสืบสวนสอบสวนครั้งนี้ช่วยฉายภาพให้โลกได้เห็นถึงชีวิตความเป็นอยู่ที่เลวร้ายของชาวประมงและแรงงานทาสจากเมียนมา ลาว กัมพูชา และไทย ที่ทั้งถูกทุบตี กักขังหน่วงเหนี่ยว และทำงานเสี่ยงอันตรายโดยแทบจะไม่ได้หลับไม่ได้นอน เพื่อจับสัตว์น้ำและแปรรูปเป็นอาหารทะเลส่งมาถึงมือผู้บริโภค รวมถึงสัตว์เลี้ยงในสหรัฐ

รายงานยังชี้ให้เห็นถึงหลุมศพของแรงงานจำนวนมากที่ไม่สามารถทนต่อภาวะดังกล่าวได้ และต้องถูกฝังตามเกาะห่างไกลในชื่อปลอมต่างๆ ซึ่งรายงานข่าวชิ้นนี้ทำให้เกิดผลกระทบเปลี่ยนแปลงตามมาในวงกว้าง ซึ่งช่วยให้ชาวประมงและแรงงานทาสในอุตสาหกรรมประมงกว่า 2,000 คน ได้เป็นอิสระตามมา 

สำหรับเราคนไทยแล้วอุตสาหกรรมอาหารทะเลอาจเป็นเม็ดเงินมูลค่ามหาศาลที่ทำรายได้เข้าประเทศและยังสร้างชื่อให้กับเรา แต่ในความมั่งคั่งนั้นก็ต้องแลกมาด้วยชีวิตของคนอีกจำนวนมากที่เขาเลือกเกิดไม่ได้ และต้องก้มหน้าอดทนทำไปทั้งเพื่อตัวเองและครอบครัวที่รออยู่ที่บ้าน

ความที่เอพีเป็นสำนักข่าวซึ่งขายข่าวให้กับสื่อทั่วโลก ทำให้รายงานได้รับการเผยแพร่เป็นวงกว้างและยังมีการตามติดเป็นซีรี่ส์ต่อเนื่อง ทำให้ปัญหานี้ได้รับการฉายสปอตไลต์อยู่ในที่แจ้ง แม้ว่าจะมีการตั้งข้อสงสัยเรื่องความพยายามกีดกันทางการค้าระหว่างประเทศ แต่เรื่องนี้ก็ไม่อาจถือเป็นข้อยกเว้นให้เราปิดตาข้างเดียว และปล่อยให้เกิดการฉวยโอกาสเอาเปรียบคนเหล่านี้ได้เช่นกัน

มาร์กี เมสัน, โรบิน แมคโดเวลล์, มาร์ธา เมนโดซา และเอสเธอร์ ทูซัน จะรับรางวัลอันทรงเกียรติในฐานะนักข่าวที่พยายามค้นหาความจริงเพื่อประโยชน์ของสังคม ร่วมกับนักข่าวของนิวยอร์ก ไทมส์อีกคน คือ เอียน เออร์บินา ที่รายงานข่าวเรื่องความไร้ขื่อแปในทะเลหลวง ในวันที่ 8 เม.ย.นี้ค่ะ