ศึกชิงตุลาการศาลฎีกา

โดย...นันทิยา วรเพชรายุทธ [email protected]

เมื่อวานนี้สหรัฐได้เปิดบ้านต้อนรับ 9 ผู้นำชาติอาเซียนกันไปเรียบร้อยแล้ว ซึ่งเราจะนำรายละเอียดมาฝากท่านผู้อ่านกันต่อไปในวันพรุ่งนี้ แต่สำหรับในประเทศสหรัฐเอง ความสนใจของคนอเมริกันในช่วงนี้อาจไม่ใช่เรื่องอาเซียน ที่หลายคนยังไม่รู้จักด้วยซ้ำว่าคืออะไร แต่เป็นเรื่องผู้พิพากษาศาลสูงค่ะ

เรื่องนี้ถือเป็นประเด็นภายในบ้านของสหรัฐเองแบบจัดๆ ชนิดที่คนนอกอย่างเราๆ ยากที่จะเข้าถึงและเข้าใจได้ว่า ทำไมการเสียชีวิตของผู้พิพากษาศาลฎีกา “แอนโทนิน สกาเลีย” ถึงได้เป็นประเด็นใหญ่สุดระดับชาติที่หนังสือพิมพ์ทุกฉบับ ทีวีทุกช่อง ข่าวอินเทอร์เน็ตแทบทุกสำนักต้องเล่น

ตามหลักการแล้ว ระบบยุติธรรมควรเป็นอิสระที่อยู่นอกเหนือเรื่องการเมือง แต่ในความเป็นจริง นี่คือการเมืองจัดๆ ที่ทั้งพรรครีพับลิกันและเดโมแครตต่างต้องต่อสู้กันเพื่อแต่งตั้งตุลาการศาลฎีกา ที่สามารถชี้เป็นชี้ตายเรื่องสำคัญที่ให้คุณหรือโทษแก่ฝั่งพรรคของตัวเองได้

องค์คณะผู้พิพากษาศาลฎีกาชุดปัจจุบัน 9 คน มาจากการแต่งตั้งของพรรครีพับลิกัน 5 คน และเดโมแครต 4 คน แต่เนื่องจากเสียชีวิตไป 1 คน จึงทำให้เสียงของทั้งสองฝั่งเท่ากันพอดี และกลายเป็นประเด็นร้อนแรงที่สุดในสหรัฐขณะนี้ว่า ประธานาธิบดี บารัก โอบามา ควรจะรีบแต่งตั้งก่อนหมดวาระในปี 2017 หรือควรจะให้ประธานาธิบดีคนใหม่เป็นผู้แต่งตั้งแทน ซึ่งฝั่งรีพับลิกันที่มีเสียงมากกว่าทั้งในสภาสูงและสภาล่างประกาศกร้าวมาแล้วว่า จะไม่รับรองคนที่โอบามาเสนอชื่อมา

สถานการณ์ในสหรัฐขณะนี้จึงเป็นภาวะที่มีการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายที่รุนแรงที่สุดในแทบจะทุกด้าน ไม่เว้นแม้แต่ศาลฎีกา ซึ่งเป็นจุดสูงสุดของระบบยุติธรรมของสหรัฐ

เรื่องนี้ยังส่งผลต่อการเลือกตั้งประธานาธิบดีในปีนี้ตามมา เพราะตุลาการศาลฎีกาอีก 1 เสียง ที่อาจได้มาจากการแต่งตั้งของผู้นำสหรัฐคนใหม่ คือเสียงที่จะมีผลต่อการสวิงประเด็นสำคัญๆ ระดับชาติ ตั้งแต่เรื่องการทำแท้ง การครอบครองอาวุธปืน ผู้อพยพ และประเด็นเรื่องสิ่งแวดล้อม ที่มีผลทั้งต่อคนในประเทศเอง และต่อนโยบายเศรษฐกิจระหว่างประเทศอีกด้วย