ลดผลกระทบงานสอบสวน

กรณีคำสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่ 7/2559 เรื่องการกำหนดตำแหน่งของข้าราชการที่มีอำนาจหน้าที่ในการสอบสวน เป็นเรื่องสำคัญที่ คสช. และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ต้องเร่งอธิบายให้พนักงานสอบสวนซึ่งปฏิบัติหน้าที่ทั่วประเทศนับหมื่นนายได้เข้าใจและเห็นถึงทิศทาง โอกาสในหน้าที่ราชการ

การกำหนดตำแหน่งพนักงานสอบสวนเลื่อนไหลตามผลงานและประสบการณ์ ในช่วง 10 ปีมานี้ เป็นความพยายามที่จะแก้ปัญหาตำรวจหนีงานสอบสวน งานทำสำนวนคดี ซึ่งถือเป็นงานในลำดับแรกของกระบวนการยุติธรรม

ในอดีตข้าราชการตำรวจซึ่งปฏิบัติหน้าที่ในสายงานสอบสวน มักจะไม่มีความก้าวหน้าในราชการ อีกทั้งงานสอบสวนเป็นงานหนัก นอกจากต้องมีความรู้แม่นยำในตัวบทกฎหมายแล้ว ยังต้องสอบปากคำผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายในคดีอย่างรัดกุม ภายใต้เวลาอันจำกัด ขณะที่ค่าตอบแทน สวัสดิการ ไม่ต่างจากข้าราชการตำรวจในสายงานอื่น จึงทำให้พนักงานสอบสวนที่มีประสบการณ์ ผ่านงานสอบสวนมาหลายปีแต่ไม่มีโอกาสเลื่อนยศ เลื่อนตำแหน่ง วิ่งเต้นโยกย้ายไปอยู่สายงานอื่น

นี่คือปัญหาที่องค์กรตำรวจเผชิญมาอย่างยาวนาน นับตั้งแต่ยังมีสถานะเป็นกรมตำรวจ สังกัดกระทรวงมหาดไทย อดีตอธิบดีกรมตำรวจแทบทุกคน จึงต้องตั้งคณะทำงานเพื่อพัฒนางานสอบสวนขึ้นมาเป็นการเฉพาะ เพราะถือเป็นเรื่องสำคัญขององค์กร กระทั่งปรากฏผลสำเร็จอยู่ใน พ.ร.บ.ตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2547 ที่ให้งานสอบสวนสามารถเลื่อนไหลได้ตั้งแต่ยศร้อยตำรวจตรี ตำแหน่งเทียบเท่ารองสารวัตร จนถึงยศพลตำรวจตรีตำแหน่งเทียบเท่าผู้บังคับการ เพื่อให้พนักงานสอบสวนเห็นโอกาสเติบโตก้าวหน้าในราชการ แก้ปัญหามิให้มืออาชีพผู้เชี่ยวชาญหายไปจากสายงานสอบสวน อันเป็นต้นธารของกระบวนการยุติธรรม

ดังนั้น เมื่อ คสช.มีคำสั่งดังกล่าว ซึ่งมีผลต่อการยุบเลิกตำแหน่งและค่าตอบแทนเงินประจำตำแหน่ง จึงกระทบต่อขวัญและกำลังใจของพนักงานสอบสวนโดยรวม เพราะหมายถึงโอกาสในหน้าที่การงาน ซึ่งถือเป็นเรื่องสำคัญ เพราะพนักงานสอบสวนเหล่านี้ โดยเฉพาะพนักงานสอบสวนชั้นต้น ตั้งแต่ระดับเทียบเท่ารองสารวัตร จนถึงเทียบเท่ารองผู้กำกับการ ถือเป็นผู้ปฏิบัติหน้าที่อำนวยความยุติธรรมและใกล้ชิดประชาชน

ในระหว่างที่ คสช.ยังไม่มีคำชี้แจงถึงเหตุผลในการออกคำสั่งที่มีผลกระทบต่อพนักงานสอบสวนดังกล่าว สำนักงานตำรวจแห่งชาติ ในฐานะต้นสังกัด จึงต้องรับบทบาทในการชี้แจง โดยเฉพาะมาตรการรองรับเพื่อมิให้พนักงานสอบสวนรู้สึกเสมือนถูกลอยแพ ไร้ความหวังความก้าวหน้าในสายอาชีพ โดยเฉพาะกลุ่มพนักงานสอบสวนชั้นต้นซึ่งยังต้องทำหน้าที่สอบสวน ทำสำนวนคดี

นอกจากนี้ แม้ คสช.จะยกเลิกตำแหน่งพนักงานสอบสวนตั้งแต่ระดับเทียบเท่าผู้กำกับการขึ้นไป จนถึงระดับเทียบเท่าผู้บังคับการ แต่สำนักงานตำรวจแห่งชาติก็ควรมีนโยบาย หรือกำหนดสายงานขึ้นมารองรับ เพื่อให้นายตำรวจที่คร่ำหวอด เป็นมืออาชีพด้านการสอบสวนและทำสำนวนได้มีโอกาสเติบโตและใช้ความรู้ความเชี่ยวชาญในสายงานให้เกิดประโยชน์ต่อองค์กรและต่อสังคม

ในสายงานด้านการสอบสวนนั้น อาจกล่าวได้ว่า มีรองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ฝ่ายกฎหมาย เป็นหัวหน้างาน ระดับรองลงมาก็มีผู้บัญชาการสำนักงานกฎหมายและคดี แต่หากคำสั่งยุบเลิกตำแหน่งพนักงานสอบสวนของ คสช. ทำให้ข้อต่อจากพนักงานสอบสวนระดับปฏิบัติการประจำสถานีตำรวจไปจนถึงระดับผู้เชี่ยวชาญ ที่จะเป็นที่ปรึกษา หรือผู้ตรวจสอบ ในลำดับชั้นที่สูงขึ้นไป ขาดหายไปอย่างน่าเสียดาย

ดังนั้น ผลกระทบต่อพนักงานสอบสวน จึงถือเป็นเรื่องสำคัญที่ทั้ง คสช. และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ต้องเร่งสร้างความกระจ่าง