รับมือวิกฤตแล้ง

รัฐบาลมิอาจใช้ข้ออ้างว่ายังไม่สามารถแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำตามที่ประกาศไว้ได้ เพราะมรสุมภัยแล้งทวีความรุนแรงมากขึ้นมาเป็นระยะ

ดังนั้น นับจากนี้ไปรัฐบาลจะต้องเร่งผลักดันโครงการบริหารจัดการน้ำอย่างครบวงจรออกมาโดยด่วน เพราะตั้งแต่คณะนายทหารเข้ายึดอำนาจ ได้มีคำสั่งตั้งคณะกรรมการขึ้นมาแก้ปัญหาน้ำเป็นนโยบายแรกๆ แต่ยังไม่มีอะไรเป็นชิ้นเป็นอัน

ภาคเกษตรทั้งระบบจึงไม่มีความหวังเกี่ยวกับการบริหารน้ำให้พอมองเห็นอนาคต มีแต่ยุทธศาสตร์การบริหารจัดการน้ำบนแผ่นกระดาษของกรมชลประทาน ที่ได้ตั้งเป้าจะขยายพื้นที่ชลประทานเพิ่มเติมใน 10 ปีข้างหน้าอีก 8.7 ล้านไร่ ภายในปี 2569

ในขณะที่ปัญหาแล้งเฉพาะหน้าตกอยู่ในภาวะน่าเป็นห่วง ด้วยปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ ขนาดกลางยังน้อยกว่าปกติ โดยเฉพาะพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยา 22 ล้านไร่ อาจเข้าสู่วิกฤตและมีความเป็นไปได้สูงที่จะกลายเป็นปัจจัยฉุดเศรษฐกิจทั้งระบบ ซึ่งจะส่งผลกระทบไปยังภาคส่วนอื่นเป็นลูกโซ่

ความหวังของประเทศในสถานการณ์เช่นนี้ จึงไม่ใช่การโยนความผิดให้ใคร หรือโทษชาวนาว่าไม่เข้าใจ ไม่ให้ความร่วมมือ เพราะจะย้อนแย้งความเป็นจริง เนื่องจากรัฐบาลปัจจุบันได้ออกมาตรการจูงใจส่งเสริมนักลงทุนในภาคอุตสาหกรรมหลายรูปแบบและต่อเนื่อง

ฝ่ายบริหารจะเข้าใจปัญหาวิกฤตภาคเกษตรถ่องแท้หรือไม่ก็ตาม แต่ข้อมูลจากหน่วยงานหลักได้สะท้อนปัญหาขาดแคลนน้ำไว้อย่างแจ่มชัด อาทิ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ได้คาดการณ์ว่าภัยแล้งจะทำให้ผลผลิตข้าวนาปรังในครึ่งแรกของปี 2559 หดตัวลง และทำให้รายได้เกษตรกรทั้งปีขยายตัวเพียง 2.3%

นอกจากนี้ แบงก์ชาติยังประเมินว่า ภาวะภัยแล้งจะเป็นปัญหาระยะยาวของเศรษฐกิจไทยที่อาจส่งผลกระทบต่อกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสร้างความไม่แน่นอนของรายได้เกษตรกรเป็นอย่างมากในภายภาคหน้า เมื่อบวกปัจจัยภายนอกในปีหน้าเข้าไปด้วย จะส่งผลให้จีดีพีขยายตัวลดลง 0.2% ซึ่งส่วนหนึ่งมาจากปัญหาภัยแล้งที่จะฉุดราคาสินค้าเกษตรตกต่ำลง

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรยังตอกย้ำข้อมูล ธปท.ด้วยว่า แม้ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกปรับตัวลดลงอย่างต่อเนื่อง แต่กลับเป็นปัจจัยลบส่งผลให้ราคาสินค้าเกษตรในปี 2559 มีแนวโน้มปรับลดลงอีก โดยเฉพาะยางพารา อ้อย มันสำปะหลัง และปาล์มน้ำมัน

เมื่อนำข้อมูลภาคส่งออกที่ลดลงต่อเนื่องตามภาวะเศรษฐกิจโลกชะลอตัว ผนวกกับปัจจัยราคาน้ำมันที่ลดลง ภัยแล้งคุกคามและราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ ย่อมมิอาจปฏิเสธความไม่เข้าใจต่อสถานการณ์ มิอาจโยนความผิดให้ผู้อื่น หรือโทษต้นเหตุที่มาจากอดีต

มีแต่ต้องลงมือทำในทันที