ยธ.เผยภาพรวมสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในไทยดีขึ้น

ก.ยุติธรรม จัดประชุมรายงานสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในไทย ตามกลไก UPR  เตรียมเสนอที่ประชุมสหประชาชาติ รอบ 2 เดือน พ.ค.59 ด้าน "ชาญเชาวน์" ระบุ ภาพรวมสถานการณ์ในไทยดีขึ้น

เมื่อวันที่ 22 ธ.ค. ที่โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ คอนเวนชั่น กรุงเทพฯ นายชาญเชาวน์ ไชยานุกิจ รองปลัดกระทรวงยุติธรรม รักษาราชการแทนปลัดกระทรวงยุติธรรม เป็นประธานเปิดการประชุมเกี่ยวกับการรายงานสถานการณ์สืทธิมนุษยชนระหว่างประเทศตามกลไก Universal Periodic Review (UPR) โดยมีนางจันทร์ชม จินตยานนท์ รองอธิบดีกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ เป็นผู้ให้การต้อนรับ สำหรับการประชุมในครั้งนี้เป็นการประชุมเตรียมการของภาครัฐและภาคประชาสังคมร่วมกัน เกี่ยวกับการรายงานประเทศในสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย พร้อมแบ่งกลุ่มทบทวนสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเด็น สิทธิพลเมือง และสิทธิทางการเมือง สิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม รวมถึงสิทธิของกลุ่มผู้ด้อยโอกาสด้วย

นายชาญเชาวน์ กล่าวว่า กลไก (UPR) เป็นกลไกการตรวจสอบสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของประเทศสมาชิกสหประชาชาติทุกประเทศ รวม 193 ประเทศ ซึ่งจะต้องเข้ารับการทบทวนภายใต้มาตรฐานเดียวกัน โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติ ดังนั้น รัฐบาลไทยในฐานะหนึ่งในประเทศสมาชิก จึงต้องปฏิบัติตาม โดยนำเสนอรายงานภาพรวมสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของไทยต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติเป็นประจำทุก 4 ปีครึ่ง ซึ่งในเดือน พ.ค. 2559 จะเป็นรอบที่ 2 ของไทย สำหรับภาพรวมสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของไทย ปัจจุบันมีการพูดถึงและยอมรับเรื่องนี้มากขึ้น รวมถึงมองเห็นปัญหา หากมองในเชิงพัฒนาการของช่วงระยะเวลา 5 ปีที่ผ่านมา ถือว่ามีสถานการณ์ที่ดีขึ้น ในความหมายของเรื่องสิทธิมนุษยชนในบ้านเราไม่เป็นเพียงแต่เชิงหลักการ แต่เป็นสิ่งที่สัมผัสได้ และมีการพูดคุยกันมากขึ้น

นายชาญเชาวน์ กล่าวต่อว่า จุดเด่นของกลไกดังกล่าว เป็นกระบวนการที่ทำให้ทุกคนมามีส่วนร่วม ที่ผ่านมา เวลาเรานำรายงานไปเสนอต่อสหประชาชาติก็จะเป็นรายงานที่ภาครัฐเป็นผู้เขียน แต่กลไกดังกล่าว ได้กำหนดให้ภาคประชาสังคมจัดทำขึ้นเอง 1 ฉบับ กำหนดไว้ 10 หน้ากระดาษ ภาครัฐ 1 ฉบับ 20 หน้า และสหประชาชาติ 1 ฉบับ 10 หน้า โดยจะนำทั้ง 3 ฉบับนี้มาเสนอรายงานพร้อมกัน ซึ่งเป็นกระบวนการที่ตนมองว่าถูกต้องและเหมาะกับจริตธรรมชาติของสิทธิมุษยชน ทั้งนี้ ปัจจุบัน เรามีกฎหมายใหม่เกิดขึ้น ถือเป็นจุดเริ่มต้นและมองเห็นทิศทางสิทธิมนุษยชนผ่านกฎหมายที่เสนอขึ้นทั้งในช่วงรัฐบาลก่อนหน้านี้และปัจจุบันว่าเราจะไปได้อย่างไรบ้าง

ผู้สื่อข่าวถามว่า ส่วนตัวรู้สึกกังวลต่อสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในด้านสิทธิพลเมืองเกี่ยวกับการแสดงความคิดเห็นในขณะนี้มากน้อยแค่ไหน นายชาญเชาวน์ กล่าวว่า ตรงนี้ถือว่ากว้างขึ้น เวลาเราประเมินเรื่องสถานการณ์สิทธิ เราจะไม่มองเพียงสถานการณ์หรือปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเท่านั้น แต่เรามองภาพรวม ถ้าเราลองมองภาพรวมเราจะเห็นทิศทางได้ดี และประเมินตัวเอง รวมทั้งข้อท้าทายต่างๆที่เกิดขึ้นได้

ถามอีกว่า ในรายงานฉบับนี้ในเรื่องของสิทธิทางการเมืองและสิทธิพลเมืองไม่มีปัญหา แต่เมื่อช่วงเดือนที่ผ่านมา มีองค์กรทั้งฮิวแมนไรท์วอทช์ และแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ที่ทักท้วงต่อท่าทีรัฐไทยในเรื่องของสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง นายชาญเชาวน์ กล่าวว่า ตรงนี้เป็นข้อท้าทาย และปฏิเสธไม่ได้ว่าเขามีสิทธิมีเสียง ทั้งนี้ เมื่อฟังแล้วกระบวนการเคลื่อนไหวในเรื่องสิทธิพลเมืองหรือสิทธิทางการเมืองจะเป็นอย่างไร ตรงนี้เองที่เป็นข้อท้าทาย และจะก้าวผ่านปรากฎการณ์เหล่านั้นไปได้อย่างไร ซึ่งตนมองว่าเป็นเรื่องที่น่าจับตามอง อย่างไรก็ตาม ตนมั่นใจไม่ใช่เพราะเป็นภาครัฐ แต่มองว่าเรามีต้นทุนมากพอที่จะก้าวผ่านไปได้ และทำให้สถานการณ์สิทธิมนุษยชนกว้างขวางและดีขึ้น ซึ่งเวลาที่พูดว่าดีขึ้น เรามองในภาพรวม เพราะอย่างน้อยที่สุดก็มีคนที่เรียกร้อง เพื่อปกป้องสิทธิ จึงถือว่ามีการใช้สิทธิมนุษยชนที่ดีขึ้นแล้ว

ถามอีกว่า ถ้ามีคนออกมาเรียกร้องสิทธิของตัวเองมากขึ้น ท่าทีของรัฐไทยจะมีการผ่อนคลายหรือกระบวนการจัดการอย่างไรก็ รองปลัดกระทรวงยุติธรรม กล่าวว่า คงไม่มองว่าจะผ่อนคลายหรือจัดการ แต่มองว่าการตอบสนองและการจัดการเชิงสร้างสรรค์จะเป็นอย่างไร หากตอบในตำแหน่งหน้าที่แล้ว จะต้องทำเรื่องนี้ให้เป็นรูปธรรมให้ได้