เมื่อ ‘ช่างภาพสัตว์ป่า’ แสดงพลัง!

โดย...อินทรชัย พาณิชกุล ภาพ : เพจเฟซบุ๊ก ช่างภาพใจหล่อ

นานทีปีหนเราจะเห็นการรวมตัวที่น่าสนใจของเหล่าช่างภาพสัตว์ป่ามือฉมังของเมืองไทยเสียที

ใช่ครับผมกำลังพูดถึงโปรเจกต์ชื่อ “ช่างภาพใจหล่อ” งานประมูลภาพถ่ายของช่างภาพสัตว์ป่าชื่อดังกว่า 26 ชีวิต เพื่อนำรายได้ทั้งหมดไปสนับสนุนการศึกษาวิจัยนกเงือกของ ศ.เกียรติคุณ ดร.พิไล พูลสวัสดิ์ นักอนุรักษ์ผู้ได้รับการขนานนามว่ามารดาผู้ยิ่งใหญ่ของนกเงือกนั่นเอง

เป็นเวลากว่า 40 ปีเต็มที่ ศ.เกียรติคุณ ดร.พิไล มุ่งมั่นทำงานด้านการอนุรักษ์นกเงือกมาอย่างต่อเนื่อง เคยดำรงตำแหน่งหัวหน้าโครงการศึกษาชีววิทยาและนิเวศวิทยาของนกเงือก หัวหน้าโครงการวิจัยร่วมจากหลายสถาบัน เพื่อศึกษาลักษณะพันธุกรรม ประชากร และสถานภาพของนกเงือกในพื้นที่ผืนป่าและหย่อมป่าในประเทศไทย เป็นผู้ริเริ่มโครงการอุปการะครอบครัวนกเงือก ด้วยการนำวิทยาศาสตร์มาเป็นสื่อกลางในการกระตุ้นให้คนเมืองเข้ามาสัมผัส และมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ร่วมกับชุมชนในท้องถิ่น จัดตั้งศูนย์กลางประสานงานทางวิชาการ งานวิจัย ฝึกอบรม และจัดประชุมวิชาการเกี่ยวกับการวิจัยนกเงือกในระดับชาติและนานาชาติ

วีรกรรมเล่าขานไม่รู้จบของผู้หญิงคนนี้คือ การปลุกจิตสำนึกของพรานล่านกเงือกแห่งผืนป่าฮาลา-บาลา เขตรอยต่อสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ให้กลับตัวกลับใจหันมาเป็นนักอนุรักษ์นกเงือก

ดูเหมือนว่าวันนี้โครงการศึกษาวิจัยนกเงือกกำลังประสบปัญหาเรื่องเงินทุนสนับสนุนซึ่งมีจำนวนลดลงอย่างน่าใจหาย สวนทางกับภาระอันหนักอึ้งในการอนุรักษ์นกเงือกในผืนป่าทั่วประเทศ แจ็ค ณ อยุธยา และ บารมี เต็มบุญเกียรติ สองช่างภาพสัตว์ป่าระดับแถวหน้าของไทย จึงตัดสินใจก่อตั้งโครงการ “ช่างภาพใจหล่อ” ขึ้น เพื่อระดมเงินช่วยเหลือโครงการศึกษาวิจัยนกเงือกให้เดินหน้าต่อไป ขณะเดียวกันยังหวังให้สังคมได้ตระหนักถึงความสำคัญของธรรมชาติและสัตว์ป่าด้วย

โครงการช่างภาพใจหล่อจัดกิจกรรมประมูลภาพถ่ายผลงานสุดรักสุดหวงของช่างภาพสัตว์ป่าชื่อดังกว่า 26 คนผ่านทางเฟซบุ๊ก ก่อนจะจัดนิทรรศการแสดงผลงานภาพถ่ายทั้งหมด และมอบให้แก่ผู้ชนะการประมูลไปเมื่อวันที่ 15 พ.ย.ที่ผ่านมา

ไฮไลต์สำคัญอยู่ตรงผลงานภาพถ่ายชั้นยอด ฝีมือการลั่นชัตเตอร์ของช่างภาพสัตว์ป่าระดับแถวหน้าของเมืองไทย ตั้งแต่ ปองพล อดิเรกสาร กับภาพสิงโตนอนบนต้นไม้ในอุทยานแห่งชาติเซเรนเกติ ประเทศแทนซาเนีย นัท สุมนเตมีย์ กับภาพวาฬแม่ลูกที่ราชอาณาจักรตองกา เกาะ กลางมหาสมุทรแปซิฟิก กุลพัฒน์ ศรลัมพ์ เลือกภาพนกเงือกกรามช้างกับแสงแรกของวันที่อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ หัสชัย บุญเนือง นำภาพดาวและพระมหาธาตุนภเมทนีดล นภพลภูมิสิริ มาเปรียบเปรยกับวลีที่ว่าเด็ดดอกไม้สะเทือนถึงดวงดาว อรุณ ร้อยศรี กับภาพนกเงือกคอแดงสถานะใกล้สูญพันธุ์ที่หาดูได้ยาก

บารมี เต็มบุญเกียรติ ส่งภาพสุดหวง นั่นคือนกเงือกหัวแรดแห่งผืนป่าฮาลา-บาลา กว่าจะได้ภาพนี้มาต้องรอคอยมาอย่างทรหด ณรงค์ สุวรรณรงค์ กับปรากฏการณ์รวมฝูงครั้งใหญ่ของนกเงือกกรามช้าง วราณ สุวรรณโณ มาพร้อมภาพวาฬบรูด้าโผล่ขึ้นเหนือน้ำที่บางตะบูน ม.ล.ปริญญากร วรวรรณ กับภาพนกเงือกกรามช้างปากเรียบที่ป่าห้วยขาแข้ง ชากร สาทเวท กับภาพสุดโรแมนติกของนกเงือกคู่รักกำลังบินออกจากโพรงรัง เริงชัย คงเมือง ถ่ายภาพเห็ดป่านานาชนิด สะท้อนถึงสิ่งมีชีวิตเล็กๆ ในผืนป่าแม่วงก์ เริงฤทธิ์ คงเมือง กับภาพกระเรียนไทยในม่านหมอก วิศาล น้ำค้าง กับภาพนกนางแอ่นหางลวด กิตติพร ธิสอน กับภาพชื่อนักกระจายเมล็ดพันธุ์ แรงบันดาลใจมาจากบทบาทของนกเงือกในการปลูกป่า

วรรณชนก สุวรรณกร ภาพเนื้อทรายยามอัสดงที่ทุ่งกะมัง  นพ.รังสฤษฏ์ กาญจนะวณิชย์ ถ่ายทอดความทรงจำประทับใจเมื่อครั้งได้พบสุนัขจิ้งจอกสีส้มวิ่งเล่นบนหิมะขาวโพลน โดม ประทุมทอง กับภาพดอกไม้สวยงามหยดย้อย ธเนศ งามสม มาพร้อมกับภาพกระรอกหลากสีแห่งเขาใหญ่ พรหมมินทร์ ชราเขต กับภาพช้างกำลังกินดินโป่งในยามเช้าตรู่ จามิกร สุขทรามร ภาพเงาสะท้อนดอกเทียนในอณูของหยดน้ำค้างบนใยแมงมุม อุทยานแห่งชาติแม่เมย จ.ตาก สิริวรรณ ทิพย์สวัสดิ์ กับภาพดอกนางพญาเสือโคร่งบานสะพรั่ง สมิทธิ์ สุติบุตร์ กับภาพ “คู่รักหัวแรด” แสงเดือน ถนอมวงศ์ธนา ภาพความสงบงามของหมู่บ้านแห่งหนึ่ง ประสงค์ ไกรศักดาวัฒน์ กับภาพประทับใจ คือ นกอ้ายงั่วกำลังกินปลาแขยง วัชรบูล ลี้สุวรรณ ส่งภาพหมาในนอนในน้ำมาร่วมประมูล ปรีชา ประเสริฐอาภรณ์ เก็บภาพเสือโคร่งนอนอาบแดดกลางดงลึก และจิระพงษ์ วงศ์วิวัฒน์ กับภาพถ่ายชื่อเพราะพริ้ง “ลอยล่องดังปักษี ชื่นชีวีแห่งสายน้ำ บัวงามอย่างสุนทรีย์ ธรรมชาตินี้ เลิศวิไล” ฉากชีวิตอันงดงามที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลน้อย จ.พัทลุง

ยอดเงินสนับสนุนที่ได้จากโครงการช่างภาพใจหล่อ ไม่ว่าจะเป็นการประมูลภาพถ่าย จำหน่ายของที่ระลึก และบริจาคโดยตรงรวมทั้งสิ้น 313,225 บาท ทุกบาททุกสตางค์มอบให้มูลนิธิศึกษาวิจัยนกเงือกแห่งประเทศไทย

ศ.เกียรติคุณ ดร.พิไล พูดถึงความสำคัญของนกเงือกไว้อย่างคมคายว่า สิ่งที่อยากให้สังคมตระหนักคือ บทบาทการเป็นนักปลูกป่าโดยธรรมชาติของนกเงือก นกเงือกจะกินผลไม้เป็นอาหาร ทุกวันนกเงือกจะพาเมล็ดพันธุ์ 1 เมล็ดต่อวันเข้าไปในป่า ถ้ามีนกเงือก 100 ตัว พาเมล็ดไป 100 เมล็ดต่อวัน และทำงาน 365 ไม่มีวันหยุด ลองคิดดูว่าจะช่วยปลูกต้นไม้ เติมเต็มผืนป่าได้มากมายขนาดไหน

นี่คือเรื่องราวของนกเงือก นักอนุรักษ์ และช่างภาพสัตว์ป่า ที่รวมตัวกันเพื่อปกป้องธรรมชาติให้ดำรงอยู่สืบไป