เทพรัตนแห่งแผ่นดิน (21)

โดย...วิมลพรรรณ ปีตธวัชชัย

ต่อมาในปี 2547 ได้มีหน่วยงานต่างๆ เข้าร่วมโครงการ ได้แก่ คณะทันตแพทยศาสตร์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข และกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ โดยเป็นหน่วยงานร่วมปฏิบัติงานทั้งด้านการบริการทันตกรรม การดำเนินการโครงการทันตกรรมป้องกัน และโครงการวิจัยด้านทันตสุขภาพในพื้นที่ภาคกลางและส่วนภูมิภาค ที่คณะทันตแพทยศาสตร์และสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนั้นตั้งอยู่ โดยมีคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นหน่วยงานในการดำเนินการต่างๆ ตามวัตถุประสงค์ของโครงการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ในวันที่ 4 ก.พ. 2554 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ พระราชทานพระราชานุญาตให้คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ใช้ชื่อ “ศูนย์ทันตกรรมพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี” เป็นชื่อศูนย์ทันตกรรมพระราชทานและทันตกรรมเคลื่อนที่ ในโครงการสร้างใหม่ของคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งศูนย์ทันตกรรมพระราชทานฯ ได้ดำเนินการตามวัตถุประสงค์ของโครงการอย่างต่อเนื่อง โดยมีกิจกรรมดังนี้

ออกหน่วยทันตกรรมพระราชทานฯ ตามแผนปฏิบัติการที่คณะกรรมการโครงการกำหนด หรือตามเสด็จพระราชดำเนินเพื่อทรงเยี่ยมราษฎรของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ หรือแล้วแต่จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ โดยให้บริการตรวจสุขภาพช่องปาก เคลือบร่องฟัน อุดฟัน ขูดหินปูน ถอนฟัน และใส่ฟันปลอมถอดได้ฐานพลาสติกแก่นักเรียนโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน

รักษาผู้ที่มีความผิดปกติปากแหว่ง เพดานโหว่ และคนไข้ที่มีความผิดปกติของใบหน้าหลังการผ่าตัด หรือคนไข้ที่มีโรคในช่องปากที่ซับซ้อนเกินความสามารถของสถานพยาบาลในท้องถิ่นที่รักษาได้ โดยรับคนไข้เข้ารักษาในคณะทันตแพทยศาสตร์อย่างไม่เสียค่าใช้จ่าย ให้คณะทันตแพทยศาสตร์เป็นผู้รับผิดชอบในเรื่องการผ่าตัดการจัดฟัน และอวัยวะเทียมที่เกี่ยวข้อง

ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดกิจกรรมฝึกอบรมและเผยแพร่ความรู้ด้านทันตสุขภาพ โดยให้คำแนะนำด้านทันตสุขศึกษาแก่นักเรียนและครูในโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน รวมถึงประชาชนทั่วไป

ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ทำการวิจัยเพื่อวิเคราะห์ปัญหา และปัจจัยที่เกี่ยวข้องต่อการเกิดโรคในช่องปาก และหามาตรการที่เหมาะสมในการรักษาป้องกัน โดยศึกษาปัจจัยทางนิเวศวิทยา พฤติกรรม และโภชนาการในโรงเรียนตามพระราชดำริฯ รวมทั้งโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน

ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา โครงการหน่วยทันตกรรมพระราชทานฯ ได้ให้การบริการทันตกรรมและอบรมความรู้ทันตสุขศึกษาแก่นักเรียนและครูโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน รวมทั้งผู้ด้อยโอกาสอื่นๆ ในส่วนกลางและภูมิภาค จำนวนกว่า 1.2 แสนคน โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณพระราชทานจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ และจากงบประมาณคณะทันตแพทยศาสตร์ของมหาวิทยาลัยต่างๆ กองทุนโครงการหน่วยทันตกรรมพระราชทาน ในมูลนิธิคณะทันตแพทยศาสตร์มหิดล และผู้มีจิตศรัทธาบริจาค

ปัจจุบันมีอาสาสมัครทันตแพทย์และทันตบุคลากรอื่นจำนวนกว่า 500 คน ช่วยเหลือให้ผู้ด้อยโอกาสต่างๆ ตามโครงการพระราชดำริ ได้รับการพัฒนาสุขภาพฟัน อันส่งผลให้ร่างกายมีสุขภาพแข็งแรง สามารถดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ได้ทรงติดตามความก้าวหน้าของการดำเนินโครงการตามพระราชดำริในท้องถิ่นทุรกันดารทั่วทุกภูมิภาคของประเทศเป็นประจำทุกปี และทรงพบว่าเด็กนักเรียนในหลายๆ พื้นที่มีปัญหาด้านสายตา ทำให้การพัฒนาทักษะการอ่านของเด็กบกพร่องเป็นเหตุหนึ่งที่ทำให้เด็กเรียนรู้ได้ช้า นอกจากนี้ในพื้นที่ทุรกันดารห่างไกลคมนาคม ยังไม่มีบริการตรวจวัดสายตาให้แก่เด็กในโรงเรียนและประชาชนเพื่อแก้ไขปัญาดังกล่าว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้ง “โครงการแว่นตาพระราชทาน” ขึ้นเมื่อปี 2539 โดยบริษัท เอ แอนด์ พี ออพติคอล ได้ทูลเกล้าฯ ถวายกรอบแว่นตาพร้อมเลนส์สายตา จำนวน 500 ชุด เป็นประจำทุกปีสำหรับพระราชทานแก่เด็กที่มีปัญหาด้านสายตา

โครงการแว่นตาพระราชทาน มีวัตถุประสงค์หลัก 3 ประการ คือ

1.ให้บริการตรวจวัดสายตาแก่เด็กนักเรียนในโรงเรียนที่อยู่ในถิ่นทุรกันดาร ห่างไกลการคมนาคม

2.จัดแว่นตาให้แก่เด็กนักเรียนที่มีปัญหาทางด้านสายตา และ

3.ให้บริการตรวจวัดสายตาประกอบแว่นแก่ผู้ปฏิบัติงานเพื่อเป็นขวัญและกำลังใจ

โดยตั้งแต่ปี 2540-2557 มีจำนวนคนไข้ที่เข้ารับการตรวจวัดสายตากับบริษัทดังกล่าว จำนวนทั้งสิ้น 5,824 คน และผู้ที่เข้ารับการวัดสายตาเพื่อประกอบการจัดทำแว่นตา จำนวนทั้งสิ้น 2,775 คน

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ทรงมีพระวิริยอุตสาหะ ทรงทุ่มเทพระวรกายและพระสติปัญญาดำเนินการทุกวิถีทาง ที่จะช่วยให้ประชาชนที่พระองค์ทรงรักและห่วงใย มีภาวะโภชนาการและสุขภาพพลานามัยที่ดี เพื่อเป็นพลังให้สามารถประกอบอาชีพเลี้ยงดูตนเองและครอบครัว รวมทั้งทรงขยายงานด้านต่างๆ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนให้ดีขึ้น พร้อมทั้งขยายพื้นที่การดำเนินงานมากขึ้นตามลำดับ สู่การพัฒนาสังคมและประเทศชาติอย่างยั่งยืน นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณต่อพสกนิกรไทยทุกหมู่เหล่าอย่างหาที่สุดมิได้