เปิดเส้นทางร่างรธน.หลังสปช.โหวตคว่ำ

โดย...ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

หลังการประชุมสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติเมื่อวันที่ 6 ก.ย. ลงมติคว่ำร่างรัฐธรรมนูญด้วยคะแนนไม่เห็นชอบ 135 เสียง เห็นชอบ 105 เสียง งดออกเสียง 7 เสียง ก็จะส่งผลให้ การเลือกตั้งที่เคยคาดว่าจะมีขึ้นในช่วงเดือน ก.ย. 2559 ตามโรดแมปของ คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ถูกเลื่อนออกไปด้วย อย่างน้อยประมาณ 6 เดือน เพราะจำเป็นต้องมีการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ และการทำประชามติรอบที่สอง

กระบวนการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ จะดำเนินการโดยคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญจำนวน 21 คน ซึ่งมาจากการแต่งตั้งของ คสช.ภายใน 30 วัน นับตั้งแต่วันที่ สปช.ลงมติไม่รับร่างรัฐธรรมนูญ ซึ่งคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญมีเวลาไม่เกิน 180 วันในการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่

การทำงานของคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญต้องจัดให้ คสช. ครม. สนช. และประชาชน แสดงความคิดเห็นได้อย่างเต็มที่ และภายหลังได้จัดทำร่างรัฐธรรมนูญเสร็จแล้วต้องแจ้งให้กับ ครม.และ กกต.เพื่อดำเนินการจัดให้มีการทำประชามติอีกครั้ง โดยเงื่อนไขของการควบคุมการทำประชามติเพื่อให้เกิดความสงบเรียบร้อยและการแสดงความคิดเห็นของประชาชนจะอยู่ในประกาศ เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการและระยะเวลาในการออกเสียงประชามติ ที่ กกต.ต้องส่งมาให้ สนช.เห็นชอบ

หากการทำประชามติร่างรัฐธรรมนูญรอบที่สองประชาชนให้ความเห็นชอบ กระบวนการต่างๆ ที่นำไปสู่การเลือกตั้งจะเริ่มขึ้นตามลำดับเช่นเดียวกับกรณีที่ร่างรัฐธรรมนูญผ่านการทำประชามติในรอบแรก ไม่ว่าจะเป็นการให้ สนช.พิจารณากฎหมายเกี่ยวกับการเลือกตั้ง 3 ฉบับ และการกำหนดวันเลือกตั้งภายใน 90 วัน นับตั้งแต่กฎหมายเลือกตั้ง 3 ฉบับมีผลบังคับใช้ ซึ่งสามารถประเมินได้ว่าการเลือกตั้งน่าจะมีขึ้นในช่วงปี 2560 - 2561

อย่างไรก็ตาม การทำประชามติในรอบที่สองยังมีปัญหาสำคัญที่รัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราวไม่ได้ให้ทางออกไว้ คือ หากเกิดกรณีที่ร่างรัฐธรรมนูญไม่ผ่านประชามติในรอบที่สอง และคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญไปเขียนรัฐธรรมนูญใหม่ และทำประชามติอีกครั้งเป็นครั้งที่สาม แต่ประชาชนลงมติไม่ให้ความเห็นชอบขึ้นมาจะทำอย่างไร

โดยรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราวบัญญัติแค่กระบวนการให้ทำร่างรัฐธรรมนูญใหม่ภายหลังประชามติคว่ำร่างรัฐธรรมนูญเท่านั้น เท่ากับเป็นการกำหนดให้ต้องเขียนรัฐธรรมนูญใหม่ไปเรื่อยๆ จนกว่าจะผ่านการทำประชามติ

ในเรื่องนี้ทำให้มีการคาดการณ์ว่า ถ้าเกิดสถานการณ์เช่นนี้ขึ้นมาจริง รัฐบาลอาจเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราวต่อ สนช.อีกครั้ง เพื่อกำหนดทางออกให้ชัดเจน เช่น อาจบัญญัติให้ ครม.มีอำนาจนำร่างรัฐธรรมนูญที่คณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญจัดทำขึ้นมาทูลเกล้าฯ ถวายได้เลย หรือนำรัฐธรรมนูญในอดีตฉบับใดฉบับหนึ่งมาปรับปรุงโดยอาศัยอำนาจของ คสช.ก่อนและประกาศให้มีผลบังคับใช้ เป็นต้น