โอคายามา เหล็กกล้า และขนมหวาน (1)

โดย...เชาวลิต บุณยภูษิต เครือข่ายพุทธิกา http://www.budnet.org

องค์ประกอบของรัฐ

รัฐคือชุมชนการเมืองที่อยู่ในดินแดนที่แน่นอนแห่งใดแห่งหนึ่ง และมีการปกครองของตนเองที่ถือว่าเป็นอำนาจการปกครองสูงสุดไม่ขึ้นต่ออำนาจอื่นใด รัฐเริ่มวิวัฒนาการจากสังคมหน่วยเล็กที่สุดคือครอบครัว เป็นโคตรตระกูล ชนเผ่า และกลายเป็นรัฐในท้ายที่สุด Georg Jellinek นักกฎหมายมหาชนชาวเยอรมัน จัดองค์ประกอบซึ่งเป็นสาระสำคัญของรัฐไว้ 3 ประการ ได้แก่ 1.ประชากร 2.อาณาเขต 3.อำนาจอธิปไตย เมื่อองค์ประกอบครบตามข้างต้น รัฐก็เกิดขึ้นโดยไม่ต้องมีการรับรองจากชาติอื่น ส่วนองค์การระหว่างประเทศ เช่น องค์การสหประชาชาติ (UN) ไม่มีประชากร ไม่มีดินแดน และไม่มีอำนาจอธิปไตย จึงไม่จัดเป็นรัฐ

องค์ประกอบทั้ง 3 ข้อนั้น ประชากรเป็นเพียงสิ่งเดียวที่มีชีวิตจิตใจ และเป็นส่วนสำคัญที่สุดในการสร้างความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืนให้แก่รัฐ กล่าวได้ว่า รัฐย่อมเป็นไปตามแบบแผนความประพฤติ อาชีพการงานของราษฎร ดังนั้นประเทศจะเป็นไปในทิศทางที่เจริญก้าวหน้าหรือเสื่อมถอย ก็เนื่องมาจากความประพฤติ การประกอบการงาน ของคนในรัฐนั้นเอง

การได้รับทุนรัฐบาลไปฝึกอบรมในและ/หรือต่างประเทศ ประจําปี 2558 ในเมืองโอคายามา ทำให้เห็นถึงวิธีคิดและศักยภาพของพลเมืองของประเทศญี่ปุ่นที่มีส่วนในการคิด การสร้างสรรค์ และร่วมกันพัฒนารัฐของตนให้ยืนอยู่แถวหน้าของโลกได้ในระยะเวลา 40-50 ปี

รัฐสร้างคน คนสร้างรัฐ :กรณีศึกษา JFE

โรงงาน JFE ที่ย่านคุระชิคิ ชานเมืองโอคายามา ในพื้นที่ 11 ตารางกิโลเมตร อาคารสำนักงานและโรงงานกลมกลืนกับสีเขียวของต้นไม้น้อยใหญ่

JFE เกิดจากการรวม NKK (ผู้ผลิตเหล็กอันดับที่ 2 ของญี่ปุ่น) และ Kawasaki Steel Corporation (ผู้ผลิตเหล็กอันดับที่ 3) เป็นแบบอย่างที่ดีของความมีวิสัยทัศน์ของผู้นำในการสร้างองค์กร วิสัยทัศน์ในการคิดอย่างครบวงจร การคิดตลอดสายในกระบวนการผลิตเหล็ก

คงเป็นเพราะกระบวนการคิดแบบครบวงจรและคิดตลอดสายดังกล่าว จึงทำให้ญี่ปุ่นประเทศที่แพ้และเสียหายจากสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อปี 2488 กลายเป็นประเทศอุตสาหกรรมรายใหญ่ของโลก เนื่องจากอุตสาหกรรมเหล็กและเหล็กกล้าเป็นอุตสาหกรรมพื้นฐานที่มีความสำคัญในการพัฒนาประเทศ และเป็นอุตสาหกรรมที่มีความเชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมอื่นๆ เป็นจำนวนมาก เช่น อุตสาหกรรมยานยนต์ อุตสาหกรรมต่อเรือ อุตสาหกรรมก่อสร้าง เครื่องจักรกล เครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น

อุตสาหกรรมเหล็กของญี่ปุ่นนำเข้าวัตถุดิบ (เหล็กและถ่านหิน) จากต่างประเทศทั้งหมด (นำเข้าเหล็กจาก ออสเตรเลีย บราซิล แอฟริกาใต้ แคนาดา และอินเดีย ส่วนถ่านหินนำเข้าจากออสเตรเลีย แคนาดา รัสเซีย สหรัฐ และอินโดนีเซีย) แต่ด้วยศักยภาพของคน สร้างรัฐญี่ปุ่นจากประเทศที่ต้องนำเข้าวัตถุดิบจากประเทศอื่นทั้งหมด นำวัตถุดิบมาผ่านกระบวนการหลอม การรีด การผลิตเหล็กกล้าในรูปแบบต่างๆ ภายใต้การควบคุมคุณภาพอย่างเข้มข้น จนกลายเป็นประเทศที่ส่งออกเหล็กกล้าเป็นอันดับสองของโลกรองจากจีนเท่านั้น ผู้ผลิตเหล็กรายใหญ่ของประเทศญี่ปุ่น 2 ราย คือ Nippon Steel และ JFE Steel ส่งผลให้อุตสาหกรรมเหล็กกล้าของญี่ปุ่นมีส่วนแบ่งในตลาดโลกถึง 21% ในปี 2556

JFE แสดงให้เห็นการควบคุมวัตถุดิบ กระบวนการผลิต ผลผลิต การวางแผน การวิจัยและการพัฒนา กล่าวได้ว่า JFE ควบคุมคุณภาพทุกกระบวนการ ทั้ง Input, Process และ Output

ในด้านหน้าที่ต่อสังคม โรงงาน JFE ที่คุระชิคิจ่ายภาษีให้รัฐ คิดเป็น 1% ของจังหวัดโอคายามา หรือ 10% ของคุระชิคิ และสร้างโรงงานกำจัดขยะให้ท้องถิ่นอีกด้วย

กระบวนการสร้างภาวะผู้นำให้พนักงานขององค์กรของ JFE สำหรับโครงการที่อยู่ในแผนงาน JFE ปล่อยให้ผู้บริหารระดับล่างระดมความคิดและตัดสินใจได้เองเพื่อให้ทันต่อสถานการณ์และการเปลี่ยนแปลง แต่การตัดสินใจลงทุนในต่างประเทศ ประธานบริษัทเป็นผู้ตัดสินใจคนสุดท้าย ซึ่งปัจจัยสำคัญที่สุดว่าจะลงทุนในที่ใดคือ ที่นั้นต้องมีอุตสาหกรรมยานยนต์รองรับ

นอกจากองค์กรจะสร้างแรงจูงใจในการทำงาน และจัดหลักสูตรการสร้างผู้นำในแต่ละระดับการบริหารแล้ว ยังส่งเสริมความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน และให้สลับเปลี่ยนตำแหน่งงาน เพื่อให้มีความรอบรู้หลายสายงานในกระบวนการผลิต และส่งเสริมการสร้างสัมพันธภาพระหว่างเพื่อนร่วมงานด้วยการสนับสนุนทุนให้พนักงานดื่มกินอาหารกันก่อนจะกลับบ้าน และจัดงานประจำปีให้พนักงาน

ด้วยปัจจัยต่างๆ เหล่านี้ ทั้งวิสัยทัศน์ของผู้นำองค์กร การบริหารเพื่อผลอันเลิศ และการสร้างทีมงาน ส่งผลให้ JFE เป็นหนึ่งในยักษ์ใหญ่ของอุตสาหกรรมเหล็กของญี่ปุ่น และเป็นผู้ผลิตเหล็กรายใหญ่อันดับที่ 5 ของโลก มีรายได้มากกว่า 3 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ

(อ่านต่อสัปดาห์หน้า)