ดอลลาร์แข็ง มะกันเสี่ยงเจ็บเอง

โดย...ก้องภพ เทอดสุวรรณ

ค่าเงินเหรียญสหรัฐที่ทะยานขึ้นไปแตะระดับสูงสุดอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อนนับตั้งแต่วิกฤตการเงินโลกปี 2009 ไม่ได้ส่งผลกระทบในแง่ลบต่อเศรษฐกิจกลุ่มประเทศตลาดเกิดใหม่เท่านั้น แม้แต่เศรษฐกิจสหรัฐเองก็ไม่พ้นเผชิญกับแรงฉุดการฟื้นตัวเช่นกัน

หลังจากธนาคารสหรัฐ (เฟด) เริ่มเผยเป็นนัยถึงการปรับขึ้นดอกเบี้ย ซึ่งถือเป็นการใช้นโยบายการเงินแบบเข้มงวดเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2006 กอปรกับปัจจัยเศรษฐกิจโลกที่ชะลอตัว ส่งผลให้สกุลเงินเหรียญสหรัฐแข็งค่าขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยนับตั้งแต่ช่วงต้นปีที่ผ่านมาสกุลเงินเหรียญสหรัฐแข็งค่าขึ้น

เนื่องจากการปรับขึ้นดอกเบี้ยกลายเป็นแรงกระตุ้นสำคัญให้ผลตอบแทนในการลงทุนที่มีความปลอดภัยสูงในสหรัฐปรับเพิ่มสูงขึ้น ดึงดูดนักลงทุนให้กลับเข้ามาลงทุนในสหรัฐต่อเนื่องตามกระแสความพยายามในการหาเซฟเฮเวนท่ามกลางเศรษฐกิจโลกที่ไม่มั่นคงอย่างเช่นในปัจจุบัน

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวยืนยันได้จากสกุลเงินเหรียญสหรัฐยังคงแข็งค่ามากขึ้นถึงแม้ว่ารายงานสถาบันการจัดการอุปทาน (ไอเอสเอ็ม) ของสหรัฐปรับตัวลดลงเมื่อเดือน ก.ค.ที่ผ่านมา โดยเป็นอัตราที่ร่วงลงเร็วที่สุดในรอบ 5 ปี อยู่ที่ 52.7% จากเดิมที่ 53.5%

ในทางกลับกันสกุลเงินอื่นๆ ในกลุ่มประเทศตลาดเกิดใหม่อ่อนค่าลงอย่างถล่มทลาย โดยเฉพาะประเทศที่พึ่งพาการส่งออกสินค้าโภคภัณฑ์ซึ่งราคากำลังตกต่ำในท้องตลาดและรัฐบาลดำเนินนโยบายการคลังแบบขาดดุล เช่น อินโดนีเซีย

พูดอีกนัยหนึ่งขณะนี้บังเหียนในการควบคุมเงินทุนโลกได้กลับไปอยู่ในมือสหรัฐอีกครั้ง และขึ้นอยู่กับสหรัฐอีกเช่นกันที่จะชี้นำแนวการลงทุนโลกไปในทิศทางใด

อย่างไรก็ตาม ปฏิเสธไม่ได้ว่าสหรัฐก็เป็นผู้บาดเจ็บจากสภาพสกุลเงินเหรียญสหรัฐแข็งค่าซึ่งเกิดขึ้นในขณะนี้เช่นกัน

ทั้งนี้ นักเศรษฐศาสตร์หลายสำนักต่างชี้ว่าภาวะสกุลเงินเหรียญสหรัฐแข็งค่าจะส่งผลดีต่อการฟื้นตัวของเศรษฐกิจสหรัฐ เนื่องจากจะทำให้สหรัฐสามารถนำเข้าสินค้าจากต่างชาติรวมถึงน้ำมันซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจได้ในราคาถูกลง ช่วยกระตุ้นการบริโภคภายในประเทศซึ่งถือเป็นว่าภาคส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสหรัฐ

แต่กระนั้นในอีกมุมหนึ่งภาคการบริโภคก็ยังไม่แข็งแกร่งเพียงพอที่จะจุดสตาร์ทให้เศรษฐกิจสหรัฐกลับมาทำงานเป็นปกติอีกครั้งได้ โดยต้องอาศัยเครื่องยนต์ “ส่งออก” เป็นตัวช่วยขับเคลื่อนอีกแรงหนึ่ง

ปัญหาคือภาวะสกุลเงินเหรียญสหรัฐแข็งค่ากลายเป็นปัจจัยหลักที่ทำให้การส่งออกของสหรัฐชะลอตัว เนื่องจากทำให้สินค้าสหรัฐในสายตาต่างชาติแพงขึ้น ลดมนต์เสน่ห์ในการส่งออกของสหรัฐลง

ยืนยันได้จากอัตราขาดดุลของการค้าสหรัฐเมื่อเดือน มิ.ย.ที่ผ่านมา โดยขยายตัวขึ้นถึง 7% ขาดดุลอยู่ที่ 4.38 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ

เนื่องจากการนำเข้าของสหรัฐเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ขณะที่การส่งออกกลับหดตัวเกือบ 3% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่แล้ว โดยนอกจากจะเป็นปัญหาจากสภาพเศรษฐกิจที่ชะลอตัวในตลาดขนาดใหญ่อย่างสหภาพยุโรปและจีนแล้วยังเป็นผลมาจากค่าเงินแข็งอีกด้วย

วอลสตรีท เจอร์นัล รายงายว่า สภาพเศรษฐกิจสหรัฐอาจชะลอตัวได้ในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า หากแนวโน้มเงินแข็งค่ายังเป็นเช่นนี้ต่อ และนี่จึงเป็นอีกเหตุผลว่าทำไมนักวิเคราะห์หลายสำนักถึงระบุตรงกันว่าอัตราการเติบโตของเศรษฐกิจสหรัฐในช่วงไตรมาส 3 ของปีนี้ไม่น่าจะถึง 2.3%

ด้าน กัส เฟาเชอร์ นักเศรษฐศาสตร์อาวุโสของพีเอ็นซี แสดงความเห็นว่า การค้าระหว่างประเทศจะมีส่วนช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจน้อยมากในปีนี้ เนื่องจากสภาพค่าเงินแข็งและสภาพเศรษฐกิจที่อ่อนแอในต่างประเทศโดยเฉพาะจีน และถึงแม้จะมีโอกาสของการเติบโตในยุโรปทว่ายังมีความเสี่ยงจากวิกฤตหนี้กรีซอยู่เช่นกัน 

ทั้งนี้ ปัจจัยสกุลเงินเหรียญสหรัฐแข็งค่าจะส่งผลดีต่อเศรษฐกิจต่อเมื่อเศรษฐกิจสหรัฐแข็งแกร่งเท่านั้น อย่างไรก็ตามในปัจจุบันเมื่อเศรษฐกิจสหรัฐยังไม่ฟื้นตัวเต็มที่ผลกระทบที่เกิดขึ้นจึงกลับฉุดการเติบโตทางเศรษฐกิจ

เห็นได้ชัดจากสภาพน้ำมันราคาถูกในปัจจุบันแทบไม่ได้ช่วยฟื้นฟูการบริโภคได้เลย

บ็อบ แมคเทียร์ อดีตผู้ว่าการเฟดสาขาดัลลัส แสดงความเห็นว่าภาวะน้ำมันราคาถูกในปัจจุบันถือเป็นปัจจัยหนุนสำหรับสภาพเศรษฐกิจ อย่างไรก็ตามปัจจัยดังกล่าวกลายเป็นผลกระทบในแง่ลบเมื่อไม่มีปัจจัยด้านความต้องการทางตลาดสนับสนุน

“สกุลเงินเหรียญสหรัฐก็เช่นเดียวกัน สภาพเศรษฐกิจสหรัฐจะได้รับประโยชน์ก็ต่อเมื่อมีความต้องการในท้องตลาดเท่านั้น” แมคเทียร์ ระบุ

เมื่อการส่งออกชะลอตัวลงผู้ที่ได้รับกระทบเป็นอันดับแรก คือ บรรดาธุรกิจส่งออกทั้งหลายซึ่งสูญเสียศักยภาพในการแข่งขันลง หลังสกุลเงินเหรียญสหรัฐทะยานขึ้น ส่งผลให้สินค้ามีราคาแพงไม่สามารถแข่งขันกับคู่แข่งได้

ต่อมาคือบริษัทสหรัฐที่ไปลงทุนตั้งฐานการผลิตอยู่นอกประเทศ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นธุรกิจข้ามชาติขนาดใหญ่ เช่น โคคา โคลา เป๊ปซี่ ไมโครซอฟท์ ฯลฯ ต้องเผชิญกับสัดส่วนกำไรที่ลดลง เนื่องจากกำไรที่ได้รับในรูปแบบสกุลเงินท้องถิ่นแลกกลับไปสกุลเงินท้องถิ่นได้น้อยลงนั่นเอง

ผลกระทบจากสกุลเงินเหรียญสหรัฐแข็งค่ายังรวมถึงธุรกิจท้องถิ่นซึ่งมีตลาดอยู่ภายในสหรัฐเอง เนื่องจากสินค้านำเข้าจะราคาถูกลงส่งผลให้ธุรกิจบางแห่งเลือกนำเข้าสินค้ามากกว่าซื้อจากธุรกิจภายในประเทศ อย่างเช่น อุตสาหกรรมเหล็กซึ่งได้รับผลกระทบไปตามๆ กัน เนื่องจากการนำเข้าเหล็กจากต่างประเทศนั้นถูกกว่าเหล็กที่ผลิตภายในประเทศนั่นเอง

แน่นอนว่าความเคลื่อนไหวดังกล่าวย่อมส่งผลกระทบต่อการจ้างงานในสหรัฐให้ชะลอตัวลง ซึ่งการจ้างงานถือเป็นปัจจัยหนึ่งที่เฟดใช้ในเป็นปัจจัยพิจารณาการขึ้นดอกเบี้ย

ดังนั้น แม้ตามทฤษฎีสกุลเงินเหรียญสหรัฐแข็งค่าจะเป็นปัจจัยหนุนต่อสภาพเศรษฐกิจ แต่ในความเป็นจริงเมื่อตลาดยังไม่พร้อม สกุลเงินเหรียญสหรัฐแข็งค่าจึงส่งผลกระทบในแง่ลบและกลายเป็นปัจจัยที่สกัดการฟื้นตัวของเศรษฐกิจสหรัฐในที่สุด ซึ่งแน่นอนว่าย่อมส่งผลต่อการตัดสินใจในการปรับขึ้นดอกเบี้ยของเฟดด้วยเช่นกัน