‘เขตเศรษฐกิจพิเศษ’ เพื่อกลุ่มทุน?

อ.เชียงของ จ.เชียงราย ถูกจัดวางให้อยู่ในเฟส 2 ของนโยบาย “เขตเศรษฐกิจพิเศษ” ซึ่งจะเกิดขึ้นภายในปี 2559 ท่ามกลางความสับสนและความไม่เข้าใจของชาวบ้าน

“เรื่องเขตเศรษฐกิจพิเศษ ถ้าจะพูดกันให้สุดต้องบอกว่าคนพวกนี้เป็นกบฏเลยนะ เพราะเขากำลังจะตัดแบ่งประเทศใหกั้บใครก็ไมรู่้อย่างเชียงของเมื่อเป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษแล้ว ทั้งสิทธิพิเศษ อำนาจต่างๆ คนท้องถิ่นไม่มีเลย นี่หมายความว่าแบ่งแยก-ตัดเชียงของ ออกไปให้ใครแล้วก็ไม่รู้โดยนัยทางการค้า” ครูตี๋ วิพากษ์รุนแรงนั่นเพราะ “เขตเศรษฐกิจพิเศษ”

จะทำให้คนในท้องถิ่นถูกตัดออก ถูกปล่อยให้เผชิญชะตากรรมในกระแสที่เชี่ยวกราก ชาวบ้านจะไม่มีอะไรให้เกาะกำ ที่สุดแล้วก็จะนำไปสู่ความวุ่นวาย

“แต่เขาก็จะบอกว่าเห็นไหมว่าตัวเลขการค้าขายมันเพิ่มขึ้นมากขนาดนี้ ก็ขอถามกลับว่าแล้วมันของใครของคนเชียงของจริงๆ อย่างนั้นหรือ”

นักพัฒนาชุมชนรายนี้ยืนยันว่ากระบวนการพัฒนาที่เสี่ยงที่สุดคือกระบวนการที่ใช้อำนาจแบบเบ็ดเสร็จและนโยบายเขตเศรษฐกิจพิเศษก็มีแต่ประเทศที่เป็นเผด็จการเท่านั้นที่ทำได้สำเร็จ เพราะคว่าเขตเศรษฐกิจพิเศษเมื่อดูดีๆ แล้ว มันไม่มีประโยชน์สำหรับท้องถิ่นเลย

“...ถ้าวิพากษ์หรือพูดคุยกันด้วยเหตุและผลตามหลักวิชาการจะพบว่ามันเป็นไปไม่ได้ ทำนโยบายแบบนี้ไม่ได้ แต่ถ้าพูดโดยเอาอำนาจกับทุนบวกกันมก็น่ากลัวเหมือนกับที่เกิดขึ้นในประเทศไทยตอนนี้

“...ถ้ารัฐบาลชุดนี้อยู่อีก 2 ปีมันจะเกิดเรื่องมากมายอย่างที่สุด เพราะเห็นภาพชัดเจนแลว้วา่การรัฐประหารครั้งนี้ผทูี้่ไดรั้บผลกระทบมากที่สุดคือคนเล็กคนน้อย จากโครงการขนาดใหญ่ต่างๆ ส่วนคนชั้นกลางไม่ค่อยได้รับผลกระทบเท่าไร”

“ต้องเข้าใจว่าอำนาจมันใช้กับทุนลำบากเพราะทุนนั้นก็มีอำนาจในตัว แต่กับคนเล็กคนน้อยมันไม่มีทุน แล้วยิ่งกฎหมายไม่เอื้ออะไรสักอย่าง ถามว่าเขาเหล่านั้นจะเอาอะไรไปสู้ หายนะมันก็จะเกิดขึ้น”

“บ้านนี้เมืองนี้จะกลับไปสู่ยุคเถื่อนยุคที่คิดว่าดีก็ทำ เอากูดีกว่า ถ้ากูดีแล้ว กูทำมันก็ต้องดี นายกฯ ประยุทธ์ เป็นคนดี ถ้านายกฯ ประยุทธ์ บอกว่าจะทำ มันก็ต้องดี แบบนี้มันไม่ได้ กระบวนทัศน์แบบนี้มันตายกันหมด” นิวัฒน์ กล่าวตรงไปตรงมาเขาบอกว่า แนวทางที่ดีที่สุดคือการมีส่วนร่วม การได้พูดคุยได้แสดงความคิดเห็นและได้ตกลงร่วมกัน ไม่ใช่คนดีบอกว่าดีแล้วมันจะต้องดี สิ่งที่ดีคือต้องเอาทั้งคนที่ดีบ้างไม่ดีบ้างมาพูดคุยกัน แล้วช่วยกันหาสิ่งที่ดี นี่คือสิ่งที่ถูกต้อง“ก็ลองเอาหม่อมอุ๋ย เอานายกฯ เอาผม ถีบลงน้ำ มันก็หัวเดียวเท่ากันหมด มันก็ต้องช่วยกันคิดถึงจะรอด ไม่เกี่ยวกับคนดีหรือไม่ดีแล้ว ถ้าไม่ช่วยกันคิด ไม่ช่วยเหลือกัน คนดีก็อาจไม่รอดนะ ก็ต้องมาคุยกัน มาช่วยกัน”

ประนกลุ่มคนรักษ์เชียงของ ยืนกรานว่า นโยบายการพัฒนาใดๆ ต้องเริ่มต้นที่ฐานรากคือท้องถิ่นเป็นลำดับแรก “การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมสามารถทำได้ทันที แต่มันกลับถูกเบียดโดยวิธีคิดที่ไม่เห็นความสัมพันธ์ในเรื่องของการพัฒนาว่าจะมีอาชีพไหนร่วมกันได้บ้าง คุณก็เลยไปมุ่งเสริมเรื่องการค้าอย่างเดียว อย่างเขตเศรษฐกิจพิเศษคุณก็พูดอย่างเดียวคือเรื่องการค้าทั้งนั้น แต่จริงๆ คำว่าพิเศษ มันมีมากกว่าการค้า

“...ถ้าจะใช้คำว่าพิเศษ ก็ต้องมาดูกันว่าพิเศษสำหรับเชียงของเป็นอย่างไรเพราะเมืองนี้มีถึง 9 กลุ่มชาติพันธุ์ คุณจะทำประโยชน์จาก 9 กลุ่มชาติพันธุ์อย่างไร หรือเมืองนี้เป็นเมืองชายขอบที่มีความสัมพันธ์กับเพื่อนบ้านมาโดยตลอด เมืองนี้มีที่ราบลุ่มที่ปลูกข้าวได้ดีมาก เมืองนี้มีภูมินิเวศที่เหมาะสมกับการท่องเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจ นี่คือพื้นฐานของเรา ส่วนเรื่องการค้าก็ต้องเป็นการค้าชุมชน”

...ต้องออกแบบให้พิเศษสหรับคนเชียงของ ไม่ใช่พิเศษสหรับกลุ่มทุน