posttoday
วุฒิสภามีไว้ทำอะไร

วุฒิสภามีไว้ทำอะไร

01 สิงหาคม 2558

หลายๆ ประเทศมีระบบสภาเดี่ยว เช่น เดนมาร์ก ฟินแลนด์ แต่มีอีกหลายประเทศที่มีระบบสภาคู่ เช่น อังกฤษ สหรัฐอเมริกา ซึ่งเหตุผลการมีสภาเดี่ยวหรือสภาคู่ นั่นก็คือ การมีกลไกทำหน้าที่รัฐสภาเพียงหนึ่งกลไกหรือมีสองกลไก ที่มีหนึ่งกลไกก็จะมีชื่อเรียกแตกต่างกันไป โดยทำหน้าที่ในฐานะที่เป็นรัฐสภาโดยสมบูรณ์ โดยการใช้เพียงสภาเดียว ส่วนที่มีสองกลไก ส่วนมากก็จะเรียกกันเป็นสภาล่าง สภาบน หรือชื่ออย่างเป็นทางการ ส่วนใหญ่ก็จะเป็นสภาผู้แทนฯ กับวุฒิสภา โดยให้สองสภาทำหน้าที่ทั้งแยกกัน และร่วมกัน รวมการทำหน้าที่ในลักษณะต่างๆ ของทั้งสองสภา เป็นการทำหน้าที่โดยรวมของรัฐสภา

หลายๆ ประเทศมีระบบสภาเดี่ยว เช่น เดนมาร์ก ฟินแลนด์ แต่มีอีกหลายประเทศที่มีระบบสภาคู่ เช่น อังกฤษ สหรัฐอเมริกา ซึ่งเหตุผลการมีสภาเดี่ยวหรือสภาคู่ นั่นก็คือ การมีกลไกทำหน้าที่รัฐสภาเพียงหนึ่งกลไกหรือมีสองกลไก ที่มีหนึ่งกลไกก็จะมีชื่อเรียกแตกต่างกันไป โดยทำหน้าที่ในฐานะที่เป็นรัฐสภาโดยสมบูรณ์ โดยการใช้เพียงสภาเดียว ส่วนที่มีสองกลไก ส่วนมากก็จะเรียกกันเป็นสภาล่าง สภาบน หรือชื่ออย่างเป็นทางการ ส่วนใหญ่ก็จะเป็นสภาผู้แทนฯ กับวุฒิสภา โดยให้สองสภาทำหน้าที่ทั้งแยกกัน และร่วมกัน รวมการทำหน้าที่ในลักษณะต่างๆ ของทั้งสองสภา เป็นการทำหน้าที่โดยรวมของรัฐสภา

ระบบสภาเดี่ยวไม่มีความจำเป็นต้องมาถกกันเรื่องของการทำหน้าที่ของอีกสภา โดยเฉพาะวุฒิสภา หากสรุปแบบง่ายๆ ระบบสภาเดี่ยวไม่มีวุฒิสภา ซึ่งภายใต้ระบบดังกล่าวไม่ต้องมาพูดกันถึงอำนาจหน้าที่ของสภาบน หรือวุฒิสภา แต่ในระบบสภาคู่การออกแบบ จัดวางกลไกการทำหน้าที่ต่างๆ จะต้องมีของทั้งสองสภา ซึ่งในส่วนของสภาผู้แทนฯ เป็นสภาหลักไม่ค่อยมีปัญหา แต่การกำหนดในส่วนของวุฒิสภาให้สมมาพาควรแก่การมีสภาดังกล่าวนั้นเป็นเรื่องที่ค่อนข้างละเอียดอ่อน

ประเทศที่เป็นระบบสภาคู่สมบูรณ์ สภาบน หรือวุฒิสภา และสภาล่าง หรือสภาผู้แทนฯ จะไม่มีข้อแตกต่างกันในเรื่องของระดับอำนาจ หากแต่จะมีหน้าที่ที่แตกต่างกัน ยกตัวอย่าง การเสนอกฎหมาย เช่น พระราชบัญญัติ หรือรัฐบัญญัติ การที่กฎหมายดังกล่าวจะผ่านได้ จะต้องผ่านความเห็นชอบของทั้งสองสภา ส่วนในระบบที่เรียกว่าเป็นระบบสภาคู่ต่างระดับอำนาจ  อำนาจระหว่างสองสภาจะมีระดับที่แตกต่างกัน โดยทั่วไปแล้วสภาล่าง จะมีอำนาจมากกว่าสภาบน หรือวุฒิสภา ซึ่งมักจะอยู่ในระดับของการทำหน้าที่เป็นสภาตรวจสอบ โดยอาจจะมีอำนาจด้านอื่นๆ ที่ไม่เกี่ยวกับการตรวจสอบสภาผู้แทนฯ เช่น การให้ความเห็นชอบการดำรงตำแหน่งของผู้ดำรงตำแหน่งในองคาพยพต่างๆ ของภาครัฐ

นอกจากการพิจารณาพื้นฐานการทำหน้าที่ของวุฒิสภาและร่วมกันกับสภาผู้แทนฯ แล้วยังมีเกณฑ์พิจารณาจากการได้มาซึ่งวุฒิสมาชิกด้วย เช่น หากวุฒิสมาชิกมาจากการเลือกตั้งสภาก็มักใกล้ความเป็นระบบสภาคู่สมบูรณ์ หรือหากเป็นระบบสภาคู่ต่างระดับอำนาจ อำนาจวุฒิสภาและสภาผู้แทนก็จะไม่ห่างกันมากนัก

ประเทศส่วนใหญ่ที่มีวุฒิสภาก็มักจะมองสภาดังกล่าวนี้เป็นสภาพี่เลี้ยง หรือสภาตรวจสอบ โดยทำหน้าที่คอยพิจารณาการทำงานของสภาผู้แทนฯ ไทยก็ประมาณนี้ เอาไว้คราวต่อๆ ไปมาดูวุฒิสภาของไทยกันครับ

ข่าวล่าสุด

“ศุภณัฐ” แฉงบเยียวยาน้ำท่วม 5,290 ล้านใกล้หมด แต่ประชาชนอีก 1.7 ล้านรายยังไม่ได้เงิน

“ศุภณัฐ” แฉงบเยียวยาน้ำท่วม 5,290 ล้านใกล้หมด แต่ประชาชนอีก 1.7 ล้านรายยังไม่ได้เงิน