ขายหุ้นล้างหนี้ ยิงปืนนัดเดียวได้หลายเด้ง

โดย...เกียรติศักดิ์ ผิวเกลี้ยง

กระทรวงการคลังออกมาระบุชัดเจนว่า ภายใน 2 เดือนนี้จะเสนอร่าง พ.ร.บ.ให้กระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อบริหารจัดการหนี้ 7.2 แสนล้านบาท เพื่อให้การใช้หนี้ของประเทศมีความชัดเจน ไม่เป็นดินพอกหางหมูเพิ่มขึ้นทุกวันจนหาทางลดไม่เจอ

หนี้ที่ต้องสางภายใต้กฎหมายพิเศษนี้ ประกอบด้วย หนี้จากโครงการรับจำนำข้าว 5.12 แสนล้านบาท ที่เหลืออีกประมาณ 2 แสนล้านบาท เป็นหนี้ที่รัฐบาลต้องชดเชยขาดทุนให้กับการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) และองค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก.) และยังมีหนี้ที่รัฐบาลต้องจ่ายสมทบกองทุนประกันสังคมที่ค้างจ่ายมานาน

สาระสำคัญของกฎหมายจะมีการบริหารจัดการหนี้และชำระหนี้ทั้งหมด 7.2 แสนล้านบาทให้หมดภายใน 20 ปี จากเดิมที่ไม่มีการกำหนดให้ใช้หนี้ภายในกี่ปี ทำให้เมื่อถึงกำหนดชำระหนี้ หากรัฐบาลไม่มีเงินก็จะใช้วิธีการยืดเวลาการชำระหนี้ออกไปเรื่อยๆ ทำให้ประเทศมีภาระจ่ายดอกเบี้ยเงินกู้จำนวนมาก ขณะที่ต้นเงินกู้ยังอยู่เท่าเดิมหรือลดลงน้อยและช้ามาก

นอกจากนี้ ในกฎหมายพิเศษนี้ยังให้อำนาจกระทรวงการคลังขายทรัพย์สมบัติของชาติ ประเภทหุ้นที่กระทรวงการคลังถืออยู่ในบริษัทต่างๆ และคิดว่าไม่ได้เกิดผลประโยชน์กับประเทศมากนัก รวมถึงต้องไม่สร้างผลกระทบให้กับราคาหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ เพื่อมาลดต้นเงินกู้ในส่วนนี้ให้เร็วมากขึ้น โดยกฎหมายจะกำหนดชัดเจนว่าเงินที่ได้จากการขายหุ้นไม่ต้องนำส่งคลังใช้ผ่านระบบวิธีการงบประมาณ แต่ให้นำเงินดังกล่าวมาใช้ลดหนี้ในส่วนนี้ทันที

การออกกฎหมายพิเศษล้างหนี้ และมีการพ่วงขายหุ้นที่กระทรวงการคลังมาใช้หนี้ครึ่งนี้ ถือว่าเป็นมาตรการยิงปืนนัดเดียวได้นกหลายตัว

เพราะการออกกฎหมายพิเศษล้างหนี้ครั้งนี้ ทำให้เกิดความชัดเจนด้านการบริหารของรัฐบาล โดยเฉพาะหนี้จากโครงการรับจำนำข้าวก้อนโต ที่สถาบันจัดอันดับความน่าเชื่อถือจับตามองว่าการแก้ไขมาตลอด หากมีกำหนดวิธีจัดการชัดเจน ก็น่าจะส่งผลดีกับเครดิตของประเทศในอนาคต

นอกจากนี้ ยังมีผลทางการเมือง เพราะการออกกฎหมายพิเศษนี้จะเป็นการสร้างตราบาปให้กับรัฐบาลที่ผ่านมา จากการที่โครงการรับจำนำข้าวทำให้ประเทศเสียหายหลายแสนล้านบาท จนต้องออกกฎหมายพิเศษมาบริหารหนี้ และขายทรัพย์สินสมบัติของประเทศมาใช้หนี้

ขณะเดียวกัน ยังได้ประโยชน์ใช้หนี้ที่รัฐบาลค้างจ่ายเพื่อชดเชย รฟท. ขสมก. และกองทุนประกันสังคม ไปพร้อมกันครั้งเดียว ไม่ต้องเสียเวลามาออกกฎหมายหลายฉบับให้เสียเวลา ช่วยให้องค์กรทั้ง 3 แห่งมีฐานะการเงินที่เข้มแข็งทำให้การบริหารงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น

การออกกฎหมายพิเศษนี้ ยังช่วยลดต้นทุนเงินของประเทศลดลง เพราะกำหนดเวลาใช้หนี้ที่ชัดเจนภายใน 20 ปี โดยกระทรวงการคลังประเมินว่า ต้นทุนการบริหารหนี้ 7.2 แสนล้านบาท อยู่ที่ 3.5% ต่อปี ทำให้แต่ละปีมีภาระงบประมาณ 6.4 หมื่นล้านบาท หากคิดย้อนกลับจะพบว่าภายใน 20 ปี ประเทศมีภาระที่ต้องใช้ทั้งเงินต้นและดอกเบี้ยสูงถึง 1.28 ล้านล้านบาท หากบริหารหนี้แบบเก่าไม่มีเงินจ่าย ก็ต่ออายุหนี้ออกไปเรื่อยๆ ก็ยิ่งทำให้ประเทศมีภาระเพิ่มขึ้น

นอกจากนี้ การใส่ออปชั่นพิเศษโดยให้กระทรวงการคลังขายหุ้นมาใช้หนี้เพิ่ม ทำให้ลดภาระงบประมาณและต้นทุนเงินกู้ลดลงมากขึ้น

สมหมาย ภาษี รมว.คลัง ออกมาแจงว่า ปัจจุบันงบประมาณปี 2559 มีการตั้งงบชำระต้นเงินกู้เพียง 6.1 หมื่นล้านบาท ชำระดอกเบี้ย 1.39 แสนล้านบาท รวมเป็นเงินงบประมาณสูงถึง 2 แสนล้านบาท หรือ 7.35% ของงบประมาณรายจ่าย และคิดเป็น 8.59% ของรายได้ที่คาดว่าจะเก็บได้ปีงบประมาณ 2559 เมื่อกฎหมายพิเศษออกมาจะทำให้งบประมาณมีภาระชำระหนี้เพิ่มปีละ 6.4 หมื่นล้านบาท คิดแล้วมากกว่า 10% ของงบประมาณรายจ่ายและรายได้ที่เก็บได้ แสดงให้เห็นว่ารายได้ที่เก็บได้ถูกนำไปใช้หนี้ ส่งผลให้งบลงทุนจะมีน้อยลงทันที

ดังนั้น การขายหุ้นเพื่อนำมาใช้หนี้ 7.2 แสนล้านบาท จะช่วยลดภาระงบประมาณให้ตึงตัวน้อยลง โดยคลังคาดว่าภายใต้กฎหมายพิเศษนี้จะมีรายได้จากการขายหุ้นไม่ต่ำกว่า 1 แสนล้านบาท ทำให้ต้นเงินกู้ลดจาก 7.2 แสนล้านบาท เหลือ 6.2 แสนล้านบาททันที

การขายหุ้นล้างหนี้ครั้งนี้ยังส่งผลประโยชน์ให้คลังบริหารจัดการหุ้นที่คลังถืออยู่มีระบบระเบียบมากขึ้น อันดับแรกการโละหุ้นที่คลังถืออยู่ต่ำกว่า 50% ซึ่งไม่ได้มีอำนาจเข้าไปบริหาร และไม่ได้เกิดผลประโยชน์กับประเทศจำนวนมาก และมีการคิดทำกันมาหลายครั้งแต่ไม่เคยประสบความสำเร็จ  แต่หากมีเป้าหมายขายหุ้นที่ชัดเจนว่าต้องการนำมาใช้หนี้ที่ระบุไว้ในกฎหมายพิเศษ โอกาสที่จะไปได้ถึงฝั่งก็มีมากขึ้น

นอกจากนี้ คลังยังถือโอกาสจากการขายหุ้นใช้หนี้ครั้งหนี้ สางปัญหาการตั้งบริษัทลูกของรัฐวิสาหกิจหลายแห่งเพื่อผ่องถ่ายผลประโยชน์ของประเทศไปให้กับกลุ่มทุนหรือเอกชน ทั้งที่บริษัทลูกของรัฐวิสาหกิจถือว่าเป็นทรัพย์สินของแผ่นดิน

สมหมาย ออกมาระบุชัดเจนว่า การขายหุ้นใช้หนี้จะเริ่มจากบริษัทที่คลังถือหุ้นและอยู่นอกตลาดหลักทรัพย์ก่อน แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะไม่แตะบริษัทที่คลังถือหุ้นและอยู่ในตลาดหลักทรัพย์ รวมถึงบรรดาบริษัทลูกของรัฐวิสาหกิจจำนวนหลายแห่งที่บริหารกันจนคิดว่าเป็นบริษัทของตัวเอง มีการลงทุนหาผลประโยชน์กันอย่างสนุกสนาน โดยไม่ได้คิดว่าทรัพย์สมบัติดังกล่าวเป็นของหลวง จึงต้องมีการพิจารณาขายออกและนำเงินมาใช้หนี้ของประเทศบ้าง

ทั้งหมดจะเห็นว่าการออกกฎหมายพิเศษล้างหนี้ ทำครั้งเดียวนอกจากล้างหนี้ได้แล้ว ในขั้นปฏิบัติการขายหุ้นมาใช้หนี้ก็ได้ประโยชน์หลายเด้งอีกด้วย

อย่างไรก็ตาม การขายหุ้นมาใช้หนี้ก็มีผลกระทบ หากเป็นการขายหุ้นที่อยู่ในตลาดหลักทรัพย์ ก็จะมีผลกระทบกับราคาหุ้นและดัชนีหลักทรัพย์ให้ลดลงได้ ซึ่งสมหมายออกมายืนยันทันทีว่าจะไม่เข้าไปแตะต้องขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ที่คลังถืออยู่ และมีการดำเนินการที่ดีอยู่แล้ว

นอกจากนี้ การขายหุ้นใช้หนี้ยังมีปัญหาในทางปฏิบัติว่าจะทำอย่างไรให้การขายหุ้นดังกล่าวได้ราคาที่เหมาะสม ประเทศไม่เสียผลประโยชน์ หรือไม่ได้มีการขายเพื่อเอื้อประโยชน์ให้กับกลุ่มทุนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งเป็นการเฉพาะ ทำให้การออกกฎหมายพิเศษล้างหนี้มีตำหนิ ซ่อนรูปขายหุ้นเทกระจาดให้กับกลุ่มทุน

ดังนั้น การออกกฎหมายพิเศษขายหุ้นล้างหนี้ หากทำดีก็ได้ผลหลายเด้ง แต่หากทำไม่รอบคอบ ไม่โปร่งใส ก็จะเป็นบูเมอแรงย้อนกลับมาสร้างปัญหาให้กับรัฐบาลได้ไม่แพ้กัน