เสียเวลา

ในที่สุดประเทศไทยก็มีกฎหมายเก็บภาษีมรดกเป็นครั้งแรก ถือเป็นกฎหมายประวัติศาสตร์ฉบับหนึ่ง เนื่องจากหลายรัฐบาลมีแนวคิดจะเก็บภาษีมรดกจากเศรษฐีทั้งหลาย เพื่อนำรายได้ไปใช้พัฒนาประเทศ แต่แนวคิดนี้ไม่เคยทำได้เลย

สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ผ่าน พ.ร.บ.ภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2558 เมื่อวันที่ 22 พ.ค.นี้ ซึ่งจะมีผลบังคับใช้กฎหมายภายใน 180 วัน หลังจากที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ตัวกฎหมายที่ผ่านการพิจารณาจาก สนช.ทั้ง 3 วาระ มีการเปลี่ยนแปลงไปค่อนข้างมากจากร่างกฎหมายเดิม โดยเฉพาะมูลค่าสินทรัพย์ที่ได้รับมรดกได้เพิ่มวงเงินขึ้นจากเดิมที่ได้รับมรดก 50 ล้านบาทขึ้นไปต้องเสียภาษีส่วนเกินในอัตรา 10% แต่กฎหมายที่ผ่านสภากำหนดวงเงิน 100 ล้านบาท หากผู้ได้รับมรดกเป็นบุพการี หรือผู้สืบสันดานให้เสียภาษีในอัตรา 5%

สำหรับบทกำหนดโทษ หากผู้รับมรดกไม่ยื่นแบบแสดงรายการภาษี ต้องระวางโทษปรับไม่เกิน 5 แสนบาท และผู้ใดทำลาย ย้ายไปเสีย ซ่อนเร้น ทรัพย์สินมรดกไปให้ผู้อื่น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี และปรับไม่เกิน 4 แสนบาท ผู้ใดจงใจยื่นข้อความเท็จ หรือใช้กลอุบายพยายามฉ้อโกง หลีกเลี่ยงการเสียภาษี ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 2 แสนบาท

กฎหมายที่ผ่านสภาออกมา อาจจะตรงใจกับเศรษฐีผู้มีมรดก ที่เข้าข่ายจะต้องเสียภาษี แต่ในทางปฏิบัติแล้ว การแก้ไขวงเงินเป็นจะเก็บภาษีมรดกสำหรับวงเงินส่วนที่เกิน 100 ล้านบาทนั้น อาจจะทำให้รัฐเก็บภาษีได้น้อยมาก จนไม่แน่ใจว่าคุ้มค่าการเสียเวลาไปออกกฎหมายมาจัดเก็บหรือไม่

เจตนารมณ์ของการเก็บภาษีมรดกก็คือการลดความเหลื่อมล้ำระหว่างคนรวยและคนจนในประเทศไทย ช่วยยกระดับชีวิตของประชาชนที่ยากไร้ให้ดีขึ้น และที่สำคัญคือเพื่อไม่ให้ใครมีการนำเอาประเด็นเรื่องฐานะมาแบ่งแยกคนไทยจนกลายเป็นปัญหาความขัดแย้งอย่างรุนแรงของคนในชาติ

กรณีของภาษีมรดกนี้ เป็นตัวอย่างของการออกกฎหมายเก็บภาษีคนรวย ที่เก็บภาษีได้ยากเย็นที่สุด และน่าเป็นห่วงว่าการเตรียมการของกระทรวงการคลังที่จะต้องเสนอร่าง พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ที่ก็จะมีปัญหาในลักษณะเดียวกัน เพราะคนที่ถือครองที่ดินในประเทศไทยมากที่สุดคือมหาเศรษฐีไม่กี่ตระกูล และผู้ประกอบการอสังหาริมทรัพย์รายใหญ่ ซึ่งคงจะไม่ยินดีที่กฎหมายนี้จะเข้าสู่การพิจารณาของรัฐบาลอย่างแน่นอน

หากคิดว่าการออกกฎหมายนี้เพื่อเป็นสัญลักษณ์ว่าได้มีความพยายามที่จะลดช่องว่างคนรวยและคนจน เท่านั้นคงไม่พอ เพราะหากออกกฎหมายมาแล้ว แต่กฎหมายแทบจะไม่มีผลในทางปฏิบัติ กฎหมายนี้มีก็เหมือนไม่มี เป็นความล้มเหลวในการบดช่องว่างความเหลื่อมล้ำทางสังคม

รัฐบาลควรจะเอาเวลาไปพิจารณากฎหมายเศรษฐกิจที่เป็นอุปสรรคต่อการค้าการลงทุนจะดีกว่า