ฉี่หลากประเภท

โดย...ซิวซี แซ่ตั้ง

สำหรับราคารับซื้อฉี่ที่ผมจำได้ คือ 2 ถังฉี่มีราคาราวๆ 60 บาทไทย ซึ่งถือว่าราคาสูงทีเดียว หากย้อนกลับไปเกือบ 70 ปีก่อนนั้น และการซื้อฉี่ใช่ว่าจะหาซื้อได้ในละแวกใกล้ๆ บ้าน บางทีต้องเดินเท้าไปไกลถึง 3 กิโลเมตร บางครั้ง 5 กิโลเมตรก็มี

การซื้อฉี่ไม่ง่ายเหมือนกับการรับจ้างหาบของ เพราะงานแบกหรือหาบคืองานที่ใช้แต่กำลังเพียงอย่างเดียว ไม่ต้องคิดแก้ปัญหาอะไร ขนของไปให้พ่อค้าที่เขาว่าจ้าง งานเสร็จก็ได้รับเงินค่าจ้าง แต่เมื่อผมก้าวเข้าสู่การเป็นคนซื้อฉี่ มีหลายอย่างที่ต้องขบคิด ต้องวางแผน หลากหลายปัญหาที่ต้องเจอและต้องแก้ให้ได้

หากผมไม่ได้เข้าไปซื้อฉี่จะไม่รู้เลยว่าฉี่ไม่ใช่สิ่งที่จะซื้อกันแบบซี้ซั้ว สักแต่ว่าเป็นฉี่แล้วจะเหมือนกัน ความจริงที่ได้รู้ในเวลาต่อมาคือ ฉี่มีหลายแบบและมีคุณภาพแตกต่างกัน ซึ่งหากไม่ระวังจะเจอกลโกงจากคนขายที่หลอกให้ผู้ซื้อฉี่หน้าใหม่อย่างผมต้องปวดหัว

“คุณภาพของฉี่” ถือเป็นเรื่องหลักที่ต้องให้ความสนใจมาก ส่วนอึนั้นพวกเราคิดว่า “อะไรก็ได้”ดังนั้นการหาซื้อฉี่มาทำปุ๋ยพืชไร่จึงต้องมีข้อสังเกตไม่ใช่น้อย

แม้เมื่อตอนเป็นเด็กผมจะรู้เรื่องการซื้อฉี่มาทำปุ๋ย แต่เมื่อโตเป็นหนุ่มต้องซื้อขายฉี่เพื่อนำมาใช้เป็นประโยชน์ได้มากที่สุด ผมจำเป็นต้อง “รู้จริง” มากยิ่งขึ้น

คนซื้อฉี่อย่างผมจำเป็นต้องแยกแยะให้ออกว่า ฉี่ชนิดไหนควรซื้อหรือฉี่ชนิดไหนควรเดินหนีให้ไกลๆ นั่นเพราะว่าฉี่ที่ไม่มีคุณภาพจะขายไม่ได้ เพราะไม่มีคุณค่ามากพอที่จะนำมาเป็นปุ๋ยปลูกพืชไร่ได้เลย แต่ฉี่ที่มีคุณภาพนั้นต้องถือว่าเป็นตัวเร่งให้พืชเจริญเติบโตได้ดีจริงๆ

มีข้อสังเกตสำหรับฉี่ดีมีคุณภาพที่ผมใช้คัดเลือกในการซื้อขาย คือ

1.ต้องขึ้นฟองดี เพราะนั่นหมายถึงสารอาหารที่มีอยู่ในฉี่มีคุณภาพมากพอสำหรับนำไปทำเป็นปุ๋ย ไม่ใช่ตักขึ้นมาดูแล้วฟองผุดขึ้นเดี๋ยวเดียวก็หายไป แบบนั้นถือว่าเป็นฉี่คุณภาพต่ำ ราคาก็ต่ำตามไปด้วย

2.กลิ่นแรงพอใช้ ฉี่ที่ไม่ค่อยมีกลิ่นนั้น มาจากเจ้าของฉี่ที่ไม่ได้กินสารอาหารที่มีคุณค่านัก เรียกว่าไม่ได้กินดีอยู่ดีจึงไม่ค่อยมีกลิ่น แต่เจ้าของฉี่บางบ้านหัวใส รู้ว่าตัวเองกินอาหารไม่มีคุณค่า ฉี่ไม่มีกลิ่น แต่พวกเขาคิดค้นกลิ่นมาหลอกพ่อค้า ด้วยการปลอมปนกลิ่นด้วยวิธีการที่ล้ำลึกจริงๆ ส่วนใหญ่แล้วมักใส่ปลาจำนวนหนึ่งลงไปในบ่อฉี่เพื่อให้เมือกคาวปลานั้น “สร้างกลิ่นฉี่” ให้ได้ตามที่ต้องการ แต่พ่อค้าซื้อฉี่ที่มีประสบการณ์และมีปฏิภาณไหวพริบดีมักไม่หลงกล เนื่องจากกลิ่นฉี่ที่มีกลิ่นปลาลงไปปลอมปนนั้นสามารถแยกแยะได้ ถ้ามีความชำนาญมากเพียงพอ

3.ต้องมีสีเหลือง แต่เจ้าบ้านบางคนก็มีวิธีการ “แต่งสี” อีกนั่นแหละ พวกเขาจะหาฟางข้าวมาแช่ในถังฉี่สักระยะหนึ่ง ฟางข้าวเหล่านั้นจะถูกกรดในฉี่กัดสีออกมาเหมือนเป็นการละลายสีฟางลงในน้ำ เรื่องนี้พ่อค้าซื้อฉี่ต้องตรวจสอบกันละเอียดให้ดี

ผมเองก็ต้องตรวจสอบอยู่เสมอ บางครั้งถ้าพลาดท่าไปบ้างก็ต้องเอาความผิดพลาดมาเป็นบทเรียน และถือเป็นเรื่องที่ต้องจดจำอยู่เสมอ พลาดท่าเท่าไหร่ยิ่งได้เรียนรู้และฉลาดมากขึ้นเท่านั้น และนั่นทำให้ผมไม่หวนกลับไปยังบ้านที่ขายฉี่หลอกลวงหรือปลอมปนคุณภาพฉี่อีกต่อไปเลย เพราะถือว่าไม่จริงใจ คนที่ไม่จริงใจต่อกันก็ไม่สมควรที่จะคบค้า อย่างดีเจอหน้ากันก็แค่ยิ้มให้กัน

เมื่อเรียนรู้วิธีดูฉี่เป็นแล้ว กระบวนการยังไม่จบแค่นั้น ผมจำเป็นต้องรู้ว่าฉี่ที่ดีมีอยู่ที่ไหนบ้าง ซึ่งจากการตระเวนซื้อฉี่มาระยะหนึ่ง ทำให้ผมรู้ดีว่าสถานที่ที่มีฉี่ดีๆ มีคุณภาพก็คือ

1.ฉี่ของบ้านที่สูบฝิ่น

ท้องถิ่นที่ผมอยู่นั้นเรียกคนสูบฝิ่นว่าพวก “กินฝิ่น” ฝิ่นคงมีฤทธิ์ไปทำลายส่วนดีๆ ของร่างกายให้ออกมากับฉี่ จึงทำให้ฉี่ของคนพวกนี้เป็นฉี่คุณภาพดีที่สุด วันไหนที่ได้ฉี่ ของบ้านที่กินฝิ่นผมจะดีใจมาก เพราะเอาไปขายจะได้ราคา เอาไปใช้ในเรือกสวนไร่นาก็ทำให้พืชเจริญเติบโต ออกดอกออกผลดี ฉี่ของบ้านที่กินฝิ่นฟองจะเยอะมาก แต่ละฟองบ่งบอกถึงคุณค่าสารอาหารที่ยอดเยี่ยมที่พืชต้องการ ฉี่จากบ้านคนสูบฝิ่นสามารถผสมน้ำได้กว่า 8 เท่าเลยทีเดียว

2.ฉี่ของบ้านที่กินดีอยู่ดี

เวลานั้นอาหารการกินในเมืองจีนอัตคัดขาดแคลนไม่ใช่น้อย การมีไข่มีปลาเค็มกิน ถือว่าเป็นเรื่องพิเศษมากคนที่อยู่ในบ้านที่มีอาหารการกินดี เช่น มีไข่ มีหมู มีไก่หรือมีปลาเค็ม ฉี่ของคนในบ้านเหล่านี้จึงมีคุณภาพ นับเป็นอันดับสองรองจากฉี่ของคนสูบฝิ่น ซึ่งเป็นฉี่ที่มีปริมาณฟองเยอะเช่นกันและฉี่ของคนพวกนี้ก็เป็นที่ต้องการของคนรับซื้อฉี่คู่แข่งของผมด้วย ดังนั้นต้องแข่งขันกันในเรื่องราคาและการเจรจา ผมสังเกตเห็นว่า บางครั้งเงินก็ไม่ใช่เรื่องใหญ่ หากคนที่ต้องการขายถูกใจและพอใจจะขายให้เรา ไม่จำเป็นต้องราคาสูงกว่า แต่อาศัยพูดคุยเป็น บางที่คู่แข่งผมให้ราคาสูงกว่า แต่พูดไม่เข้าหู คนขายก็ยังอยากจะขายให้ผมทั้งที่ให้ราคาถูกกว่าด้วยซ้ำ ฉี่คุณภาพระดับนี้สามารถผสมน้ำได้ประมาณ 5-6 เท่า

3.ฉี่ของบ้านชนชั้นกลาง

เป็นฉี่ที่มีคุณภาพรองลงมา ฉี่ของคนกลุ่มนี้แม้จะมีอาหารกินทุกมื้อแต่ใช่ว่าจะเป็นอาหารดีๆ บางมื้อดี บางมื้อด้อยคนพวกนี้ส่วนใหญ่จะเป็นชาวบ้านระดับกลางถึงระดับล่าง และมักเป็นพวกค้าขายปลีกย่อยเล็กๆ น้อยๆ ฉี่ของพวกเขามีฟองน้อยและคนกลุ่มนี้มักจะปลอมปนฉี่ของตัวเองอยู่บ่อยๆ ถ้าพ่อค้าซื้อฉี่ไม่ตรวจสอบให้ดี ก็อาจเจอฉี่ที่ผ่านการตกแต่งมาแล้วเสมอ ฉี่คุณภาพระดับนี้สามารถผสมน้ำได้เพียง 2-3 เท่าเท่านั้นเอง

4.ฉี่คุณภาพแย่สุดจากบ้านคนจนๆ

ฉี่ประเภทนี้เป็นฉี่ของบรรดาคนยากจน โดยเฉพาะเป็นพวกตกงานและไม่มีเงินทองจะซื้ออาหารกิน อดมื้อกินมื้อ แม้จะมีของกินก็มักเป็นของที่ไม่ค่อยมีประโยชน์ พฤติกรรมการกินเป็นแบบกินเพื่อให้อิ่มท้อง ไม่สนใจว่ามีประโยชน์หรือไม่ สารอาหารที่จำเป็นสำหรับพืชจึงแทบไม่มีในฉี่ของคนจำพวกนี้ ไม่มีใครจะไปซื้อฉี่จากคนกลุ่มนี้

คนกลุ่มนี้จึงมักตกแต่งฉี่เพื่อตบตาคนซื้อฉี่ แต่คนซื้อฉี่ก็รู้ได้ไม่ยาก เพราะสิ่งที่เห็นกับสิ่งที่เป็นมันค้านกันอยู่ในตัว ซึ่งก็คือ “ฐานะ” ความเป็นอยู่ของพวกเขานั่นเอง คนพวกนี้มักตกแต่งฉี่ให้ดี มีกลิ่น มีความข้น มีฟอง หรือมีสีสันดี ทำให้ฉี่ดูมีคุณภาพ แต่ฐานะความยากจนของพวกเขาที่เห็นชัดๆ มันเป็นสิ่งที่บอกได้ว่าพวกเขาไม่มีทางที่จะมีฉี่ดีๆ แบบนั้นในบ่อได้ เพราะพวกเขาไม่ได้กินอาหารดีมีประโยชน์ จะฉี่ออกมาดีได้อย่างไร เพราะอย่างนั้นฉี่ที่เห็นคือการตกแต่ง เรื่องพวกนี้ต้องอาศัยการช่างสังเกตและประสบการณ์

เห็นไหมครับว่า เรื่องฉี่ไม่ใช่เรื่องกล้วยๆ เลย ผมต้องแสวงหาฉี่ดีๆ ซึ่งเป็นที่ต้องการของตลาด นอกจากนั้นผมยังต้องผูกมิตรกับชาวบ้านที่มีฉี่คุณภาพดี ใช้มนุษยสัมพันธ์ ความเป็นมิตรเพื่อที่จะได้ให้เขานำฉี่มาขายให้ผม

การเป็นผู้ซื้อฉี่ แม้จะเป็นผู้ซื้อแต่ก็ไม่ต่างจากการเป็นเซลส์ขายสินค้า ต้องฉลาด พูดคุยเจรจามีไหวพริบปฏิภาณ แต่เหนือสิ่งอื่นใดผมจะยึดหลักความซื่อสัตย์ จริงใจ และไม่หลอกลวง ซึ่งเป็นหลักที่ผมใช้ดำเนินธุรกิจมาตลอดและเติบโตมาจนทุกวันนี้

(อ่านต่อฉบับวันเสาร์หน้า)