หยุดระแวง ปรองดองเกิด

เมื่อคณะราษฎรยึดอำนาจการปกครอง เปลี่ยนสยามมาเป็นประเทศมีรัฐธรรมนูญ ตามระบอบประชาธิปไตย พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 โปรดเกล้าฯ พระราชทานรัฐธรรมนูญฉบับถาวร เมื่อวันที่ 10 ธ.ค. 2475 นับแต่นั้นประเทศไทยจึงมีที่ยืนในโลกที่นานาอารยประเทศให้การยอมรับ

เวลาผ่านไปไม่นาน รัฐธรรมนูญ ที่เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ได้รับการอัญเชิญประดิษฐานบนพานแว่นฟ้า มีทหารเกียรติยศยืนรักษาการ เหมือนดังสมมติเทพ ก็ถูกนายกรัฐมนตรีสมัยนั้น (พระยามโนปกรณ์นิติธาดา) สั่งเบรก โดยไม่ให้เปิดประชุมสภาผู้แทนราษฎร แม้จะเป็นสมัยประชุมแล้วก็ตาม อ้างว่ามีผู้ฝักใฝ่คอมมิวนิสต์ได้หลุดรอดเข้าไปอยู่ในสภาผู้แทนราษฎร

เรื่องนี้ร้อนถึงนายพันเอกพระยาพหลพลพยุหเสนาต้องเสี่ยงเป็นเสี่ยงตายถวายชีวิตรื้อฟื้นคืนชีวิตให้รัฐธรรมนูญอีกครั้ง

พลตรีพระเจ้าวรวงศ์เธอกรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ ทรงพระนิพนธ์ในเรื่องนี้ว่า วันที่ 20 เจ้าคุณพหลฯ อีกฝ่ายหนึ่ง รู้สึกถึงความจำเป็นที่จะต้องเปิดสภา จึงได้จัดการจนเป็นผลสำเร็จ

เจ้าคุณพหลพลพยุหเสนาได้รับความยินยอมโดยทั่วไปว่าไม่เป็นผู้เห็นแก่ตัว ไม่เป็นผู้มักใหญ่ใฝ่สูง ไม่มีโลภเจตนาประการใดเลย ผู้ใดได้โอกาสสังสรรค์กับท่านแล้วจะตระหนักว่าท่านเป็นผู้อยู่ในความเที่ยงตรง รักความยุติธรรม รักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ เมื่อเห็นความไม่เป็นธรรมแล้วท่านก็ยอมพลีชีพจริงๆ รัฐธรรมนูญจึงได้ยืนขึ้นอีกครั้ง ครั้งนี้จึงหวังว่าจะยืนยงไปชั่วกาลนาน

ปัญหาประชาธิปไตยของไทย ไม่ว่าเมื่อ 83 ปีที่แล้ว หรือปัจจุบัน คือความหวาดระแวงคนไทยด้วยกัน แก้เรื่องนี้ ความสามัคคีปรองดองเกิดในประเทศนี้ โดยไม่ต้องพึ่งมาตรา 44 แห่งธรรมนูญชั่วคราว ของคุณสมชาย

เพื่อให้เห็นอดีตว่าเป็นอย่างไร ขออ้างพระนิพนธ์ของพลตรีพระเจ้าวรวงศ์เธอกรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ ที่คุณพิชัย วาสนาส่ง นำมาเล่าทางวิทยุ 101 เมื่อวันที่ 25 มิ.ย. 2545 ว่า เหตุการณ์ 1 ปี ของประชาธิปไตยไทย วันที่ 24 มิ.ย. 2475-24 มิ.ย. 2476 มีคติบางอย่างที่วิญญูชนพึงใคร่ครวญดู นั่นคือ 1.รัฐธรรมนูญเป็นองค์อันศักดิ์สิทธิ์ เป็นที่เคารพสักการะ ผู้ใดหาควรละเมิดไม่

2.รัฐธรรมนูญจะมีชีวิตอยู่ได้โดยสมบูรณ์ด้วยอาศัยความนิยมมหาชนเป็นเครื่องสนับสนุนและอาศัยข้าราชการที่เลื่อมใสในลัทธิรัฐธรรมนูญจริงๆ

3.ความเลื่อมใสของข้าราชการและความนิยมของราษฎรที่ว่ามานี้มีกำลังแรงกล้าอยู่ได้ก็ด้วยการศึกษาอบรม ด้วยการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเป็นการเปิดเผย การแถลงคารมทางหนังสือพิมพ์

4.เสรีภาพของราษฎรในการมีความเห็น และแสดงความเห็นด้วยหลักฐานเป็นสิ่งที่จำเป็น

5.ความสงบสุขอยู่ที่ใจสงบ เพราะฉะนั้นเพื่อนร่วมชาติต้องไว้ใจกัน ไม่ควรระแวงกัน และไม่ควรกระทำการอันใดให้เกิดความระแวงแคลงกันขึ้น ความระแวงเป็นเภทภัยที่นำมาซึ่งความปั่นป่วนและแตกความสามัคคีกันอย่างร้ายแรงที่สุด

พิชัย วาสนาส่ง พูดสรุปไว้ว่า เรื่องความหวาดระแวงที่มีในคนไทย ทำให้ประชาธิปไตยอายุ 70 ปี (พ.ศ. 2545) ต้องอ่อนแอ เพราะแต่ละคนนึกถึงผลประโยชน์ จนระแวงกันไปทั่วจาก 1 เป็น 2 และเพิ่มไปเรื่อยๆ ในที่สุดก็จะกระจายไปทั่วแผ่นดิน ไม่ว่าในหมู่ข้าราชการและในหมู่เอกชน

หยุดยั้งความหวาดระแวงเมื่อไร ปรองดองได้เมื่อนั้น