ปัญหาการขาดแคลน แรงงาน (1)

โดย...ทายาท ศรีปลั่ง กรรมการผู้จัดการ บริษัท เดอะ ไนล์

งานวิจัยเกี่ยวกับประชากรวัยทำงานของโลกในหลายสำนัก ต่างให้ข้อมูลที่ตรงกันว่าอัตราการเพิ่มของกำลังแรงงานโลกกำลังลดลง เนื่องจากอัตราการเติบโตของประชากรกำลังอยู่ในช่วงขาลง ทำให้ในหลายประเทศ โดยเฉพาะกลุ่มประเทศที่พัฒนาแล้ว เช่น ประเทศในทวีปยุโรปหรือญี่ปุ่นกำลังประสบกับปัญหาการขาดแคลนแรงงาน

แนวทางการแก้ปัญหาแนวทางหนึ่งที่ประเทศเหล่านี้นิยมใช้กัน คือ การโยกย้ายแรงงานจากต่างถิ่นเข้ามาทำงาน รวมถึงการนำเข้าแรงงานจากประเทศข้างเคียง โดยใช้อัตราค่าจ้างและคุณภาพชีวิตที่ดีกว่าเป็นตัวดึงดูด ซึ่งถ้าหากมองผลดีในเชิงเศรษฐศาสตร์แล้ว จะพบว่าการเคลื่อนย้ายแรงงานได้ช่วยให้เศรษฐกิจของบางประเทศในเอเชีย อาทิ ประเทศเกาหลี อินเดีย จีน และสิงคโปร์ ดีขึ้น เนื่องจากประเทศเหล่านี้มีประชากรในกลุ่มแรงงานที่มีคุณภาพและสามารถทำงานข้ามชาติได้เป็นจำนวนมาก ประเทศต่างๆ เหล่านี้จึงได้ผลประโยชน์จากการที่ประชากรโลกในวัยแรงงานนั้นขาดแคลน

ตัวอย่างหนึ่งที่เห็นชัดเจน คือ ในกลุ่มสหภาพยุโรป ซึ่งพบว่าอัตราการเพิ่มขึ้นของประชากรในปี 2543 ถือว่าเป็นอัตราสูงสุด แต่ในปี 2553 จำนวนประชากรของทวีปยุโรปได้เริ่มลดลง และจะเริ่มลดลงอย่างเห็นได้ชัดในปี 2563  ถึงปี 2573 เนื่องจากอัตราการเกิดน้อยกว่าอัตราการตายมาก

เช่นเดียวกับประเทศญี่ปุ่น ที่มีการลดลงของประชากร ตั้งแต่ปี 2553 เป็นต้นไป และจะดิ่งลงอย่างต่อเนื่องจนถึงปี 2563  จากการวิเคราะห์ของสำนักวิจัยต่างๆ เชื่อว่าสาเหตุสำคัญมาจากสภาพเศรษฐกิจที่รัดตัวและสภาพการเมืองที่ไม่แน่นอน ได้ส่งผลกระทบรุนแรงต่อการตัดสินใจที่จะมีบุตร เพราะประชากรส่วนใหญ่เริ่มไม่แน่ใจว่าจะสามารถเลี้ยงดูบุตรหลานได้อย่างมีคุณภาพหรือไม่? ดังนั้น อัตราการเจริญพันธุ์จึงลดลง จากที่เคยมีกันเยอะก็จะมีครอบครัวละ 1-2 คนเท่านั้น ขณะที่บางคู่ก็ตัดสินใจแต่งงานกันโดยไม่คิดมีบุตร เช่น ในฝรั่งเศส เยอรมนี อิตาลี และหลายประเทศในทวีปยุโรป

(อ่านต่อฉบับหน้า)