คำเตือนกทม.‘หมูปิ้ง-ไก่ย่าง’ พันจุดพอก‘มลพิษ’คนกรุง

โดย...นิติพันธุ์ สุขอรุณ

นโยบายการ “จัดระเบียบหมูปิ้ง-ไก่ย่าง” ของกรุงเทพมหานคร (กทม.) กลายเป็นทอล์กออฟเดอะ ทาวน์ ที่คนกรุงวิพากษ์วิจารณ์กันอย่างอื้ออึง ภายหลังปรากฏข้อมูลว่า “ควัน” จากการย่างหมูเต็มไปด้วยภัยร้าย

หากสูดดมเข้าสู่ร่างกายเป็นเวลานานและบ่อยครั้ง มีโอกาสถึงขั้นเสียชีวิต

“ไขมันที่ละลายจากเนื้อสัตว์ เมื่อหยดลงบนถ่านที่มีความร้อนสูงจะทำให้เกิดควันสีขาว ซึ่งภายในควันมีสารอินทรีย์ระเหยง่าย เมื่อเกิดปฏิกิริยาเคมีในอากาศและกระทบกับอวัยวะของร่างกายในส่วนที่บอบบาง เช่น คอ ตาจมูก จะทำให้เกิดการระคายเคืองโดยเฉพาะระบบทางเดินหายใจ”ศิริพร ตันติวณิชย์ ผู้อำนวยการกองจัดการคุณภาพอากาศและเสียง สำนักสิ่งแวดล้อม กทม. อธิบาย

นอกจากนี้ ควันสีขาวดังกล่าวยังมีผลต่อการทำงานของปอด เป็นสาเหตุหนึ่งของโรคปอดอักเสบเรื้อรัง อีกทั้งสารอินทรีย์ระเหยง่ายเมื่อรวมกับก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์แล้วเข้าสู่ร่างกาย จะสะสมเป็นสารก่อมะเร็งและทำให้เสียชีวิตได้ในท้ายที่สุด

กทม.ประเมินว่า ร้านอาหารปิ้งย่างเนื้อสัตว์ที่ขายบนทางเท้า ปัจจุบันมีจำนวนมากกว่า 1,000 ร้าน ซึ่งพ่อค้าแม้ค้าคือผู้ที่มีกลุ่มเสี่ยงมากที่สุด รองลงมาคือผู้ที่อาศัยอยู่ในชุมชนซึ่งอากาศไม่ถ่ายเท และจากการสำรวจพบว่า การปิ้งย่างตามทางเท้ามักใช้อุปกรณ์เตาถ่านที่ทำให้เกิดควันมาก โดยฝุ่นละอองที่เกิดจากการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์สร้างมลพิษมหาศาล

“ฝุ่นควันขนาดเล็กมากเมื่อผสมกับควันที่เกิดจากการเผาไหม้ของเครื่องยนต์ในย่านที่มีการจราจรหนาแน่น ทำให้เกิดการสะสมควันพิษเกินค่ามาตรฐาน ซึ่งสถานการณ์มลพิษทางอากาศใน กทม.ขณะนี้มีปัญหามลพิษมาก” ศิริพร กล่าว

ทั้งนี้ นำมาซึ่งนโยบายการรณรงค์ให้ผู้ประกอบการร้านค้าหมูปิ้งใน กทม.เปลี่ยนมาใช้อุปกรณ์ปิ้งย่างชนิดลดมลพิษ ซึ่งถูกออกแบบมาให้เป็นตะแกรงวางเนื้อสัตว์ห่างจากตัวเปลวไฟ ลดโอกาสการสัมผัสโดยตรง และไม่ทำให้ไขมันหยดลงบนถ่ายความร้อนสูง ทว่าต้องมีค่าใช้จ่ายเพิ่ม 1,000 บาท

อุปกรณ์ดังกล่าวสามารถลดปัญหาได้ถึง 4 เท่า เมื่อเทียบกับการปิ้งย่างเนื้อสัตว์จากเตาทั่วไป โดยผู้ที่สนใจสามารถเข้ามาศึกษาต้นแบบเตาไร้ควันได้ที่ กองจัดการคุณภาพอากาศและเสียง สำนัก
สิ่งแวดล้อม กทม.

สมหมาย จันทร์เฮง แม่ค้าร้านหมูปิ้งย่านอนุสาวรีย์ชัยฯ ยอมรับว่า ไม่เคยรู้มาก่อนว่าควันจากการปิ้งหมูจะเป็นพิษมาก เพราะไม่มีความรู้เรื่องสารพิษ คิดแต่เพียงว่าควันที่ออกมามันก็หอมดี จึงไม่ได้คิดอะไร ลูกค้าที่เดินผ่านหน้าร้านบางคนเมื่อได้กลิ่นเขาก็เดินกลับมาสั่งซื้อกันเป็นส่วนใหญ่

“ทุกวันนี้ขายหมูปิ้นมาเกือบ 5 ปี ยังไม่เคยตรวจร่างกายว่ามีอะไรผิดปกติหรือไม่ แต่ยอมรับว่าเมื่อใบหน้าสัมผัสกับควันขาวจะรู้สึกแสบตา แสบจมูกบ้าง และมีอาการแสบคอจนกระทั่งไอจาม จึงใช้ผ้าปิดปากอนามัยมาสวมเพื่อลดการสูดควันลง” สมหมาย ระบุ

หนูพลอย ธรรมบุตร แม้ค้าขายไก่ย่าง บอกว่า ทำอาชีพนี้มา 4 ปี ไม่เคยมีปัญหาสุขภาพจากการทำงาน ส่วนตัวเห็นว่านโยบายของ กทม.ที่จะให้ใช้เตาไร้ควันนั้นจะยิ่งทำให้มีต้นทุนเพิ่มมากขึ้น แต่ก็พร้อมจะให้ความร่วมมือหากราคาเตาไม่แพงจนเกินไป

เช่นเดียวกับ ลัดดา สูติโอภาส แม่ค้าขายหมูปิ้งอีกราย.ที่เห็นด้วยและพร้อมจะใช้เตาไร้ควัน แต่ยืนยันว่าการใช้เตาถ่านจะทำให้รสชาติของหมูปิ้งดีกว่า และตั้งแต่ขายหมูปิ้งมา 2 ปี ก็ยังไม่เคยมีปัญหาสุขภาพใดๆ

ทางด้าน วิชชากร จารุศิริ รองคณบดีฝ่ายบริหาร คณะวัฒนธรรมสิ่งแวดล้อมและการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ให้ข้อมูลอันตรายจากควันปิ้งหมูเพิ่มเติมว่า สารโพลีไซคลิก อะโรมาติก ไฮโดรคาร์บอน ที่มีอยู่ในควันจะเข้าสู่ร่างกายไปสะสมก่อมะเร็งในปอด และยิ่งถ้าบริโภคเนื้อสีดำไหม้จะได้รับสารชนิดนี้มากขึ้นอาจก่อให้เกิดมะเร็งสำไส้ได้

วิเชียร จุ่งรุ่งเรือง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กล่าวว่า ย่านชุมชนที่เสี่ยงต่อการสูดดมควันพิษมากที่สุด 3 แห่ง ประกอบด้วย 1.ดินแดง 2.ลาดพร้าว และ 3.ปทุมวัน ถือเป็นสถานที่ที่มีการจราจรหนาแน่น และการมีร้านค้าขายอาหารประเภทปิ้งย่างอยู่เป็นจำนวนมาก ทำให้ประชาชนที่อยู่ในชุมชนใกล้เคียงต้องสูดดมสารพิษอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้