อัดเงินอุ้มรากหญ้า พยุงเศรษฐกิจ

เศรษฐกิจปีใหม่ 2558 เริ่มมาไม่ถึงเดือน ก็เห็นมรสุมรุมเร้าอยู่ข้างหน้าเสียแล้ว ทั้งเศรษฐกิจโลกผันผวนและเศรษฐกิจภายในประเทศยังไม่ฟื้นจากไข้

เปิดปีใหม่มาได้ไม่กี่วันก่อนหน้านี้ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ก็ออกมายอมรับว่าเศรษฐกิจปี 2559 ยังมีปัญหาหลายด้าน ทั้งเศรษฐกิจโลกฟื้นตัวไม่ชัดเจน รวมถึงการจัดระเบียบสังคมและการปราบปรามธุรกิจสีเทา ทำรายได้ของชนชั้นกลางและคนรากหญ้าหายไปมาก ทำให้ได้รับความเดือดร้อน ซึ่งต้องเร่งหาทางแก้ไข

ภาวะดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า รัฐบาลรู้ดีว่าเศรษฐกิจมีปัญหาคนที่ได้รับความเดือดร้อนมากที่สุด คือ คนจนและคนรายได้น้อย ซึ่งเป็นคนจำนวนมากของประเทศ การแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจของรัฐบาลตั้งแต่ต้นปีที่ผ่านมา จึงให้น้ำหนักการแก้ไขเศรษฐกิจฐานราก ควบคู่ไปกับการเร่งลงทุนเพื่อวางโครงสร้างพื้นฐานเศรษฐกิจระยะกลางและยาว

ในส่วนของการแก้ไขเศรษฐกิจฐานรากได้มีการเร่งอัดฉีดเงินเพื่อเพิ่มรายได้ให้กับประชาชน โดยเฉพาะเกษตรกรชาวนาที่ไม่มีโครงการรับจำนำข้าว ทำให้รายได้หายไปเป็นจำนวนมาก และการอัดฉีดเงินช่วยเหลือชาวนาและชาวสวนยางไร่ละ 1,000 บาท ไม่เกิน 1.5 หมื่นบาท/ครอบครัว วงเงิน 5 หมื่นล้านบาท ก็ช่วยได้ในเฉพาะฤดูกาลผลิตที่ผ่านมาเท่านั้น

หากเทียบเงินช่วยเหลือดังกล่าว กับเงินที่ได้จากโครงการรับจำนำข้าวในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา ถือว่าเทียบกันไม่ได้ เมื่อดูจากวงเงินที่แจกชาวนาของรัฐบาลนี้ใช้ไปเพียง 4 หมื่นล้านบาท แต่สำหรับการรับจำนำข้าวของรัฐบาลที่ผ่านมาใช้เงินไปถึง 8-9 แสนล้านบาท

ล่าสุด ที่ผ่านมาอนุมัติงบให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์การเกษตรกว่า 3,000 ล้านบาท เพื่อไปจ้างงานคนยากจน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวนาชาวไร่ได้มีงานทำมีรายได้ในช่วงหน้าแล้งที่ไม่สามารถเพาะปลูกได้

นอกจากนี้ พล.อ.ประยุทธ์ ยังสั่งการชุดใหญ่ให้กระทรวงที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจปากท้องทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นกระทรวงการคลัง กระทรวงเกษตรฯ กระทรวงพาณิชย์ รวมถึงกระทรวงคมนาคมไปหามาตรการ
อุ้มคนจนมีรายได้น้อยเป็นการเร่งด่วน เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนจากการชะลอตัวทางเศรษฐกิจ

ในส่วนของกระทรวงการคลัง สมหมาย ภาษี รมว.คลัง ออกมาระบุว่า เตรียมเสนอมาตรการชุดใหญ่ช่วยเหลือคนจน แต่ยังอุบไต๋ว่าจะเป็นการอัดฉีดเงินเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจรากหญ้าคนจนแบบไหน ซึ่งยืนยันว่าไม่ได้เป็นการทำโครงการประชานิยมแน่นอน ซึ่งพอประเมินได้ว่ามาตรการที่ออกมาเน้นจ่ายเงินตรงจ่ายเร็วถึงกลุ่มเป้าหมาย เพื่อเร่งบรรเทาปัญหาเฉพาะหน้าไปก่อน

นอกจากนี้ คลังยังเตรียมยกเว้นการเก็บภาษีเครื่องยนต์เครื่องจักร สำหรับการใช้เพาะปลูกของเกษตรกร เพื่อเป็นการลดต้นทุนการผลิตของเกษตรอีกทางหนึ่ง เป็นมาตรการคู่ขนานไปกับมาตรการอัดฉีดเงินที่อยู่ระหว่างการพิจารณา

ขณะเดียวกัน นายกรัฐมนตรียังได้สั่งการให้กระทรวงเกษตรฯ ไปหามาตรการเพิ่มเติม นอกจากการจ้างงานแล้วเพิ่มรายได้เกษตรกรในช่วงไม่ได้เพาะปลูก และให้ไปหามาตรการพักหนี้เพื่อเป็นการลดภาระรายจ่าย ในช่วงที่รายได้น้อยเป็นมาตรการเร่งด่วนอีกด้วย

พร้อมกันนี้ยังให้กระทรวงพาณิชย์เร่งดูแลราคาสินค้าให้ถูกลงตามต้นทุนราคาน้ำมันที่ลดลงอย่างมาก แต่ราคาสินค้าในช่วงที่ผ่านมาไม่ยอมลดลง เพื่อเป็นการบรรเทาผู้มีรายได้น้อยและจนได้มากขึ้น
ซึ่งเรื่องราคาสินค้าเป็นการพิสูจน์ฝีมือการบริหารเศรษฐกิจของรัฐบาลเหมือนกัน เนื่องจากการสำรวจความเห็นของหลายสำนักที่ผ่านมา ประชาชนเห็นว่า รัฐบาลยังมีปัญหาเรื่องการบริหารเศรษฐกิจ เนื่องจากราคาสินค้าแพงขึ้น ทำให้รัฐบาลต้องเร่งแก้ไขจุดอ่อนนี้เป็นการด่วน

นอกจากการบรรเทาความเดือดร้อนเฉพาะหน้ากลุ่มรากหญ้าของประเทศแล้ว รัฐบาลยังมองยาวไปถึงงบประมาณปี 2559 ที่อยู่ระหว่างการดำเนินการว่าจะมีการตั้งงบกลางเพิ่มอีก 1 แสนล้านบาท เพื่อใช้ดูแลเศรษฐกิจปากท้องของประชาชนเป็นการเฉพาะ ซึ่งเรื่องนี้สมหมายได้หารือกับ ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล รองนายกฯ และเตรียมเสนอให้นายกฯ เห็นชอบ เพราะเห็นว่าการช่วยเหลือคนจนต้องใช้เงินอีกมาก และควรเตรียมเงินไว้ให้ชัดเจนจะได้ไม่ต้องไปกู้ยืมเงินจากแบงก์รัฐ จนถูกครหาว่าล้วงเงินแบงก์อุ้มคนจน หรือไปทำโครงการประชานิยม

ในขณะเดียวกัน รัฐบาลยังได้เร่งให้กระทรวงคมนาคมเร่งซ่อมสร้างถนนทั่วประเทศวงเงิน 4 หมื่นล้านบาท โดยกระทรวงการคลังจะจัดหาเงินกู้ภายในประเทศให้ แม้ว่าจะไม่เป็นการช่วยเหลือคนจนหรือคนมีรายได้น้อยโดยตรง แต่เม็ดเงินดังกล่าวก็จะเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจทั่วไทยในระดับภูมิภาคคึกคักขึ้น และน่าจะมีบางส่วนตกถึงมือคนมีรายได้น้อย จากการจ้างงานของผู้รับเหมาก่อสร้าง ทำให้โครงการนี้ได้เร่งจ่ายเงินเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจ และเป็นการเพิ่มรายได้ให้กับผู้มีรายได้น้อยอีกทางหนึ่ง

ความพยายามต่างๆ นานาของรัฐบาลที่จะอุ้มเศรษฐกิจรากหญ้า เพราะต้องการให้การบริโภคเป็นเครื่องยนต์ขับเคลื่อนทางเศรษฐกิจที่สำคัญตัวหนึ่งขยายตัวอย่างต่อเนื่อง แม้ว่าที่ผ่านมาเศรษฐกิจจะชะลอตัว แต่การบริโภคภายในประเทศเมื่อดูจากการเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มยังขยายตัว ดังนั้นรัฐบาลไม่ต้องการให้การบริโภคตกลงจนขยายตัวติดลบจากภาวะปัญหาเศรษฐกิจรอบใหม่

ที่เป็นเช่นนั้น เพราะเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจตัวอื่นยังหวังได้ยากการส่งออกยังต้องลุ้นว่าจะขยายตัวได้เป็นบวกท่ามกลางเศรษฐกิจโลกที่ผันผวนจากเงินทุนเคลื่อนย้ายที่มีผลต่อค่าเงินของไทยให้ผันผวนตามไปด้วยอยู่ตลอดเวลาหรือไม่ การลงทุนยังขยายตัวได้ช้าเนื่องจากยังไม่มีความมั่นใจทางเศรษฐกิจและการเมือง และการเบิกจ่ายก็ยังช้าเนื่องจากข้าราชการยังเกียร์ว่าง ทำให้รัฐบาลต้องรักษากำลังเครื่องยนต์ด้านการบริโภคไว้ให้ได้มากที่สุด

นอกจากนี้ ในภาวะที่เศรษฐกิจโลกผันผวนเศรษฐกิจภายในประเทศมีปัญหา แต่หากรัฐบาลแก้ไขเศรษฐกิจฐานราก ซึ่งเป็นกลุ่มคนที่มีรายได้น้อยและคนจนเป็นส่วนใหญ่ให้ได้รับผลกระทบน้อยลง มีชีวิตความเป็นอยู่ได้ดีขึ้น ก็จะลดแรงกดดันการบริหารเศรษฐกิจของรัฐบาลให้ลดลง หรือพูดง่ายๆว่า รัฐบาลบริหารประเทศได้ง่ายขึ้น

อย่างไรก็ตาม ยังต้องตามดูว่ามาตรการต่างๆ ที่รัฐบาลเร่งเครื่องเต็มสูบดันมาตรการชุดใหญ่อุ้มรากหญ้าพยุงเศรษฐกิจจะได้ผลตามเป้าที่ตั้งไว้หรือไม่ หากเป็นไปตามคาดก็ทำให้รัฐบาลมีเวลาหายใจแก้ปัญหาเศรษฐกิจด้านอื่นๆ ต่อไป แต่หากไม่ได้อย่างที่คิด รัฐบาลจะมีแรงดันการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจเพิ่มขึ้น