หยุดบังหลวง

ความพยายามแก้ปัญหาทุจริตฉ้อราษฎร์บังหลวงครั้งล่าสุด ในการประชุมนัดแรกของคณะกรรมการต่อต้านการทุจริตแห่งชาติ (คตช.) ที่มี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี นั่งเป็นประธาน

ในการประชุมครั้งแรก ที่ประชุม คตช.มีมติให้ทำข้อตกลงว่าด้วยคุณธรรมระหว่างหน่วยงานรัฐกับผู้รับจ้างโครงการขนาดใหญ่ โดยจะนำร่องใน 2 โครงการ คือ โครงการจัดซื้อรถเมล์เอ็นจีวี และโครงการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงิน

มติที่ให้ทำข้อตกลงว่าด้วยคุณธรรมดังกล่าว จะเป็นสัญญาอีกฉบับแนบไปกับสัญญาจัดซื้อจัดจ้าง ซึ่งรัฐบาลหวังว่าจะช่วยสร้างหลักประกันไม่ให้เกิดการคอร์รัปชั่น และหวังสร้างความโปร่งใสในทุกขั้นตอน โดยข้อตกลงว่าด้วยคุณธรรมฉบับนี้ จะเปิดให้มีทีมที่คัดเลือกตัวแทนประชาชน 4-5 คน เป็นผู้สังเกตการณ์และติดตาม สามารถซักถามและเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณชนได้ โดยจะนำเรื่องเข้าที่ประชุมคณะรัฐมนตรีอนุมัติวันที่ 20 ม.ค.นี้

นอกจากนั้น จะแก้ระเบียบสำนักนายกฯ ว่าด้วยการพัสดุให้เป็นพระราชบัญญัติ เพื่อกำหนดบทลงโทษให้คลุมหน่วยงานรัฐอื่น เช่น รัฐวิสาหกิจ องค์การมหาชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพิ่มจากเดิมบังคับใช้กับข้าราชการเท่านั้น

ที่สำคัญการแก้ พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ ฉบับใหม่ จะแก้ปัญหาการกำหนดราคากลางที่ไม่เป็นธรรม และเอื้อประโยชน์นักธุรกิจ นักการเมือง และข้าราชการระดับสูง ที่จะได้ประโยชน์จากส่วนต่าง ของการกำหนดราคาที่ไม่เป็นไปตามความจริง

ขณะนี้กระบวนการร่าง ได้มอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องไปศึกษา โดยเฉพาะการกำหนดราคากลางรูปแบบใหม่ และศึกษาการแก้ปัญหา เพราะที่ผ่านมามีการกำหนดราคากลางสูงกว่าปกติ 10-20% ซึ่งส่วนต่างราคากลางดังกล่าว กลายเป็นเงินทอนให้นักการเมือง นักธุรกิจ และข้าราชการ

จะเห็นได้ว่าความพยายามใช้ข้อตกลงว่าด้วยคุณธรรม กับ พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ ฉบับใหม่ หากทำได้จริงตามที่รัฐบาลประกาศ เชื่อว่าจะสามารถลดการฉ้อราษฎร์บังหลวงลงได้มาก

ทั้งนี้ เพราะราคากลางที่ผ่านมากำหนดโดยข้าราชการเรียกเอกชนเข้าไปถามราคาค่าก่อสร้าง จากนั้นก็บวกเข้าไป 10-20% หรือบางโครงการนักการเมืองสั่งบวกมากถึง 40-50% จากนั้นก็ประกาศออกมาเป็นราคากลางให้สาธารณชนรับทราบ โดยหน่วยงานรัฐที่ต้องตรวจสอบทำได้แต่ท้วงติงอย่างเกรงกลัว ราคากลางที่ผ่านมาจึงสูงเกินจริง เหลือทอนให้ 3 ส่วนหลัก นักการเมือง ข้าราชการ และเอกชน อย่างอิ่มทั่วหน้า

ขณะที่ข้อตกลงว่าด้วยคุณธรรมที่ให้ตัวแทนประชาชนเข้าไปซักถามและเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ ประเด็นนี้ก็ควรเขียนกฎหมายให้ออกมารองรับให้ปฏิบัติได้จริง อย่าเป็นมวยล้มเหมือนการขอข้อมูลจากรัฐ ที่ทั้งช้าทั้งไม่ได้ข้อมูลอะไร รวมทั้งการนำไปเผยแพร่ต้องโดนฟ้องร้องเอง

เมื่อรัฐบาลตั้งใจจะแก้ฉ้อราษฎร์บังหลวงอย่างขึงขังแล้ว ก็ควรทำก่อน ทำจริง