บทบาทใหม่

ในเวทีการประชุมผู้นำกลุุ่มอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง (จีเอ็มเอส) ที่กรุงเทพฯ ระหว่างวันที่ 20-21 ธ.ค.ที่ผ่านมา ต้องบอกว่าจีนแทบจะเป็นพระเอกของงานทีเดียว พร้อมกับความพยายามปรับเปลี่ยนท่าทีครั้งสำคัญของจีนที่มีต่อประเทศเพื่อนบ้านที่น่าจับตามองไม่น้อยครับ นั่นก็คือจากการที่จีนถูกมองว่าเป็น “ภัยคุกคาม” เพื่อนบ้าน มาในครั้งนี้จีนพยายามแสดงออกถึงความเป็น “ผู้ช่วยเหลือ” มากขึ้น

ในการประชุมครั้งนี้ จีนประกาศโครงการความร่วมมือมากมายกับประเทศเพื่อนบ้านในลุ่มน้ำโขง โดยเฉพาะอย่างยิ่งโครงการก่อสร้างทางรถไฟทางคู่ในประเทศไทย ซึ่งถือว่าน่าจะเป็นโครงการพระเอกของเวทีนี้ทีเดียว นอกจากนั้นจีนยังได้ประกาศให้เงินกู้มูลค่า 1.15 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ ให้กับประเทศกลุ่มจีเอ็มเอสเพื่อการพัฒนาระบบโครงสร้างพื้นฐาน

ในด้านหนึ่งจะเห็นได้ว่าบทบาทใหม่ของจีนจากเดิมที่ถูกมองว่าไม่ค่อยเป็นมิตรกับเพื่อนบ้านสักเท่าไหร่นัก ไม่ว่าจะเป็นข้อพิพาทกับเวียดนามต่อวิกฤตในทะเลจีนใต้ ไปจนถึงเขื่อนของจีนในลุ่มน้ำโขงตอนบน ซึ่งส่งผลกระทบต่อประเทศที่อยู่บริเวณท้ายน้ำอย่างลาว พม่า ไทย กัมพูชา และเวียดนาม

จีนพยายามที่จะมองไม่เห็นปัญหาเหล่านี้ในเวทีการประชุมครั้งนี้ ด้วยการนำเสนอความช่วยเหลือทางการเงินให้กับประเทศเพื่อนบ้านขึ้นมาบดบังปัญหาเหล่านั้นครับ

น่าสนใจไม่น้อย ว่าในที่สุดแล้ว ท่าทีและบทบาทใหม่ของจีนในการเป็นผู้ให้ความช่วยเหลือนั้นจะถูกมองจากประเทศเพื่อนบ้านอย่างไร ว่าความช่วยเหลือจากจีนเหล่านี้จะสามารถชดเชยกับความร้าวฉานระหว่างกันที่เกิดขึ้นในช่วงที่ผ่านมาหรือไม่ โดยเฉพาะกับเวียดนาม เป็นต้น

ยิ่งไปกว่านั้นครับ ไม่ว่าจะเป็นโครงการก่อสร้างทางรถไฟทางคู่ ตลอดจนความช่วยเหลือเงินกู้เพื่อการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานที่จีนเสนอให้นั้น ก็ล้วนมีข้อแม้ของการใช้วัตถุดิบที่ต้องมาจากจีนเท่านั้น อย่างรถไฟทางคู่ก็จะต้องเป็นเทคโนโลยีจีน หรือโครงการก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานภายใต้เงินกู้ของจีนนั้นก็ต้องใช้วัตถุดิบจากจีนทั้งนั้นครับ

ดังนั้น ในส่วนของจีนเอง ถือว่ายิงปืนนัดเดียวไม่รู้ว่าได้นกกี่ตัวต่อกี่ตัว ภาพลักษณ์ของจีนอาจจะดูดีขึ้นในฐานะที่จีนเริ่มมีปฏิสัมพันธ์กับเพื่อนบ้านได้ดีขึ้นผ่านโครงการเหล่านี้ นอกจากนั้นในอีกด้านหนึ่งยังถือว่าเป็นการช่วยเหลือภาคการส่งออกของจีนไปในตัวเช่นกัน

อย่างเช่นในโครงการก่อสร้างทางรถไฟทางคู่ในไทยนั้น นายกรัฐมนตรี หลี่เค่อเฉียง แถลงก่อนหน้าการประชุมก็แสดงความมั่นใจว่าทั้งไทยและจีนต่างได้รับประโยชน์ร่วมกัน ระบบรถไฟทางคู่จะช่วยพัฒนาระบบการขนส่งในประเทศไทย และในขณะเดียวกันก็จะเป็นการช่วยส่งเสริมการส่งออกของจีนเช่นกัน

ขึ้นชื่อว่ามหาอำนาจ ไม่มีให้อะไรใครฟรีๆ ครับ