รัฐบาลต้องตรวจสอบ

การประมูลโครงการก่อสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินแม่เมาะแห่งใหม่ขนาด 600 เมกะวัตต์ ของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ที่มีราคาสูงลิ่วถึง 3.5 หมื่นล้านบาท จากราคาที่ กฟผ.ประเมินเงินลงทุนไว้ 2.8 หมื่นล้านบาท กำลังกลายเป็นประเด็นใหญ่ที่ท้าทายรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชาซึ่งประกาศจุดยืนว่าจะยึดหลักความโปร่งใส ตรวจสอบได้ ไร้ทุจริตคอร์รัปชั่น

เนื่องจากการประมูลโรงไฟฟ้าถ่านหินแม่เมาะ ที่ กฟผ.ดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2556 จนถึงปัจจุบัน มีข้อน่าเคลือบแคลงสงสัยหลายประการ

ประเด็นเรื่องราคามีข้อกังขาที่สุด เนื่องจากในการประมูลมีผู้เสนอราคาแค่ 2 ราย รายหนึ่งเสนอ 3.8 หมื่นล้านบาท รายที่สอง เสนอราคามาเสมือนหนึ่งเป็นแค่คู่เปรียบเทียบให้เกิดความชอบธรรมเท่านั้น เพราะเสนอราคามาถึง 4.8 หมื่นล้านบาท ราคาประมูลที่สูงเกินกว่าประมาณการ 12 หมื่นล้านบาท จึงหาความกระจ่างไม่ได้

ข้อชี้แจงของคณะผู้บริหาร กฟผ. ที่ระบุว่า ได้ต่อรองราคาลงมาจนเหลือ 3.5 หมื่นล้านบาท จากที่กลุ่มอัลสตอมและมารูเบนิซึ่งชนะการประมูลไปในราคา 3.8 หมื่นล้านบาท จึงถือว่าต่ำกว่ากรอบลงทุนที่คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) อนุมัติไว้ 36,811 ล้านบาท ไม่น่าจะใช่คำตอบที่ชัดเจนในการรักษาผลประโยชน์ของประเทศ

อย่าลืมว่ารัฐบาลนี้เพิ่งประกาศแผนพัฒนากำลังการผลิตไฟฟ้าตั้งแต่ปี 2559-2579 โดยเพิ่มน้ำหนักการลงทุนโรงไฟฟ้าถ่านหินขึ้นมาเป็น 30% จากปัจจุบัน 19% ของการผลิตไฟฟ้าทั้งหมด เพราะมีต้นทุนที่ต่ำกว่าโรงไฟฟ้าประเภทอื่น

ทว่า เมื่อมีการประมูลโรงไฟฟ้าถ่านหินแม่เมาะที่เปรียบเสมือนโครงการนำร่อง กลับมีต้นทุนการลงทุนสูงถึง 1.78 ล้านเหรียญสหรัฐ/เมกะวัตต์ ขณะที่ค่าลงทุนก่อสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินในตลาดโลกโดยทั่วไปแค่ 1.21.5 ล้านเหรียญสหรัฐ/เมกะวัตต์ จึงถือว่าสูงมาก จะอ้างว่าต้องใช้เทคโนโลยีชั้นเยี่ยมของโลกก็คงไม่สมเหตุสมผลนัก เพราะในเยอรมนีที่ กฟผ.ยกพลไปดูงานและกำลังสร้างก็ยังมีต้นทุนต่ำกว่านี้หลายเท่า

นอกจากนี้ การกำหนดทีโออาร์ว่าจ้างเอกชนในการก่อสร้างโรงไฟฟ้าก็มีเงื่อนงำชวนสงสัย เพราะเนื้อหาทีโออาร์มีลักษณะกีดกันไม่ให้ผู้รับเหมาเทิร์นคีย์และใช้อุปกรณ์หลักที่ผลิตจากประเทศอื่นเข้าร่วมประมูล และมีการกำหนดประเทศต้นกำเนิดสินค้าว่าให้มาจากยุโรปตะวันตก สหรัฐและญี่ปุ่นเท่านั้น จึงถือว่าเป็นการสกัดคู่แข่ง ทั้งๆ ที่ปัจจุบันเทคโนโลยีโรงไฟฟ้าถ่านหินไม่ได้จำกัดวงแค่สหรัฐ ยุโรป และญี่ปุ่นอีกต่อไป

สถานการณ์ที่เกิดขึ้นรัฐบาลจำเป็นที่จะต้องเข้าไปตรวจสอบการลงทุนโครงการสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินแม่เมาะให้เกิดความชัดเจนและต้องอรรถาธิบายกับสาธารณะได้ เพราะราคาที่แพงเกินไปจะกลายเป็นต้นทุนค่าไฟฐานที่ต้องชาร์จจากประชาชนคนไทยทุกคน

ถ้าโครงการจ่ายเงินช่วยเหลือชาวนาไร่ละ 1,000 บาท ครัวเรือนละไม่เกิน 15 ไร่ รัฐบาลยังจัดทีมชุดใหญ่ลงไปตรวจสอบการทุจริตได้ ทำไมจะตั้งคณะกรรมการไปตรวจสอบหาความชัดเจน เพื่อรักษาผลประโยชน์ของประเทศในโครงการลงทุนโรงไฟฟ้าถ่านหินที่สูงลิ่วไม่ได้