ยกชั้นกองทุนหมู่บ้าน

ความพยายามของรัฐที่จะให้เจ้าหนี้นอกระบบเปลี่ยนใจมาเป็นเจ้าหนี้ในระบบ ด้วยการจูงใจเปิดให้นิติบุคคลเข้ามายื่นขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจให้สินเชื่อแก่ลูกค้ารายย่อย หรือที่เรียกว่านาโนไฟแนนซ์ ซึ่งธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดให้เอกชนขออนุญาตได้แล้ว แต่ยังไม่มีนิติบุคคลไทยรายใดเข้ามาขออนุญาตทำธุรกิจดังกล่าว

การที่ยังไม่มีนิติบุคคลเข้ามาขออนุญาตดำเนินการ เพราะกลัวเรื่องการติดตามทวงถามหนี้ที่อาจจะไม่สามารถทำได้สะดวก รวมทั้งจะต้องเข้าสู่ระบบภาษีจากที่อยู่นอกระบบไม่เสียภาษี แต่ก็เสี่ยงต่อการถูกจับดำเนินคดี เพราะถือว่าเป็นธุรกิจที่ผิดกฎหมาย

อย่างไรก็ดี เอกชนบางรายไม่ยอมเข้าสู่ธุรกิจนี้ก็เพราะเกรงปัญหาเงินทุนหมุนเวียนและหนี้เสีย ทำให้นโยบายนี้ยังไม่บังเกิดผลตามที่รัฐบาลต้องการ หากรัฐบาลเชื่อว่าหนี้นอกระบบคือปัญหาของประชาชนในกลุ่มรากหญ้าก็จะต้องส่งเสริมให้เกิดธุรกิจนาโนไฟแนนซ์ให้ได้

การที่จะให้ธนาคารของรัฐเข้าไปทำธุรกิจนี้ก็อาจจะมีความเสี่ยงในเรื่องของการติดตามดูแลและเป็นต้นทุนที่สูงมาก ดังนั้นหากรัฐบาลต้องการให้เกิดนาโนไฟแนนซ์เป็นที่พึ่งพาของประชาชนก็ควรจะคิดวิธีการใหม่ให้เกิดผลปฏิบัติได้จริง

แนวทางของการทำนาโนไฟแนนซ์นั้นควรจะต้องให้ผู้มีความเชี่ยวชาญดำเนินการ เหมือนโครงการธนาคารประชาชนของธนาคารออมสินที่ทำอยู่ แต่ธนาคารออมสินก็ทำอยู่ในขนาดที่จำกัด หากจะเพิ่มให้มีการทำมากขึ้นก็จะต้องเพิ่มบุคลากร เพิ่มสาขาให้ลงไปถึงพื้นที่มากยิ่งขึ้นแต่ก็ต้องคิดให้ดี หากธนาคารออมสินมีต้นทุนการดำเนินงานเพิ่มมากก็อาจจะไม่เหมาะสม

รัฐบาลยังไม่เคยคิดการทำนาโนไฟแนนซ์ ด้วยการใช้กองทุนหมู่บ้านที่อยู่ภายใต้การดูแลของกระทรวงมหาดไทยเข้ามาดำเนินการ นี่อาจจะเป็นแนวทางที่เหมาะสมก็ได้ เพราะกองทุนหมู่บ้านนั้นเข้าถึงท้องถิ่นได้ครอบคลุมพื้นที่และรู้จักคนในท้องถิ่นดีมาก การติดตามหนี้ก็อาจจะสะดวกกว่า

จากผลงานของกองทุนหมู่บ้านพบว่า หลายกองทุนประสบผลสำเร็จในการบริหารงาน ซึ่งรัฐอาจจะเลือกกองทุนที่มีการบริหารจัดการดีและแข็งแกร่ง ยกฐานะขึ้นมาเป็นธนาคารชุมชน

หากต้องการแหล่งเงินทุนก็สามารถที่จะใช้ธนาคารของรัฐอย่างเช่น ธนาคารออมสิน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) เป็นที่ระดมทุนก็ได้ และอาจจะเป็นพี่เลี้ยงนาโนไฟแนนซ์ด้วยการส่งคนเข้าไปช่วยให้คำปรึกษาในการบริหารงานได้

ภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัวลงอย่างต่อเนื่อง โดยหนี้ครัวเรือนมีสัดส่วนสูงมากในระบบเศรษฐกิจ ทำให้เป็นอุปสรรคต่อการขยายตัวของเศรษฐกิจ เพราะครัวเรือนไม่มีกำลังจะบริโภค หากรัฐบาลคิดว่านาโนไฟแนนซ์ช่วยได้ก็ควรจะระดมสมองผ่าทางตันของเศรษฐกิจออกไปให้ได้

หากมีแต่แนวคิดแต่ไม่ลงมือทำ รัฐบาลก็จะไม่สามารถแก้ไขปัญหาอะไรได้